I ACz 263/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie Ministra Spraw Wewnętrznych na odrzucenie pozwu o stwierdzenie nieważności umowy, uznając, że Minister nie posiada zdolności sądowej.
Minister Spraw Wewnętrznych złożył pozew o stwierdzenie nieważności umowy, jednak Sąd Okręgowy odrzucił go z powodu braku zdolności sądowej Ministra. Minister złożył zażalenie, zarzucając sądowi błędną interpretację przepisów dotyczących zdolności sądowej i powołując się na ustawę o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, potwierdzając, że Minister Spraw Wewnętrznych nie posiada zdolności sądowej zgodnie z art. 64 KPC, a ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie przyznaje mu odrębnej zdolności procesowej.
Sprawa dotyczyła zażalenia Ministra Spraw Wewnętrznych na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, który odrzucił pozew Ministra o stwierdzenie nieważności umowy. Głównym powodem odrzucenia pozwu przez sąd pierwszej instancji był brak zdolności sądowej Ministra Spraw Wewnętrznych. Minister Spraw Wewnętrznych w swoim zażaleniu podnosił, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy, w szczególności art. 64 Kodeksu postępowania cywilnego, i że jego powództwo opiera się na ustawie o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, która przewiduje możliwość działania ministra w takich sprawach. Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał jednak zażalenie za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 64 KPC, zdolność prawną posiadają osoby fizyczne, prawne oraz jednostki organizacyjne, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Przepisy ustawy o Radzie Ministrów nie przyznają Ministrowi Spraw Wewnętrznych osobowości prawnej ani zdolności sądowej. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że fakt, iż ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców przewiduje możliwość działania ministra w określonych sytuacjach, nie oznacza automatycznego przyznania mu zdolności sądowej w rozumieniu KPC. Proces cywilny musi być prowadzony zgodnie z procedurą określoną w Kodeksie postępowania cywilnego, co wymaga prawidłowego oznaczenia strony procesowej. Sąd nie ma obowiązku korygowania błędnego oznaczenia strony, zwłaszcza gdy sama strona stoi na stanowisku, że oznaczenie jest prawidłowe. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu, powołując się na art. 199 § 1 pkt 3 KPC.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Minister Spraw Wewnętrznych nie posiada zdolności sądowej w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o Radzie Ministrów nie przyznają Ministrowi Spraw Wewnętrznych osobowości prawnej ani zdolności sądowej. Fakt, że ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców przewiduje możliwość działania Ministra w określonych sytuacjach, nie przyznaje mu automatycznie zdolności procesowej w postępowaniu cywilnym, które musi być prowadzone zgodnie z KPC.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej (utrzymano w mocy jego postanowienie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Minister Spraw Wewnętrznych | organ_państwowy | powód |
| S. E. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Spółka Akcyjna w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 64
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podmioty posiadające zdolność prawną (osoby fizyczne, prawne, jednostki organizacyjne z ustawową zdolnością prawną, organizacje społeczne).
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje odrzucenie pozwu, jeżeli jedna z okoliczności wymienionych w art. 199 § 1 pkt 1-5 zachodzi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.
Ustawa o Radzie Ministrów
Nie przyznaje Ministrowi Spraw Wewnętrznych osobowości prawnej ani zdolności sądowej.
Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców art. 6
Przewiduje możliwość orzekania o nieważności nabycia nieruchomości na żądanie Ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ale nie przyznaje mu zdolności sądowej w rozumieniu KPC.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Spraw Wewnętrznych nie posiada zdolności sądowej zgodnie z art. 64 KPC. Ustawa o Radzie Ministrów nie przyznaje Ministrowi Spraw Wewnętrznych osobowości prawnej ani zdolności sądowej. Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie przyznaje Ministrowi zdolności sądowej w postępowaniu cywilnym.
Odrzucone argumenty
Minister Spraw Wewnętrznych posiada zdolność sądową, ponieważ ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców przewiduje jego udział w sprawie. Art. 6 KPC nie jest jedynym przepisem określającym zdolność sądową.
