I ACz 281/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił postanowienie o kosztach, zasądzając od pozwanego SPZOZ na rzecz powoda dalsze koszty zastępstwa procesowego, uznając, że zła sytuacja finansowa pozwanego nie stanowiła podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c.
Powód domagał się zmiany orzeczenia o kosztach, kwestionując zastosowanie przez Sąd Okręgowy art. 102 k.p.c. i odstąpienie od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego na jego rzecz. Sąd Okręgowy uzasadnił to złą sytuacją finansową pozwanego SPZOZ. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za uzasadnione, stwierdzając, że sama zła sytuacja finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 102 k.p.c., zwłaszcza gdy nie wykazano szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik procesu. W konsekwencji zasądzono od pozwanego dalsze koszty zastępstwa procesowego.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie strony powodowej na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy. Sąd Okręgowy, uwzględniając powództwo co do kwoty 144.724,02 zł, zasądził od pozwanego na rzecz powoda jedynie zwrot kosztów sądowych w kwocie 8473 zł, odstępując od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniono to szczególnym przypadkiem z art. 102 k.p.c., powołując się na złą sytuację finansową pozwanego SPZOZ, który jest publicznym zakładem opieki zdrowotnej. Strona powodowa wniosła o zmianę postanowienia, domagając się zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że sama zła sytuacja finansowa pozwanego, nawet jako publicznego zakładu opieki zdrowotnej, nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia go kosztami procesu poniesionymi przez przeciwnika. Podkreślono, że przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie może być wykładany rozszerzająco. Sąd Apelacyjny wskazał, że pozwany nie wykazał, aby jego zła sytuacja finansowa była skutkiem okoliczności, których nie mógł przewidzieć ani uniknąć. Zaznaczono, że uwzględnienie wniosku o rozłożenie świadczenia na raty było już formą ulgi dla pozwanego. W związku z tym zmieniono zaskarżone postanowienie, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda dalsze 3617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 330 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama zła sytuacja finansowa, nawet w przypadku publicznego zakładu opieki zdrowotnej, nie stanowi wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 102 k.p.c., jeśli nie zachodzą dodatkowe, szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik procesu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i nie może być wykładany rozszerzająco. Zła sytuacja finansowa nie jest sama w sobie wystarczającą podstawą, a pozwany nie wykazał szczególnych okoliczności, które czyniłyby obciążenie go kosztami niesłusznym. Rozłożenie świadczenia na raty było już formą ulgi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. w B. | spółka | powód |
| Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten ma charakter wyjątkowy i wymaga istnienia szczególnie uzasadnionych wypadków, które wykraczają poza samą złą sytuację finansową strony. Obciążenie kosztami musi być sprzeczne z zasadą słuszności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólna zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty.
k.p.c. art. 100 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wzajemnego zniesienia lub ograniczenia kosztów w przypadku, gdy strona wygrała tylko w części.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zła sytuacja finansowa pozwanego SPZOZ nie stanowi samoistnej podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. Pozwany nie wykazał istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od obciążenia go kosztami procesu. Rozłożenie świadczenia na raty było już formą ulgi dla pozwanego. Koszty zastępstwa procesowego są celowym wydatkiem, który powinien zostać zwrócony stronie wygrywającej.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 102 k.p.c. przez Sąd Okręgowy było uzasadnione ze względu na szczególną sytuację pozwanego jako publicznego zakładu opieki zdrowotnej i jego trudną sytuację finansową.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten, z uwagi na swój szczególny charakter, nie może być wykładany rozszerzająco i wyklucza uogólnienie. zła sytuacja finansowa, stanowiąca podstawę do zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, nie wyczerpuje sama w sobie przesłanek zastosowania art. 102 k.p.c. obciążenie podmiotu przegrywającego sprawę kosztami procesowymi musiałoby zostać uznane a niesłuszne.
Skład orzekający
Jan Gibiec
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Bohun
sędzia
Dariusz Kłodnicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza w sprawach z udziałem publicznych jednostek ochrony zdrowia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki sytuacji pozwanego. Wymaga analizy, czy inne podmioty publiczne mogą powoływać się na podobne argumenty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet publiczne placówki medyczne nie są zwolnione z podstawowych zasad odpowiedzialności za koszty procesu, a argument o trudnej sytuacji finansowej wymaga mocniejszego uzasadnienia niż tylko ogólne stwierdzenie.
“Czy publiczny szpital zawsze może liczyć na ulgę w kosztach procesu? Sąd Apelacyjny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 144 724,02 PLN
zwrot kosztów sądowych: 8473 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3617 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 330 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 281/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec (spr.) Sędzia SA: Sędzia SA: Małgorzata Bohun Dariusz Kłodnicki po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o. w B. przeciwko: Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w K. o zapłatę na skutek zażalenia strony powodowej na orzeczenie o koszach zawarte w punkcie IV wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt VI GC 234/11 p o s t a n a w i a: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie IV w ten sposób, że ponad zasądzoną w nim tytułem zwrotu kosztów sądowych kwotę 8473 zł zasądzić od strony pozwanej na rzecz strony powodowej dalszą kwotę 3617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 2. zasądzić od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 330 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2012.2011 r. Sąd Okręgowy w Legnicy uwzględnił powództwo w niniejszej sprawie co do kwoty 144.724,02 zł z żądanymi przez powoda ustawowymi odsetkami. W punkcie II umorzył postępowanie co do kwoty 24.719,13 zł, z czego co do kwoty 24.581,60 zł - z uwagi na częściowe spełnienie przez stronę pozwaną świadczenia po wniesieniu pozwu i cofnięcie żądania w tym zakresie przez powoda, zaś co do kwoty 137,53 zł - z uwagi na cofnięcie żądania przez powoda. W punkcie III kwotę zasądzoną na rzecz strony powodowej w punkcie I rozłożył na raty. W punkcie IV wyroku Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 8.473 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, odstępując od obciążania strony pozwanej obowiązkiem zwrotu na rzecz strony powodowej kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zawartego w punkcie IV wyroku, Sąd Okręgowy wskazał, że strona powodowa uległa co do swojego roszczenia jedynie w nieznacznej części (137,53 zł), przez co zgodnie z art. 100 k.p.c. , winna uzyskać zwrot poniesionych kosztów procesowych od strony pozwanej. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie zachodziły jednak podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i obciążenia pozwanego kosztami poniesionymi przez powoda jedynie w części – z wyłączeniem kosztów zastępstwa prawnego. Zdaniem Sądu zła sytuacja strony pozwanej w zestawieniu z okolicznością, iż jest to podmiot szczególny, należący do grupy publicznych zakładów zdrowotnych, mieści się w kategorii wypadków szczególnie uzasadnionych, o których mowa w art. 102 k.p.c. Sąd podkreślił, że pozwany jest finansowany w szczególny sposób i nie może dowolnie dysponować swoimi środkami. Dodał, że pozwany prowadził postępowanie z należytą starannością, w sposób lojalny wobec przeciwnika. Zażalenie na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV wyroku złożyła strona powodowa. Domagając się zmiany postanowienia przez podwyższenie zasądzonej na rzecz powoda w punkcie IV wyroku kwoty o kwotę 3600 zł z tytułu kosztów zastępstwa radcowskiego oraz o kwotę 17 zł z tytułu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także zasądzenia na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, strona powodowa zarzuciła: - naruszenie art. 102 k.p.c. przez przyjęcie, ze w niniejszej sprawie zachodzi opisany w tym artykule wypadek szczególny, - naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. i art. 100 zd. 2 k.p.c. przez nieuwzględnienie kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, mimo że był to wydatek celowy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie strony powodowej było uzasadnione. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że sytuacja procesowa i pozaprocesowa strony pozwanej uzasadniała tezę o spełnieniu przesłanki „szczególnie uzasadnionego wypadku”, wskazanej w art. 102 k.p.c. Odstąpienie od obciążania strony przegrywającej sprawę kosztami procesu poniesionymi przez jej przeciwnika procesowego jest możliwe jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, tj. wówczas, gdy z uwagi na okoliczności faktyczne konkretnej sprawy zastosowanie ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik procesu byłoby sprzeczne z zasadą słuszności ( art. 102 k.p.c. ). Podstawą do takiej oceny może być zachowanie się strony w procesie, jak i jej sytuacja pozaprocesowa (stan majątkowy, szczególna sytuacja zdrowotna i życiowa), przy czym zła sytuacja finansowa, stanowiąca podstawę do zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, nie wyczerpuje sama w sobie przesłanek zastosowania art. 102 k.p.c. , a przepis ten, z uwagi na swój szczególny charakter, nie może być wykładany rozszerzająco i wyklucza uogólnienie. Okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalają zdaniem Sądu Apelacyjnego na zastosowanie w niniejszej sprawie dyspozycji art. 102 k.p.c. Zła sytuacja finansowa strony nie uzasadnia jeszcze odstąpienia od obciążenia jej kosztami poniesionymi w procesie przez jej przeciwnika, o ile nie zachodzą dodatkowe, szczególne okoliczności, w świetle których obciążenie podmiotu przegrywającego sprawę kosztami procesowymi musiałoby zostać uznane a niesłuszne. Strona pozwana w żaden sposób nie wykazała, że jej zła sytuacja finansowa jest skutkiem okoliczności lub wydarzeń, których nie mogła przewidzieć ani uniknąć. Fakt, iż pozwana wykonuje zadania publiczne związane z ochroną zdrowia nie uzasadnia – jak trafnie zarzucił skarżący – przerzucania na podmioty prywatne, będące jej kontrahentami i dostawcami, kosztów prowadzonej przez nią działalności, w tym również kosztów, do których pokrycia jest zobowiązana w związku z celowym dochodzeniem od niej przez inne podmioty roszczeń przed sądem. Do takich celowych kosztów niewątpliwie należy zaś koszt wynagrodzenia jednego pełnomocnika procesowego. Należy podkreślić, że niekorzystna sytuacja pozwanej została uwzględniona przez Sąd I instancji przez uwzględnienie jej wniosku o rozłożenie świadczenia zasądzonego od niej na rzecz strony powodowej na 6 miesięcznych rat, zaś dalsze przerzucanie ciężaru finansowego niniejszej sprawy na stronę powodową nie znajduje w ocenie Sądu Apelacyjnego uzasadnienia. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…) i zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 330 zł tytułem zwrotu kosztów procesowych w postępowaniu zażaleniowym. mw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI