I ACz 2326/15

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2015-12-17
SAOSRodzinnerozwódŚredniaapelacyjny
rozwódwłaściwość miejscowazażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowykodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie o niewłaściwości Sądu Okręgowego w sprawie o rozwód, potwierdzając przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Tarnowie.

Powód wniósł o rozwód, podając w pozwie adres zamieszkania w innej miejscowości niż ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków. Sąd Okręgowy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Tarnowie. Powód złożył zażalenie, twierdząc, że nadal zamieszkuje w okręgu Sądu Okręgowego w Krakowie. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając, że powód nie wykazał swojej właściwości miejscowej.

Sprawa dotyczyła powództwa o rozwód, w którym Sąd Okręgowy w Krakowie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Tarnowie. Podstawą tej decyzji było ustalenie, że ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków znajdowało się w okręgu Sądu Okręgowego w Tarnowie, a powód podał w pozwie adres zamieszkania w innej miejscowości, podczas gdy pozwana zamieszkiwała w Tarnowie. Powód złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości miejscowej i twierdząc, że w czasie składania pozwu nadal zamieszkiwał w okręgu Sądu Okręgowego w Krakowie, co miało wynikać z umowy najmu. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił zażalenie, analizując przepisy dotyczące właściwości wyłącznej sądu w sprawach małżeńskich (art. 41 k.p.c.). Sąd uznał, że powód nie wykazał, aby nadal zamieszkiwał w okręgu Sądu Okręgowego w Krakowie, a podany przez niego adres w pozwie był decydujący dla ustalenia właściwości sądu. Sąd odrzucił argumentację powoda o obawie ujawnienia miejsca zamieszkania oraz analizował kwestię umowy najmu, uznając ją za niewystarczającą do zmiany ustaleń dotyczących właściwości sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwy jest sąd miejsca ostatniego wspólnego zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tego sądu jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że powód nie wykazał, aby nadal zamieszkiwał w okręgu Sądu Okręgowego w Krakowie, a podany przez niego adres w pozwie był decydujący dla ustalenia właściwości sądu. Argumentacja powoda o obawie ujawnienia miejsca zamieszkania oraz przedłożona umowa najmu nie były wystarczające do zmiany ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznapowód
J. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę innemu sądowi, jeżeli uzna się za niewłaściwy.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.

Pomocnicze

k.p.c. art. 15 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód podał w pozwie adres zamieszkania w innej miejscowości niż ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków. Pozwana zamieszkuje w okręgu Sądu Okręgowego w Tarnowie. Powód nie wykazał, że nadal zamieszkuje w okręgu Sądu Okręgowego w Krakowie. Umowa najmu lokalu w Krakowie nie była wystarczająca do ustalenia właściwości sądu. Zmiana miejsca zamieszkania powoda poza okręg sądu właściwego ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków uniemożliwia określenie właściwości sądu na podstawie tego kryterium.

Odrzucone argumenty

Powód twierdził, że w czasie składania pozwu nadal mieszkał w Krakowie. Powód podał w pozwie adres zamieszkania poza K. z obawy przed ujawnieniem miejsca zamieszkania przed powódką.

Godne uwagi sformułowania

Określenie „jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu” wskazuje, że chodzi o ciągłość zamieszkiwania lub zwykłego pobytu od czasów zamieszkania obojga małżonków. Zmiana miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu poza okręg sądu, jeżeli nawet później okaże się czasowa, powoduje niemożność określenia właściwości sądu na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków.

Skład orzekający

Krzysztof Sobierajski

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Kościołek

sędzia

Paweł Rygiel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach o rozwód w przypadku zmiany miejsca zamieszkania przez jednego z małżonków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów k.p.c. o właściwości miejscowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej, jaką jest właściwość miejscowa sądu w sprawie o rozwód. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 2326/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2015 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Krzysztof Sobierajski (spr.) Sędziowie SSA Wojciech Kościołek SSA Paweł Rygiel po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. K. przeciwko J. K. o rozwód na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 września 2015 roku, sygn. akt XI C 2900/14 postanawia oddalić zażalenie. Wojciech Kościołek Krzysztof Sobierajski Paweł Rygiel Sygn. akt I ACz 2326/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w pkt I stwierdził swoją niewłaściwość, natomiast w pkt II przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Tarnowie. Przywołując art. 200 § 1 k.p.c. oraz 15 § 1 k.p.c. wskazał, że w rozpoznawanej sprawie ostatnim wspólnym miejscem zamieszkania małżonków był K. a obecnie powód zamieszkuje pod adresem (...) Z. w obrębie właściwości Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, a pozwana - w T. ul. (...) . Powód złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenia art. 200 § 1 k.p.c. poprzez przekazanie sprawy przez Sąd Okręgowy w Krakowie do Sądu Okręgowego w Tarnowie z uwagi na brak miejsca zamieszkania którejkolwiek ze stron postępowania w okręgu tut. Sądu, w sytuacji gdy w czasie złożenia pozwu i aktualnie ma on miejsce zamieszkania w okręgu tut. Sądu. Podniósł, że w pozwie podał miejsce zamieszkania poza K. , gdyż obawiał się ujawnienia miejsce swego rzeczywistego zamieszkania przed powódką. Do zażalenia powód dołączył kopię umowy najmu. W odpowiedzi na zażalenie powoda pozwana podzieliła argumentację zwartą w zaskarżonym postanowieniu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przewidujący właściwość wyłączną sądu art. 41 k.p.c. stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Na gruncie niniejszej sprawy w pozwie rozwodowym powód jako swój adres zamieszania podał lokalizację w (...) (...) natomiast adres do doręczeń pozwanej umiejscowił w T. . W świetle zatem takiego określenia miejsca zamieszkania małżonków zasadne było stwierdzenie przez Sąd I instancji na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. swojej niewłaściwości i przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Tarnowie. Krytycznie należy odnieść się do przywoływanej przez powoda w zażaleniu okoliczności, że w chwili składania pozwu nadal mieszkał w K. , o czym ma świadczyć przedłożona przez niego częściowo nieczytelna kopia umowy najmu wskazująca, że najemca oddał mu lokal do używania z dniem 1 sierpnia 2014 roku. Po pierwsze w pozwie datowanym na dzień 28 sierpnia 2014 roku powód jednoznacznie określił swój adres zamieszkania jako (...) (...) pomijając przywoływany przez niego obecnie adres zamieszkania w K. . Po drugie jego tłumaczenie, że w pozwie nie podał swojego rzeczywistego miejsca zamieszkania, gdyż obawiał się jego ujawnienia przed powódką jest nieprzekonujące. Po trzecie wreszcie z przedłożonej przez powoda kopi umowy najmu wynika, iż lokal w K. został mu udostępniony dopiero z początkiem sierpnia 2014 roku, co nie wyjaśnia kwestii miejsca jego zamieszkania w okresie między wyprowadzeniem się z mieszkania zajmowanego wspólnie z pozwaną a wprowadzeniem się do przywoływanego przez niego nowego lokalu. Prowadzi to do wniosku, iż jedynym stałym adresem jego zamieszkania, który jest zresztą adresem jego zameldowania, po wyprowadzeniu się przez pozwaną ze wspólnie zajmowanego przez strony mieszkania w K. , co miało miejsce w pierwszej połowie 2014 roku, jak i w okresie bezpośrednio poprzedzającym wytoczenie przez niego pozwu rozwodowego oraz w dniu wniesienia tego pozwu była lokalizacja w miejscowości (...) (...) , a nie w K. i to niezależnie od tego, czy dotyczy to adresu w K. , pod którym znajdował się lokal wspólnie zajmowany przez strony, czy też lokal także w K. , który został mu udostępniony na podstawie dołączonej do zażalenia umowy najmu. W orzecznictwie przyjmuje się, że Sąd miejsca ostatniego wspólnego zamieszkania małżonków nie przestaje być właściwy dla powództwa ze stosunku małżeństwa, jeżeli jedno z małżonków zamieszkuje nadal w okręgu tego sądu (por. orzeczenie SN z 12 czerwca 1951 r., C. 428/51, LexisNexis nr 395238, OSN 1953, nr 3, poz. 62). Podkreśla się również, że określenie „jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu” wskazuje, że chodzi o ciągłość zamieszkiwania lub zwykłego pobytu od czasów zamieszkania obojga małżonków. Zmiana miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu poza okręg sądu, jeżeli nawet później okaże się czasowa, powoduje niemożność określenia właściwości sądu na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków (zob. J. Gudowski, M. Jędrzejewska „Komentarz do art. 41 k.p.c.”, stan na dzień 10 kwietnia lipca 2012 r., Lex). Określenie zatem miejsca zamieszkania powoda w miejscowości (...) (...) choćby miało charakter jedynie czasowy i powód faktycznie aktualnie zamieszkiwał w K. nie pozwala na oznaczenie właściwości sądu w postępowaniu rozwodowym toczącym się miądzy stronami na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków. W konsekwencji Sąd Apelacyjny w Krakowie działając na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił złożone przez powoda zażalenie. Wojciech Kościołek Krzysztof Sobierajski Paweł Rygiel

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI