I ACz 2404/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu niższej instancji, zasądzając od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu i postępowania zażaleniowego z uwagi na skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia.
Sąd Okręgowy w Kielcach odstąpił od obciążania strony powodowej kosztami procesu, uznając względy słuszności z uwagi na zwolnienie jej w 95% od kosztów sądowych i skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił to postanowienie, zasądzając od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 14 400 zł tytułem kosztów procesu oraz 2 400 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd uznał, że zarzut przedawnienia był skuteczny, a uchwała Sądu Najwyższego w tej sprawie była powszechnie znana przed wszczęciem postępowania, co wykluczało zastosowanie art. 102 k.p.c.
Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa Spółdzielni (...) w likwidacji przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta K. o odszkodowanie, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania strony powodowej kosztami procesu, powołując się na względy słuszności wynikające z częściowego zwolnienia strony powodowej od kosztów sądowych oraz skutecznego zarzutu przedawnienia roszczenia. Sąd Okręgowy ustalił, że bieg przedawnienia rozpoczął się 17 listopada 2009 roku i upłynął 18 listopada 2012 roku, podczas gdy pozew złożono 10 marca 2016 roku. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za oczywiście uzasadnione. Sąd podkreślił, że reguły słuszności (art. 102 k.p.c.) mogą być podstawą odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami tylko w wyjątkowych sytuacjach, a sama instytucja przedawnienia roszczeń wymaga od strony wszczynającej proces uwzględnienia ryzyka. Sąd wskazał, że uchwała Sądu Najwyższego wyjaśniająca kwestię przedawnienia była znana przed wszczęciem postępowania, a argumentacja strony powodowej nie była wystarczająca do odmiennej oceny. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 14 400 zł tytułem kosztów procesu oraz 2 400 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego, stosując art. 98 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy uchwała Sądu Najwyższego wyjaśniająca kwestię przedawnienia była znana przed wszczęciem postępowania, a argumentacja strony powodowej nie była wystarczająca, nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i należy obciążyć stronę powodową kosztami procesu na rzecz strony pozwanej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut przedawnienia był skuteczny, a uchwała Sądu Najwyższego w tej sprawie była powszechnie znana. Brak było szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c., a zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi procesowemu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia (...) w likwidacji w K. | spółka | powód |
| Skarb Państwa – Prezydent Miasta K. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca proces zwraca przeciwnikowi koszty w pełnej wysokości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Reguły słuszności mogą być podstawą odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami tylko w wyjątkowych sytuacjach, które muszą być faktycznie uzasadnione.
u.k.s.c. art. 108
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu stronie przeciwnej.
u.p.g.s.p. art. 11 § 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa wysokość opłaty za czynności radcy prawnego w sprawach o odszkodowanie.
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 2 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa wysokość opłaty za czynności radcy prawnego w postępowaniu zażaleniowym.
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 10 § 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa wysokość opłaty za czynności radcy prawnego w postępowaniu zażaleniowym (50% stawki).
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany orzeczenia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność zarzutu przedawnienia roszczenia. Znajomość uchwały Sądu Najwyższego w przedmiocie przedawnienia przed wszczęciem postępowania. Brak podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji braku szczególnych okoliczności i skutecznego zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Względy słuszności przemawiające za odstąpieniem od obciążania strony powodowej kosztami procesu z uwagi na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Godne uwagi sformułowania
instytucja przedawnienia roszczeń należy do takich zagadnień prawnych, które strona wszczynająca proces winna uwzględniać przy ocenie poziomu ryzyka przed skierowaniem sprawy do sądu. fakt zwolnienia od kosztów sądowych (...) sam w sobie nie zwalnia strony od obowiązku kosztów procesu stronie przeciwnej nie zachodzą w sprawie żadne szczególne okoliczności w rozumieniu art. 102 k.p.c., które usprawiedliwiłyby rozstrzygnięcie Sądu I instancji.
Skład orzekający
Wojciech Kościołek
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Krężołek
sędzia
Robert Jurga
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście przedawnienia roszczenia i zwolnienia od kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchwała SN była znana przed wszczęciem postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na interpretację art. 102 k.p.c. w kontekście przedawnienia i kosztów procesu, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.
“Czy przedawnienie roszczenia zawsze oznacza brak kosztów procesu dla przegrywającego?”
