I ACz 2172/12

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2013-01-24
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaapelacyjny
klauzula wykonalnościprzejście uprawnieńcesja wierzytelnościwymogi formalneart. 788 k.p.c.Sąd Apelacyjnypostępowanie cywilne

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, oddalając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących dokumentów potwierdzających przejście wierzytelności.

Sąd Okręgowy odrzucił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, uznając go za oparty na tych samych podstawach co poprzedni, który został oddalony. Sąd Apelacyjny uznał to odrzucenie za nieprawidłowe, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego dotyczącą postępowania klauzulowego. Jednakże, Sąd Apelacyjny sam oddalił wniosek, stwierdzając, że dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę (umowy cesji) nie spełniają wymogów formalnych art. 788 §1 k.p.c., ponieważ podpisy nie zostały poświadczone przez notariusza.

Sprawa dotyczyła wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu na rzecz Banku (...) S.A. przez Prokury Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty jako następcę prawnego. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek, uznając, że opiera się na tych samych okolicznościach co poprzedni, który został oddalony. Sąd Apelacyjny uznał, że odrzucenie wniosku przez Sąd Okręgowy było błędne, ponieważ instytucja powagi rzeczy osądzonej nie ma zastosowania w postępowaniu klauzulowym. Niemniej jednak, Sąd Apelacyjny oddalił wniosek, ponieważ dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę, mające wykazać przejście wierzytelności (umowy cesji), nie spełniały wymogów formalnych określonych w art. 788 §1 k.p.c. W szczególności, podpisy na umowach nie zostały poświadczone przez notariusza, a jedynie przez radcę prawnego, co nie nadaje im charakteru dokumentów urzędowych ani prywatnych z podpisem urzędowo poświadczonym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, instytucja powagi rzeczy osądzonej nie ma zastosowania w postępowaniu klauzulowym, ponieważ stanowi ona atrybut wyłącznie orzeczeń merytorycznych wydanych w wyniku rozpoznania sprawy cywilnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 65/10 stwierdził, że postanowienia wydane w wyniku rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nie podlegają instytucji powagi rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

M. N.

Strony

NazwaTypRola
Prokury Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamkniętyinstytucjawnioskodawca
M. N.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 788 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wykazania przejścia uprawnień dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Poświadczenie przez radcę prawnego nie jest wystarczające.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Niewłaściwie zastosowany przez Sąd I instancji w kontekście postępowania klauzulowego.

k.p.c. art. 13 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

Niewłaściwie zastosowany przez Sąd I instancji w kontekście postępowania klauzulowego.

k.p.c. art. 129 § §3

Kodeks postępowania cywilnego

Poświadczenie przez profesjonalnego pełnomocnika dotyczy zgodności odpisu z oryginałem, nie nadaje dokumentowi urzędowego charakteru ani nie poświadcza podpisu.

k.p.c. art. 386 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania w przedmiocie zażalenia.

Prawo o notariacie art. 96 § pkt 1

Ustawa - Prawo o notariacie

Notariusz ma uprawnienia do poświadczania własnoręczności podpisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nie spełniają wymogów formalnych art. 788 §1 k.p.c. (brak poświadczenia notarialnego podpisów).

Odrzucone argumenty

Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności oparty na tych samych podstawach co poprzedni, podlegający odrzuceniu na podstawie art. 199 §1 pkt 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

instytucji powagi rzeczy osądzonej nie można odpowiednio stosować w postępowaniu klauzulowym przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym za zdecydowanie nieprawidłowe uznać należy stanowisko wnioskodawcy [...] wedle którego załączone do wniosku umowy [...] stały się dokumentami urzędowymi albo dokumentami prywatnymi z podpisami urzędowo poświadczonymi.

Skład orzekający

Hanna Nowicka de Poraj

przewodniczący

Piotr Rusin

sędzia

Barbara Górzanowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie przejścia uprawnień w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności, stosowanie art. 788 §1 k.p.c. i art. 129 §3 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań o nadanie klauzuli wykonalności i wymaga ścisłego przestrzegania wymogów formalnych dotyczących dokumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe kwestie formalne w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje pułapki związane z dokumentowaniem cesji wierzytelności.

Kluczowe wymogi formalne przy nadawaniu klauzuli wykonalności – kiedy zwykły odpis nie wystarczy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
sygn. akt I ACz 2172/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: SSA Hanna Nowicka de Poraj Sędziowie: SSA Piotr Rusin SSA Barbara Górzanowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przy udziale M. N. o nadanie klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia uprawnień na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, Wydział I Cywilny, z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I Co 387/12 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności oddalić. sygn. akt I ACz 2172/12 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 24 stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I Co 387/12, Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział I Cywilny, odrzucił wniosek o nadanie na rzecz Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 19 listopada 2007 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Krakowie, sygn. akt I Nc 232/07. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawca już raz wnosił o nadanie na swoją rzecz klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przeciwko M. N. , jednakże prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I Co 231/12, wniosek ten został oddalony. Kolejny wniosek z daty 7 sierpnia 2012 r., w ocenie Sądu Okręgowego, nie został oparty na nowych okolicznościach, a jedynie zawiera poszerzoną argumentację dostosowaną do treści uzasadnienia postanowienia z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I Co 231/12. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 199 §1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 §2 k.p.c. Sąd I instancji odrzucił ponowny wniosek o nadanie klauzuli wykonalności z uwagi na jego oparcie na tych samych podstawach co wniosku rozpatrzonego postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r. Powyższe postanowienie zostało w całości zaskarżone zażaleniem przez wnioskodawcę, który podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 199 §1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 §2 k.p.c. , poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie, pomimo zawnioskowania dowodów z pozwu o zapłatę z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I Nc (...) oraz z wyciągu z ksiąg bankowych nr (...) z dnia 5 lipca 2007 r., ma zastosowanie instytucja powagi rzeczy osądzonej. W uzasadnieniu zażalenia wnioskodawca zakwestionował stanowisko Sądu I instancji, wedle którego treść wniosku z dnia 7 sierpnia 2012 r. pokrywa się z treścią wniosku wcześniejszego złożonego w dniu 4 czerwca 2012 r. i rozpoznanego pod sygn. akt I Co 231/12. Zdaniem wnioskodawcy, we wniosku z dnia 7 sierpnia 2012 r. zostały podane nowe okoliczności, a także zawnioskowane nowe dowody, które nie były brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wcześniejszego wniosku. Wnioskodawca wyjaśnił, że w celu wykazania, iż w następstwie przelewu wierzytelności przeszła na niego wierzytelność w stosunku do M. N. zasądzona prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt I Nc (...) przedstawił we wniosku z dnia 7 sierpnia 2012 r. nowe dowody w postaci pozwu wniesionego w dniu 12 lipca 2007 r. przez Bank (...) S.A. w sprawie I Nc (...) a także wyciągu z ksiąg bankowych nr (...) z dnia 5 lipca 2007 r. Z dokumentów tych wynika, iż Bank (...) S.A. w W. dochodził od M. N. należności głównej w kwocie 110 581,96 zł, która wynikała z debetu na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym nr (...) oraz z kredytu odnawialnego nr (...) . Ta właśnie wierzytelność została opisana w załączniku do aneksu nr (...) do umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 19 sierpnia 2008 r. pod pozycjami nr (...) oraz nr (...) . Wniosek taki wynika po pierwsze z faktu, że łączna kwota należności ujętych w tych pozycjach wynosi 110 581,96, a po drugie z okoliczności, że numery umów podane w wyciągu z ksiąg bankowych nr (...) z dnia 5 lipca 2007 r. są identyczne z numerami wskazanymi w przywołanym załączniku. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że wyciąg z ksiąg bankowych nr (...) z dnia 5 lipca 2007 r. został załączony przez powodowy bank jako dowód do pozwu wniesionego w sprawie I Nc (...) Wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanemu w dniu 19 listopada 2007 r. przez Sąd Okręgowy w Krakowie na rzecz Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. będącego następcą prawną pierwotnego wierzyciela, tj. Banku (...) S.A. w W. . Ponadto, wnioskodawca wniósł o zasądzenie na jego rzecz od M. N. kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek treść wyciągu z ksiąg bankowych nr (...) z dnia 5 lipca 2007 r., stanowiącego podstawę wydania nakazu zapłaty z dnia 19 listopada 2007 r., oraz treść załączników do umów prowadzących do przejścia wierzytelności na wnioskodawcę, tj. umowy zobowiązującej z dnia 19 sierpnia 2008 r. aneksowanej w dniu 12 września 2008 r. i umowy rozporządzającej z dnia 7 kwietnia 2009 r., dają podstawy do twierdzenia, że na wnioskodawcę przeszła wierzytelność wobec pozwanego M. N. zasądzona ww. nakazem zapłaty. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w uchwale z dnia 28 października 2010 r., III CZP 65/10, OSNC 2011/3/27, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, wedle którego regulacji art. 199 §1 pkt 2 k.p.c. nie można odpowiednio stosować w postępowaniu klauzulowym, albowiem powaga rzeczy osądzonej stanowi atrybut wyłącznie orzeczeń merytorycznych wydanych w wyniku rozpoznania sprawy cywilnej. Zdaniem SN, postanowienia wydane w wyniku rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nie zaliczają się do takich orzeczeń, jakkolwiek w trakcie postępowania klauzulowego może w pewnych wypadkach dojść do badania zagadnień materialnoprawnych (np. jak w niniejszej sprawie do badania kwestii przejścia uprawnień na wnioskodawcę). Przedstawiony pogląd oznacza, że nawet stwierdzenie identyczności kolejnego wniosku o nadanie klauzuli wykonalności z wnioskiem poprzednim nie uprawnia sądu do jego odrzucenia. Za nieprawidłowe uznać należy zatem odrzucenie przez Sąd I instancji kolejnego wniosku wnioskodawcy z dnia 7 sierpnia 2012 r. Pomimo to zażalenie wnioskodawcy nie może prowadzić do nadania na jego rzecz klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 19 listopada 2007 r., albowiem dokumenty załączone do wniosku, mające stanowić dowód przejścia na wnioskodawcę wierzytelności objętej wspomnianym nakazem, nie odpowiadają wymaganiom formalnym określonym w art. 788 §1 k.p.c. Nie ulega wątpliwości, że obydwie umowy prowadzące do przejścia wierzytelności na wnioskodawcę, tj. umowa zobowiązująca z dnia 19 sierpnia 2008 r. aneksowana w dniu 12 września 2008 r. i umowa rozporządzająca z dnia 7 kwietnia 2009 r., są dokumentami prywatnymi sporządzonymi w zwykłej formie pisemnej. Tymczasem art. 788 §1 k.p.c. wymaga, aby przejście uprawnień było wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Za zdecydowanie nieprawidłowe uznać należy stanowisko wnioskodawcy wyrażone w treści wniosku, wedle którego załączone do wniosku umowy prowadzące do przejścia uprawnień na wnioskodawcę wskutek ich poświadczenia za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie radcę prawnego w trybie art. 129 §3 k.p.c. stały się dokumentami urzędowymi albo dokumentami prywatnymi z podpisami urzędowo poświadczonymi. Już bowiem z dosłownego brzmienia art. 129 §3 k.p.c. wynika, że charakter dokumentu urzędowego ma tylko poświadczenie zgodności z oryginałem dokonane przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zaś sam odpis dokumentu będący przedmiotem tego poświadczenia. Tym samym wykluczone jest przyjęcie, że wskutek poświadczenia za zgodność oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika występującego w sprawie odpisu dokumentu prywatnego, dokument ten nabiera charakteru dokumentu urzędowego albo dokumentu prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że aby umowy z dnia 19 sierpnia 2008 r. i z dnia 7 kwietnia 2009 r. oraz aneks z dnia 12 września 2008 r. mogły zostać uznane za dokumenty stanowiące podstawę nadania klauzuli wykonalności na rzecz wnioskodawcy w trybie art. 788 §1 k.p.c. podpisy stron pod tymi dokumentami muszą zostać poświadczone przez notariusza. W obecnym stanie prawnym jedynie notariusz ma bowiem uprawnienia do poświadczania własnoręczności podpisu (por. art. 96 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 z późn. zm.)). Po poświadczeniu przez notariusza własnoręczności podpisów złożonych pod wymienionymi wyżej dokumentami prywatnymi, dokumenty te nie muszą zostać dołączone do wniosku w oryginale, o ile wnioskodawcę nadal będzie reprezentował profesjonalny pełnomocnik, który poświadczy ich zgodność z oryginałem w trybie art. 129 §3 k.p.c. (tylko taki pogląd wynika z przywołanego przez wnioskodawcę postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I ACz 1229/2010, OSAW 20111/208). Z uwagi na niespełnienie przez dokumenty załączone do wniosku wymagań formalnych określonych w art. 788 §1 k.p.c. , szczegółowa analiza ich treści pod kątem ustalenia, czy na wnioskodawcę przeszła wierzytelność zasądzona nakazem zapłaty z dnia 19 listopada 2007 r. nie jest potrzebna. Nie ulega jednak wątpliwości, że dla takiego ustalenia kluczowe znaczenie ma treść wyciągu z ksiąg bankowych nr (...) z dnia 5 lipca 2007 r., gdyż ten właśnie dokument stanowił podstawę ( art. 485 §3 k.p.c. ) wydania nakazu zapłaty z dnia 19 listopada 2007 r. Oznacza to, że treść tego wyciągu stanowi konieczne uzupełnienie treści wspomnianego nakazu. W związku z tym zauważyć należy, że w załączniku nr 1 do aneksu do umowy zobowiązującej z dnia 19 sierpnia 2008 r. w pozycjach nr (...) i nr (...) jako nr (...) nadany sprawie przez bank figuruje numer (...) . Taki sam numer sprawy podano w wyciągu z dnia 5 lipca 2007 r. Nie jest tym samym wykluczone, że na wnioskodawcę rzeczywiście przeszła wierzytelność objęta nakazem zapłaty z dnia 19 listopada 2007 r. Tym bardziej, że pozycjom nr 20 829 i nr (...) z załącznika do umowy zobowiązującej odpowiadają pozycje nr (...) i nr (...) z załącznika do umowy rozporządzającej z dnia 7 kwietnia 2009 r. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 386 §1 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI