I ACz 308/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na umowie o dofinansowanie, która w § 16 ust. 2 stanowiła, że w przypadku sporów właściwy będzie sąd dla siedziby Instytucji Wdrażającej/Pośredniczącej II Stopnia, co w ocenie sądu pierwszej instancji oznaczało zawarcie umowy o właściwość sądu w rozumieniu art. 46 § 1 k.p.c. Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 202 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, twierdząc, że sąd nie miał kompetencji do przekazania sprawy z urzędu, gdyż pozwany nie zgłosił zarzutu niewłaściwości. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie. Wskazał, że zgodnie z art. 200 § 1 k.p.c. sąd niewłaściwy przekaże sprawę sądowi właściwemu, a do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji (art. 734 k.p.c.). Podkreślono, że w postępowaniu zabezpieczającym wszczętym przed wniesieniem pozwu, art. 202 k.p.c. stosuje się za pośrednictwem art. 13 § 2 k.p.c., co oznacza, że sąd może wziąć pod uwagę niewłaściwość z urzędu, zwłaszcza gdy obowiązany nie ma wiedzy o postępowaniu i nie może podnieść zarzutu. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował przepisy, biorąc pod uwagę umowę stron o właściwość sądu oraz specyfikę postępowania zabezpieczającego, gdzie nie można dopuścić do arbitralnego kształtowania właściwości przez jedną ze stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o właściwości miejscowej sądu w postępowaniu zabezpieczającym, zwłaszcza w kontekście umów o właściwość sądu i braku wiedzy strony o toczącym się postępowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania zabezpieczającego przed wniesieniem pozwu i braku wiedzy strony o jego toku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji, w postępowaniu zabezpieczającym wszczętym przed wniesieniem pozwu, może z urzędu stwierdzić swoją niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę innemu sądowi, jeśli strony zawarły umowę o właściwość sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji może z urzędu stwierdzić swoją niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę innemu sądowi w postępowaniu zabezpieczającym wszczętym przed wniesieniem pozwu, nawet jeśli strony zawarły umowę o właściwość sądu, zwłaszcza gdy obowiązany nie miał wiedzy o postępowaniu i nie mógł podnieść zarzutu niewłaściwości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że w postępowaniu zabezpieczającym przed wniesieniem pozwu, sąd może z urzędu badać właściwość miejscową, ponieważ obowiązany nie ma możliwości podniesienia zarzutu niewłaściwości, nie wiedząc o toczącym się postępowaniu. Umowa o właściwość sądu nie wyłącza tej możliwości w sytuacji, gdy jej zastosowanie mogłoby prowadzić do naruszenia praw procesowych jednej ze stron.
Czy art. 202 k.p.c. (niewłaściwość sądu dającą się usunąć umową stron) ma zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym wszczętym przed wniesieniem pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 202 k.p.c. ma zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym wszczętym przed wniesieniem pozwu za pośrednictwem art. 13 § 2 k.p.c., jednakże sąd bierze go pod uwagę w określonych przypadkach, a nie obligatoryjnie z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że art. 202 k.p.c. stosuje się w postępowaniu zabezpieczającym za pośrednictwem art. 13 § 2 k.p.c., co oznacza, że sąd może uwzględnić ten przepis, ale nie jest do tego zobowiązany z urzędu w każdym przypadku, zwłaszcza gdy mogłoby to naruszyć prawa procesowe stron.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji | spółka | wnioskodawca |
| Polska Agencja Rozwoju (...) w W. | instytucja | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Sąd nie bada z urzędu tej niewłaściwości również przed doręczeniem pozwu.
k.p.c. art. 734
Kodeks postępowania cywilnego
Do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umowa stron o właściwość sądu.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania rozpoznawczego stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka w przedmiocie zażalenia na postanowienie dowodowe lub inne postanowienie sądu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo stwierdził swoją niewłaściwość miejscową na podstawie umowy stron o właściwość sądu. • W postępowaniu zabezpieczającym wszczętym przed wniesieniem pozwu, sąd może z urzędu badać właściwość miejscową, zwłaszcza gdy obowiązany nie miał możliwości podniesienia zarzutu. • Umowa o właściwość sądu nie wyłącza możliwości stwierdzenia niewłaściwości z urzędu w sytuacji, gdy jej zastosowanie mogłoby naruszyć prawa procesowe strony.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy nie miał kompetencji do przekazania sprawy z urzędu, ponieważ pozwany nie zgłosił zarzutu niewłaściwości miejscowej (naruszenie art. 202 k.p.c.). • Art. 202 k.p.c. powinien być zastosowany obligatoryjnie, a przekazanie sprawy było niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
nie może jednak dochodzić do sytuacji, gdy jedna ze stron będzie miała niejako arbitralne uprawnienia do kształtowania właściwości miejscowej. • Obowiązany, nie mając bowiem wiedzy o toczącym się postępowaniu zabezpieczającym, nie ma możliwości podniesienia zarzutu niewłaściwości miejscowej. • Przepis kodeksu postępowania cywilnego dotyczące właściwości miejscowej nie mogą być zupełnie lekceważone i nie może w związku z tym dochodzić do sytuacji, w której jedna ze stron wskazuje jako właściwy dowolny wybrany przez siebie Sąd na terenie Rzeczypospolitej Polskiej z pominięciem obowiązujących w tym zakresie zasad.
Skład orzekający
Hanna Nowicka de Poraj
przewodniczący
Robert Jurga
sprawozdawca
Sławomir Jamróg
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości miejscowej sądu w postępowaniu zabezpieczającym, zwłaszcza w kontekście umów o właściwość sądu i braku wiedzy strony o toczącym się postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania zabezpieczającego przed wniesieniem pozwu i braku wiedzy strony o jego toku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z właściwością sądu w postępowaniu zabezpieczającym, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskakujących dla szerszej publiczności.
“Właściwość sądu w postępowaniu zabezpieczającym: kiedy umowa stron nie wystarczy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.