Dane finansowe
koszty procesu: 14 400 PLN
koszty postępowania zażaleniowego: 2400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 2404/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2017 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek (sprawozdawca) Sędziowie: SA Grzegorz Krężołek SA Robert Jurga po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Spółdzielni (...) w likwidacji w K. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta K. o odszkodowanie na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach zawarte w punkcie II wyroku tego Sądu z dnia 13 września 2016r. sygn.. akt I C 656/16 postanawia 1.zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że punktowi II wskazanego wyroku nadaje treść: „ zasądza od strony powodowej Spółdzielni (...) w likwidacji w K. na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 14 400 zł (czternaście tysięcy czterysta) tytułem kosztów procesu; 2 . zasądzić od strony powodowej na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.400 zł (dwa tysiące czterysta) tytułem kosztów postepowania zażaleniowego. SSA Grzegorz Krężołek SSA Wojciech Kościołek SSA Robert Jurga Sygn. akt I A Ca 2404/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Kielcach odstąpił od obciążania strony powodowej Spółdzielni (...) w likwidacji w K. na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztami procesu uznając, że wobec oddalenia powództwa z uwagi na skutecznie podniesiony zarzut przedawnienia roszczenia i fakt zwolnieni strony powodowej w 95% od kosztów sądowych przemawiają za tym względy słuszności w rozumieniu art. 102 k.p.c. U podstaw z kolei rozstrzygnięcia żądania pozwu wskazał, że bieg przedawnienia roszczenia odszkodowawczego strony powodowej rozpoczął się od 17 listopada 2009 roku i upłynął 18 listopada 2012 roku, w sytuacji, w której pozew strona powodowa złożyła 10 marca 2016 roku, a więc po upływie trzyletniego okresu przedawnienia. Odwołując się przy tym do orzecznictwa Sądu Najwyższego wyjaśnił, że sporne uprzednio w judykaturze zagadnienie prawne dotyczące zgłoszonego zarzutu przedawnienia roszczenia, wyjaśnione zostało w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011r. opublikowanej w urzędowym zbiorze OSNC z 2011r. nr. 7-8 pod. poz. 75. Zażalenie na postanowienie złożyła strona pozwana domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów według norm przepisanych tak w postepowaniu pierwszo jak i drugoinstancyjnym. Strona powodowa wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postepowania zażaleniowego. Rozpoznając zażalenie zważył Sąd Apelacyjny; Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, ze skutkami tak w postaci zmiany zaskarżonego orzeczenia, jak i obciążenia strony powodowej kosztami postępowania zażaleniowego na rzecz strony pozwanej. Należy zgodzić się z jedną tezą Sądu I instancji, a to tą, że u podstaw rozstrzygania o kosztach postępowania istotne znaczenie posiadają reguły słuszności. Aby jednak istniała podstawa dla kierowania się takową muszą zaistnieć w sprawie okoliczności faktyczne, które wskazywać będą na potrzebę ich uwzględnienia przy rozstrzygnięciu odmiennym od reguły określonej w art. 98 k.p.c. , a związane z przesłankami wynikającymi z tych dalszych przepisów. Ustawodawca, jako regułę rozliczania kosztów postępowania, wskazuje odpowiedzialność strony za wynik procesu ( art. 98 k.p.c. ), kiedy przegrywająca strona zwraca koszty przeciwnikowi w pełnej wysokości, a wyjątki od niej obwarowuje określonymi przesłankami. Nie poszerzając ponad potrzebę rozważań w tym zakresie wskazać należy, że instytucja przedawnienia roszczeń należy do takich zagadnień prawnych, które strona wszczynająca proces winna uwzględniać przy ocenie poziomu ryzyka przed skierowaniem sprawy do sądu. I o ile w dacie wszczynania postępowania jawiłyby się wątpliwości prawne w zakresie sposobu obliczania terminów, to i ryzyko przegranej w sprawie można byłoby oceniać w relacji do treści sporu prowadzonego w judykaturze w tym zakresie. Tak jednak w sprawie nie jest. Stanowisko Sądu Najwyższego - wyrażone w istotnej materii opublikowane zostało przed wszczęciem sprawy przez stronę powodową i było powszechnie znane w środowisku prawniczym. Z kolei replika strony powodowej na oparty na tym poglądzie zarzut przedawnienia strony pozwanej nie zawierała żadnych doniosłych jurydycznie argumentów, które pozwalałyby na odmienną ocenę tego zarzutu i to względem znaczącego prawniczą argumentacją poglądu Sądu Najwyższego. Dodatkowo w warunkach, w których fakt zwolnienia od kosztów sądowych (art.108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) sam w sobie nie zwalnia strony od obowiązku kosztów procesu stronie przeciwnej, to i uznać należy, że nie zachodzą w sprawie żadne szczególne okoliczności w rozumieniu art. 102 k.p.c. , które usprawiedliwiłyby rozstrzygnięcie Sądu I instancji. W tych okolicznościach i przy braku podstaw dla zastosowania innych przepisów regulujących rozstrzygnięcie o kosztach procesu usprawiedliwione jest zastosowanie w sprawie art. 98 k.p.c. i obciążenie strony powodowej kosztami procesu według norm przepisanych na rzecz strony pozwanej. Wysokość tych kosztów została normatywnie określona i odpowiada ona stawce określonej w § 2 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 pażdziernika 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015 poz.1805) w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz.U.2016.1313 j.t. ) w wysokości 14 400 zł. Z kolei fakt wdania się w spór przez stronę powodową w powyższej materii – pomimo oczywistej zasadności zażalenia – usprawiedliwia także na zasadzie art. 98 k.p.c. obciążenie tej strony kosztami postepowania zażaleniowego, którego wysokość odpowiada stawce wskazanej § 2 pkt.5 opisanego rozporządzenia w zw. z art. 11 ust.3 cytowanej ustawy przy uwzględnieniu § 10 ust.2 pkt.2 tego rozporządzenia w wysokości 2 400 zł (50% stawki 4800zł). Mając to wszystko na uwadze orzekł Sąd Apelacyjny jak w postanowieniu na podstawie wskazanych przepisów oraz art. 386§1 k.p.c. SSA Grzegorz Krężołek SSA Wojciech Kościołek SSA Robert Jurga
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI