I ACz 2185/13

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2013-11-12
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaapelacyjny
darowiznaodwołanie darowiznyrzecz osądzonares iudicataprzesłanka procesowazłożenie oświadczenia wolinieruchomośćlokal mieszkalny

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda, potwierdzając odrzucenie pozwu o nakazanie złożenia oświadczenia woli w przedmiocie powrotnego przeniesienia własności lokalu, gdyż sprawa o to samo roszczenie została już prawomocnie osądzona.

Powód domagał się nakazania złożenia oświadczenia woli o powrotnym przeniesieniu własności lokalu mieszkalnego, który wcześniej otrzymał w drodze darowizny. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, wskazując na prawomocne zakończenie wcześniejszej sprawy o to samo roszczenie między tymi samymi stronami. Powód w zażaleniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że sprawa nie była merytorycznie rozpoznana. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że zachodzi negatywna przesłanka procesowa w postaci rzeczy osądzonej (res iudicata) i oddalił zażalenie.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie powoda S. K. na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2013 r., które odrzuciło pozew o nakazanie złożenia oświadczenia woli odnośnie powrotnego przeniesienia własności lokalu mieszkalnego, będącego przedmiotem darowizny. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie pozwu tym, że sprawa o to samo roszczenie przeciwko tym samym pozwanym (J. K. i M. S.) była już prawomocnie zakończona wyrokiem z dnia 17 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt I C 328/12, w którym powództwo oddalono. Powód w zażaleniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że sprawa nie została merytorycznie rozpoznana, a Sąd Okręgowy nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie przesłuchał świadków na okoliczność podstaw odwołania darowizny. Sąd Apelacyjny, powołując się na art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. (rzecz osądzona) i art. 366 k.p.c., uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka procesowa. Stwierdził, że żądanie powoda nie uległo zmianie, strony są te same, a okoliczności faktyczne nie zmieniły się od czasu prawomocnego zakończenia poprzedniej sprawy. W związku z tym, że przedmiot darowizny został już zbyty przez obdarowanych, pozwani nie mogliby powrotnie przenieść mieszkania na powoda. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa nie może być rozpoznana, ponieważ zachodzi negatywna przesłanka procesowa w postaci rzeczy osądzonej (res iudicata).

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że w sytuacji, gdy sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, sąd jest zobowiązany odrzucić kolejny pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Nawet jeśli powód kwestionuje merytoryczne rozpoznanie poprzedniej sprawy, tożsamość żądania, stron i brak zmian w okolicznościach faktycznych uzasadniają zastosowanie instytucji rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowód
J. K.osoba_fizycznapozwany
M. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 199 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została prawomocnie osądzona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej jedynie co do tego, co w związku z podstawą sporu było podstawą rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie podlega oddaleniu, jeśli jest nieuzasadnione.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażaleń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie prawomocnego orzeczenia w sprawie o to samo roszczenie między tymi samymi stronami. Brak możliwości wykonania orzeczenia z uwagi na zbycie przedmiotu darowizny.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych Sądu I Instancji. Twierdzenie, że sprawa nie była merytorycznie rozpoznana. Umowa sprzedaży mieszkania była fikcyjna.

Godne uwagi sformułowania

zachodzi przeszkoda w rozpoznaniu powództwa negatywna przesłanka procesowa w postaci rzeczy osądzonej (res iudicata) nie uległo też zmianie, że istotnie zachodzi negatywna przesłanka procesowa opisana w art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. nakazująca Sądowi z urzędu odrzucić pozew jako niedopuszczalny.

Skład orzekający

Jacek Gołaczyński

przewodniczący-sprawozdawca

Jan Gibiec

sędzia

Sławomir Jurkowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Stosowanie instytucji rzeczy osądzonej (res iudicata) w sprawach cywilnych, w szczególności w kontekście odwołania darowizny i możliwości wykonania orzeczenia po zbyciu przedmiotu darowizny."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiot darowizny został zbyty przed rozpoznaniem sprawy o jej odwołanie. Interpretacja art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną instytucję procesową rzeczy osądzonej, która może być kluczowa dla prawników procesowych. Pokazuje, jak konsekwencje wcześniejszych rozstrzygnięć wpływają na możliwość prowadzenia nowych postępowań.

Czy można odwołać darowiznę, jeśli mieszkanie zostało już sprzedane? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 2185/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Wiceprezes SA: Jacek Gołaczyński (spr.) Sędzia SA: Sędzia SA: Jan Gibiec Sławomir Jurkowicz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: S. K. przeciwko: J. K. i M. S. o nakazanie złożenia oświadczenia woli na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt I C 1012/13 w przedmiocie odrzucenia pozwu p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił pozew o nakazanie złożenia oświadczenia woli odnośnie powrotnego przeniesienia na powoda własności lokalu mieszkalnego, będącego przedmiotem darowizny z 20 lipca 2007 r. Powyższe Sąd Okręgowy uzasadnił tym, że sprawa o to samo roszczenie przeciwko tym samym pozwanym toczyła się już przed tym samym Sądem pod sygn. akt I C 328/12 i została zakończona prawomocnym wyrokiem z dnia 17 października 2012 r., w którym oddalono powództwo. Sąd I Instancji stwierdził, że analizując żądanie zawarte w przedmiotowym pozwie oraz w pozwie ze sprawy I C 328/12 prowadzi do wniosku, że te żądania są tożsame zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo. Po prawomocnym zakończeniu sprawy nie zaszła żadna zmiana okoliczności faktycznym, która mogłaby uzasadnić rozpoznanie sprawy. Z tym rozstrzygnięciem nie godzi się powód, która w zażaleniu z dnia 14 sierpnia 2013 r. zaskarżył je w całości. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych Sądu polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, że sprawa pomiędzy tymi samymi stronami o to samo roszczenie została już prawomocnie zakończona wyrokiem, którym oddalono powództwo. Mają na uwadze te zarzut powód domagał się uchylenia tego postanowienia. Powód podniósł, że toczyła się uprzednio sprawa o odwołanie darowizny pomiędzy tymi samymi stronami, ale Sąd Okręgowy we Wrocławiu sprawy merytorycznie nie rozpoznawał. Nie przeprowadził postępowania dowodowego, i nie przesłuchał świadków na okoliczność podstaw do odwołania darowizny. Sąd ten bowiem uznał, że pozwani sprzedali mieszkanie, które było przedmiotem darowizny i nie są już obowiązani do jej zwrotu. W ocenie skarżącego, umowa sprzedaży tego mieszkania była fikcyjna, ponieważ siostra jednego z pozwanych nie miała pieniędzy na jego kupno. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. W niniejszej sprawie zachodzi przeszkoda w rozpoznaniu powództwa, którego przedmiotem jest odwołanie darowizny. Przepis bowiem art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. stanowi, że Sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została prawomocnie osądzona. Zakres powagi rzeczy osadzonej wynika z przepisu art. 366 k.p.c. , czyli że wyrok (prawomocny) ma powagę rzeczy osądzonej jedynie co do tego, co w związku z podstawą sporu było podstawa rozstrzygnięcia. Zasadnie przyjął Sąd I Instancji, że w niniejszej sprawie zachodzi tzw. negatywna przesłanka procesowa w postaci rzeczy osądzonej ( res iudicata ). Powód kwestionuje, że wcześniej sprawa była rozpoznawana merytorycznie i, że Sąd badał przesłankę dotyczącą odwołania darowizny. Stwierdził bowiem jedynie niezasadność powództwa uznając, że skoro nieruchomość lokalowa została przez pozwanych sprzedana, to nie jest już możliwe zrealizowanie zadania sformułowanego w sprawie, czyli nakazania pozwanym powrotnego przeniesienia własności tego mieszkania. W przedmiotowej sprawie powód ponownie pozywa pozwanych domagając się od nich złożenia oświadczenia woli o powrotnym przeniesieniu własności tego mieszkania. Żądanie zatem nie uległo zmianie. Podobnie jak i pozwani w sprawie, także są nimi pozwani w sprawie I C 328/12. Nie uległy też zmianie okoliczności faktyczne tej sprawy, stąd też należy stwierdzić, że istotnie zachodzi negatywna przesłanka procesowa opisana w art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. nakazująca Sądowi z urzędu odrzucić pozew jako niedopuszczalny. Skoro bowiem przedmiot darowizny został już zbyty przez obdarowanych, to pozwani, w wyniku takiego powództwa nie będą mogli powrotnie przenieść mieszkania na powoda, o ile oczywiście zostały spełnione przesłanki odwołania darowizny. Mając na uwadze powyższe okoliczności zażalenie jako uzasadnione należało oddalić ( art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. ). MR-K

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI