I ACZ 311/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę z wniosku Zakładu (...) sp. z o.o. w K. przeciwko Gminie S. o udzielenie zabezpieczenia. Przedmiotem sporu było zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który oddalił wniosek o zabezpieczenie roszczenia polegającego na zakazaniu obowiązanemu skorzystania z ubezpieczeniowej gwarancji należytego wykonania kontraktu oraz usunięcia wad i usterek. Gwarancja ta, udzielona przez (...) Spółka Akcyjna V. (...) w W., zabezpieczała kwotę 4 872 474,49 zł. Sąd Okręgowy argumentował, że umowa gwarancji ma charakter samoistny i nieakcesoryjny, a jej celem jest bezwarunkowa zapłata na pierwsze żądanie, co oznacza, że zabezpieczenie poprzez zakazanie jej realizacji zniweczyłoby jej cel. Sąd pierwszej instancji uznał, że uprawniony nie uprawdopodobnił roszczenia w rozumieniu art. 730¹ § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono abstrakcyjny charakter gwarancji, polegający na nieodwołalnej i bezwarunkowej zapłacie na pierwsze żądanie beneficjenta, niezależnie od stosunków podstawowych. Zabezpieczenie roszczenia o zaniechanie korzystania z gwarancji zostało uznane za kolidujące z instytucją gwarancji. Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę siedmiu sędziów SN z dnia 16 kwietnia 1993 r. (III CZP 16/93), wskazującą na abstrakcyjny charakter gwarancji bankowej. Wobec tego, że zabezpieczenie nie zostało uprawdopodobnione, a zarzut nadużycia prawa (art. 5 k.c.) uznano za niezasadny na tym etapie postępowania, zażalenie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja abstrakcyjnego charakteru gwarancji bankowej i możliwości jej zabezpieczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zabezpieczenie w kontekście gwarancji bankowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można udzielić zabezpieczenia poprzez zakazanie stronie skorzystania z gwarancji bankowej, która ma charakter abstrakcyjny i nieakcesoryjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udzielenie zabezpieczenia poprzez zakazanie obowiązanemu realizacji umowy gwarancji zniweczyłoby cel tej umowy, ponieważ gwarancja ma charakter samoistny i nieakcesoryjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja gwarancji bankowej, zwłaszcza opatrzona klauzulami „nieodwołalnie i bezwarunkowo” oraz „na pierwsze żądanie”, kreuje abstrakcyjne zobowiązanie banku wobec beneficjenta, niezależne od stosunku podstawowego. Zabezpieczenie roszczenia o zaniechanie korzystania z gwarancji koliduje z jej celem, jakim jest przesunięcie ciężaru dowodu na późniejszy etap.
Czy żądanie skorzystania z gwarancji bankowej przez beneficjenta, w sytuacji spornych przyczyn opóźnienia w wykonaniu umowy podstawowej, może stanowić nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.)?
Odpowiedź sądu
Nie, na obecnym etapie postępowania, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie można przesądzić o zasadności stanowiska którejkolwiek ze stron, a tym samym w korzystaniu przez obowiązanego z gwarancji nie można dopatrzyć się działania sprzecznego z jej celem.
Uzasadnienie
Sąd dopuszcza możliwość uchylenia się od obowiązku wypłaty sumy objętej gwarancją w przypadku nadużycia prawa, jednak dotyczy to sytuacji, gdy beneficjent nie honoruje celu gwarancji lub wykorzystuje ją dla innych celów. W niniejszej sprawie, gdzie sporne są przyczyny opóźnienia, nie można jednoznacznie stwierdzić nadużycia prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład (...) sp. z o.o. | spółka | wnioskodawca |
| Gmina S. | organ_państwowy | obowiązany |
| (...) Spółka Akcyjna V. (...) | spółka | gwarant |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 756 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o zagrożenie nakazaniem zapłaty.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Niedopuszczalność czynienia ze swego prawa użytku, które byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem prawa.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o apelacji do zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gwarancja bankowa ma charakter abstrakcyjny i nieakcesoryjny. • Zabezpieczenie poprzez zakazanie skorzystania z gwarancji zniweczyłoby jej cel. • Beneficjent gwarancji nie musi wykazywać uchybień kontrahenta w stosunku podstawowym, aby żądać wypłaty z gwarancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 730¹ § 1 k.p.c. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że uprawniony nie uprawdopodobnił swojego roszczenia. • Naruszenie art. 5 k.c. poprzez pominięcie zarzutów dotyczących nadużycia prawa.
Godne uwagi sformułowania
umowa gwarancji ma charakter samoistny i nieakcesoryjny względem stosunku podstawowego • udzielenie zabezpieczenia poprzez zakazanie obowiązanemu realizacji umowy gwarancji, zniweczyłoby cel tej umowy • udzielona gwarancja ma charakter bezwarunkowy • abstrakcyjny charakter gwarancji polegający na nieodwołalnej i bezwarunkowej, na pierwsze pisemne żądanie beneficjenta, zapłacie spornej kwoty oraz brak cechy akcesoryjności • zabezpiecza ona świadczenie niezależnie od tego, czy świadczenie było dłużne, jak również niezależnie od tego, czy w ogóle dług powstał albo czy przestał istnieć • jednym z zadań umowy gwarancji jest przesunięcie punktu ciężkości skomplikowanego postępowania dowodowego na etap późniejszy niż zgłoszenie roszczenia przez jej beneficjenta
Skład orzekający
Bogusława Żuber
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Stachowiak
sędzia
Jacek Nowicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja abstrakcyjnego charakteru gwarancji bankowej i możliwości jej zabezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zabezpieczenie w kontekście gwarancji bankowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji gwarancji bankowej i jej abstrakcyjnego charakteru, co jest kluczowe dla praktyki obrotu gospodarczego. Rozstrzygnięcie sądu jasno określa granice ingerencji w wykonanie gwarancji.
“Czy można zablokować wypłatę z gwarancji bankowej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.