Godne uwagi sformułowania
Minister Spraw Wewnętrznych nie posiada zdolności sądowej. Skarżący zdaje się powoływać na to, iż art. 6 ustawy z dnia z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (...) stanowi, iż razie nabycia nieruchomości wbrew przepisom ustawy, o nieważności nabycia orzeka sąd także na żądanie, (...) ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Jednakże, to, iż źródłem niniejszego powództwa jest art. 6 powołanej ustawy nie zmienia faktu, iż proces winien się toczyć zgodnie z procedurą cywilną określoną kodeksem postępowania cywilnego.
Skład orzekający
Joanna Skwara-Kałwa
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sędzia sprawozdawca
Anna Bohdziewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku zdolności sądowej organów państwowych, które nie posiadają osobowości prawnej, w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Ministra Spraw Wewnętrznych i jego zdolności sądowej w kontekście konkretnej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii zdolności sądowej organu państwowego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.
“Czy Minister Spraw Wewnętrznych może pozwać? Sąd rozstrzyga o zdolności sądowej organu państwa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 263/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSA Joanna Skwara-Kałwa Sędziowie: SA Lucyna Świderska-Pilis (spr.) SA Anna Bohdziewicz po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Ministra Spraw Wewnętrznych przeciwko S. E. , (...) Spółce Akcyjnej w B. o stwierdzenie nieważności umowy na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I C 15/12 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie Sygn. akt I ACz 263/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej odrzucił pozew Ministra Spraw Wewnętrznych skierowany przeciwko panu (...) SA w B. o stwierdzenie nieważności umowy, z tym uzasadnieniem iż Minister Spraw Wewnętrznych nie posiada zdolności sądowej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Minister Spraw Wewnętrznych wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie solidarnie od pozwanych na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący zarzucał, iż art. 64 kpc , na który powołuje się Sąd nie jest jedynym przepisem określającym zdolność sądową. Powód występuje z powództwem przewidzianym w art. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, a nie na podstawie art. 189 kpc . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Zgodnie z treścią powołanego przez Sad pierwszej instancji art. 64 kpc zdolność prawną posiadają osoby fizyczne lub prawne, a także jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną oraz organizacje społeczne dopuszczone do działania na podstawie obowiązujących przepisów. Przepisy ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 roku o Radzie Ministrów nie przyznają Ministrowi Spraw Wewnętrznych osobowości prawnej, niewątpliwą też rzeczą jest, iż Minister Spraw Wewnętrznych nie należy do wymienionych dalej podmiotów. Skarżący zdaje się powoływać na to, iż art. 6 ustawy z dnia z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ( tekst jedn. Dz. U. z 2004 roku, Nr 167, poz 1758 ze zm.) stanowi, iż razie nabycia nieruchomości wbrew przepisom ustawy, o nieważności nabycia orzeka sąd także na żądanie, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa lub wojewody albo na żądanie ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Jednakże to, iż źródłem niniejszego powództwa jest art. 6 powołanej ustawy nie zmienia faktu, iż proces winien się toczyć zgodnie z procedurą cywilną określoną kodeksem postępowania cywilnego . Dlatego też strona powodowa winna być prawidłowo określona. Istotnie to rzeczą sądu jest ustalenie właściwego statio fisci Skarbu Państwa, niemniej jednak obowiązek ten powstaje w sytuacji gdy podmiot postępowania określi daną stronę jako Skarb Państwa bez wskazania, lub z błędnych wskazaniem statio fisci , co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sąd nie ma zatem obowiązku korygowania błędnego oznaczenia strony powodowej jako Skarb Państwa – Minister Spraw Wewnętrznych, tym bardziej, iż strona powodowa stoi na stanowisku, iż powód określony został prawidłowo. Powołane w zażaleniu orzeczenie Sądu Najwyższego odnosi się do innej kwestii, a mianowicie braku konieczności wykazania interesu prawnego, co jest oczywiste, jako wynikające wprost z przepisu art. 6 powołanej ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił pozew w oparciu o treść art. 199 § 1 pkt 3 kpc ). Z powołanych względów na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 397§2 kpc orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI