I ACz 315/13

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2013-03-06
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaapelacyjny
zabezpieczenie roszczenianieważność umowyumowa darowiznyudziały w spółcepełnomocnictwoodwołanie pełnomocnictwakodeks cywilnykodeks postępowania cywilnego

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia o ustalenie nieważności umowy darowizny udziałów w spółce, uznając roszczenie za uprawdopodobnione.

Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie o ustalenie nieważności umowy darowizny udziałów w spółce z o.o., zakazując zbywania tych udziałów i wyznaczając wnioskodawcy termin na złożenie pozwu. Uczestnik postępowania złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o zabezpieczeniu roszczenia i błędną interpretację prawa. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji co do uprawdopodobnienia roszczenia.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu, które zabezpieczyło roszczenie o ustalenie nieważności umowy darowizny udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Zabezpieczenie polegało na ustanowieniu zakazu zbywania 209 udziałów oraz wyznaczeniu wnioskodawcy terminu do złożenia pozwu pod rygorem upadku zabezpieczenia. Uczestnik zarzucił w zażaleniu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu cywilnego, kwestionując uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Sąd Apelacyjny uznał jednak roszczenie za wiarygodne, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Analizując przepisy dotyczące odwołania pełnomocnictwa (art. 101 § 1 kc) i skutków czynności dokonanych po wygaśnięciu umocowania (art. 105 kc), sąd stwierdził, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy uczestnik wiedział o odwołaniu pełnomocnictwa przed dokonaniem darowizny. Sąd uznał za wysoce prawdopodobne, że pełnomocnik (syn) powiadomił mocodawcę (ojca) o cofnięciu pełnomocnictwa, co czyniło darowiznę potencjalnie nieważną. Ponieważ skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a interes prawny w zabezpieczeniu nie był kwestionowany, zażalenie zostało oddalone.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli roszczenie jest uprawdopodobnione, a wnioskodawca ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał roszczenie za uprawdopodobnione, biorąc pod uwagę prawdopodobieństwo nieważności darowizny z powodu odwołania pełnomocnictwa i braku wiedzy uczestnika o tym odwołaniu przed dokonaniem czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznawnioskodawca
T. G.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 730 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 101 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 105

Kodeks cywilny

Skutki dokonania czynności prawnej po wygaśnięciu umocowania określa przepis art. 105 kc, nie zaś art. 103 kc. Czynność jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć.

Pomocnicze

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 61 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 61 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli o odwołaniu pełnomocnictwa zostaje dokonane z chwilą dojścia do pełnomocnika w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.

k.c. art. 103

Kodeks cywilny

Reguluje sytuację, kiedy pełnomocnictwo nigdy nie zostało udzielone, albo nie zostało ważnie udzielone.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o ustalenie nieważności umowy darowizny jest uprawdopodobnione. Istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Prawdopodobieństwo, że uczestnik wiedział o odwołaniu pełnomocnictwa przed dokonaniem darowizny.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 730 § 1 kpc w zw. z art. 232 kpc w zw. z art. 61 § 1 kc poprzez błędną interpretację oraz przyjęcie, że wnioskodawca uprawdopodobnił istnienie roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego co do uwiarygodnionego charakteru roszczenia powoda, uznając tym samym zarzut naruszenia art. 730 § 1 kpc za niezasadny. Jak wynika z art. 101 § 1 kc pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Skutki dokonania czynności prawnej po wygaśnięciu umocowania określa przepis art. 105 kc, nie zaś zastosowany przez Sąd pierwszej instancji art. 103 kc. Nie wydaje się wiarygodne, by wnioskodawca zadał sobie trud urzędowego odwołania umocowania w W. B. i w P. (w formie aktu notarialnego), a zaniechał zawiadomienia o tym głównego zainteresowanego - ojca.

Skład orzekający

Marek Górecki

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Geisler

sędzia

Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia roszczeń, odwołania pełnomocnictwa oraz skutków czynności prawnych dokonanych po wygaśnięciu umocowania, zwłaszcza w kontekście umów darowizny i udziałów w spółkach."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe jest ustalenie wiedzy stron o odwołaniu pełnomocnictwa. Wnioski oparte na zasadach doświadczenia życiowego mogą być trudne do zastosowania w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnie nieuczciwego działania pełnomocnika, który darował udziały w spółce samemu sobie po odwołaniu pełnomocnictwa. Pokazuje to, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i wiedzy stron w sprawach cywilnych.

Czy syn mógł oszukać ojca, darując sobie udziały w spółce po odwołaniu pełnomocnictwa?

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I ACz 315/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSA Marek Górecki (spr.) Sędziowie SA Jerzy Geisler SA Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku: M. G. przy uczestnictwie: T. G. o nakazanie i zapłatę na skutek zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt I Co 129/12 postanawia: oddalić zażalenie. Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga Marek Górecki Jerzy Geisler UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie o ustalenie nieważności umowy darowizny z dnia 26 czerwca 2012 r. poprzez ustanowienie zakazu zbywania przez obowiązanego 209 udziałów w Przedsiębiorstwie (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o wartości nominalnej każdego z nich w wysokości 1.000 zł oraz wyznaczył wnioskodawcy termin dwóch tygodni do złożenia pozwu pod rygorem upadku zabezpieczenia. W zażaleniu na to postanowienie pozwany wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania od wnioskodawcy według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 730 1 § 1 kpc w zw. z art. 232 kpc w zw. z art. 61 § 1 kc poprzez błędną interpretację oraz przyjęcie, że wnioskodawca uprawdopodobnił istnienie roszczenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego co do uwiarygodnionego charakteru roszczenia powoda, uznając tym samym zarzut naruszenia art. 730 1 § 1 kpc za niezasadny. Jak wynika z art. 101 § 1 kc pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Odwołanie pełnomocnictwa jest jednostronną czynnością prawną, która dochodzi do skutku przez złożenie przez mocodawcę oświadczenia woli o odwołaniu pełnomocnictwa. Słusznie wywodzi skarżący, że oświadczenie takie z mocy art. 61 § 1 i 2 kc zostaje dokonane z chwilą dojścia do pełnomocnika w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią (vide: wyrok SN z dnia 10 października 2002 r., V CKN 1234/00, Lex nr 359459). Skutki dokonania czynności prawnej po wygaśnięciu umocowania określa przepis art. 105 kc , nie zaś zastosowany przez Sąd pierwszej instancji art. 103 kc – regulujący sytuację, kiedy pełnomocnictwo nigdy nie zostało udzielone, albo nie zostało ważnie udzielone. W badanym przypadku odwołania darowizny - czynność prawna dokonana w granicach pierwotnego umocowania jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć. W sytuacji zatem, kiedy uczestnik zawarł w imieniu wnioskodawcy umowę darowizny z samym sobą - zarówno skuteczność odwołania pełnomocnictwa, jak i ważność dokonanej czynności prawnej zależne są od tego, czy uczestnik przed darowaniem sobie udziałów w P.P. H (...) sp. z o.o. powziął wiedzę o odwołaniu umocowania do nieodpłatnego nimi rozporządzania. Kwestię tę rozstrzygnął Sąd Okręgowy z zastosowaniem zasad doświadczenia życiowego, słusznie przyjmując za wysoce prawdopodobne w relacji syn – ojciec, że pełnomocnik powiadomił mocodawcę o cofnięciu swojego pełnomocnictwa. Nie wydaje się wiarygodne, by wnioskodawca zadał sobie trud urzędowego odwołania umocowania w W. B. i w P. (w formie aktu notarialnego), a zaniechał zawiadomienia o tym głównego zainteresowanego - ojca. Oczywiście dopiero przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym dowodów z przesłuchania świadków zaoferowanych przez wnioskodawcę, przesądzi tę kwestię w sposób ostateczny, do takich wniosków prowadzi wstępne badanie sprawy. Wprawdzie skarżący powołał się na pismo wnioskodawcy z informacją o odwołania pełnomocnictwa, sporządzone już po dokonaniu darowizny (w dniu 9 lipca 2012 r.), zaniechał jednak załączenia go do zażalenia, pozostając gołosłownym. W tym stanie rzeczy roszczenie o ustalenie nieważności umowy darowizny z dnia 26 czerwca 2012 r. należało uznać za wiarygodne, a ponieważ skarżący nie kwestionował istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, zaskarżone postanowienie ma swoją podstawę w art. 730 1 § 1 kpc . Bezzasadne w tym stanie rzeczy zażalenie uczestnika należało oddalić, a to z mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc . Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga Marek Górecki Jerzy Geisler

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę