I ACz 2129/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-11-27
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zawieszenie postępowaniaumorzenie postępowaniaśmierć stronynastępstwo prawnewspółuczestnictwo koniecznek.p.c.zażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania, uznając, że śmierć powoda stanowi obligatoryjną podstawę do zawieszenia sprawy, a nie jej umorzenia.

Sąd Okręgowy umorzył postępowanie i obciążył powodów kosztami, uznając, że nie złożono wniosku o podjęcie zawieszonej sprawy w ciągu roku. Powódka zaskarżyła to postanowienie, wskazując, że po zawieszeniu postępowania zmarł jeden z powodów, co zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. stanowi obligatoryjną podstawę do zawieszenia sprawy, a nie jej umorzenia. Sąd Apelacyjny przychylił się do zażalenia, uchylając zaskarżone postanowienie.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy, które umorzyło postępowanie i nakazało powodom uiścić koszty sądowe. Sąd Okręgowy umorzył sprawę na podstawie art. 182 § 1 k.p.c., ponieważ w ciągu roku od zawieszenia postępowania (na podstawie art. 178 k.p.c.) nie złożono wniosku o jego podjęcie. Powódka wniosła o uchylenie tego postanowienia, argumentując, że po zawieszeniu postępowania zmarł jeden z powodów. Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., śmierć strony jest obligatoryjną podstawą do zawieszenia postępowania, a w przypadku współuczestnictwa koniecznego, śmierć jednego z powodów skutkuje zawieszeniem postępowania w całości. Sąd Apelacyjny uznał argumentację powódki za zasadną. Stwierdził, że śmierć powoda, która nastąpiła po zawieszeniu postępowania, stanowiła obligatoryjną podstawę do jego zawieszenia na mocy art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Skutki zawieszenia w takich przypadkach następują z chwilą zdarzenia (śmierci), niezależnie od daty wydania postanowienia. W związku z tym, nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie, a o kosztach postępowania zażaleniowego orzeknie sąd pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć strony stanowi obligatoryjną podstawę do zawieszenia postępowania na mocy art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., a skutki zawieszenia następują z chwilą zdarzenia. Brak wniosku o podjęcie sprawy w ciągu roku nie prowadzi do umorzenia, jeśli przyczyną zawieszenia była śmierć strony.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że śmierć powoda po zawieszeniu postępowania obliguje sąd do jego zawieszenia na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Skutki tego zawieszenia są ex tunc, a brak wniosku o podjęcie sprawy nie może prowadzić do umorzenia, jeśli podstawą zawieszenia była śmierć strony. W przypadku współuczestnictwa koniecznego, śmierć jednego z powodów zawiesza postępowanie w całości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
L. G.osoba_fizycznapowódka
H. G.osoba_fizycznapowód
(...) S.A. Oddział w L.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 178

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 182 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 395 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku dowiedzenia się o śmierci strony z zażalenia na postanowienie o umorzeniu, sąd powinien uchylić zaskarżone postanowienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć powoda po zawieszeniu postępowania stanowi obligatoryjną podstawę do jego zawieszenia na mocy art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Współuczestnictwo konieczne po stronie powodowej powoduje obligatoryjne zawieszenie postępowania w całości w przypadku śmierci jednego z powodów. Skutki zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony następują ex tunc, niezależnie od daty wydania postanowienia.

Odrzucone argumenty

Postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. w przypadku braku wniosku o podjęcie zawieszonej sprawy w ciągu roku.

Godne uwagi sformułowania

śmierć powoda stanowi obligatoryjną podstawę do zawieszenia niniejszego postępowania w całości skutki zawieszenia postępowania w wypadkach wskazanych w art. 174 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. następują z chwilą, w której nastąpiło zdarzenie będące przyczyną zawieszenia (tj. śmierć strony), niezależnie od daty wydania przez Sąd postawienia o zawieszeniu postępowania (skutki ex tunc) W razie bowiem śmierci strony, podstawy zawieszenia postępowania nie może stanowić inna przyczyna niż śmierć. Wyłącza to możliwość stosowania art. 182 § 1 k.p.c.

Skład orzekający

Tadeusz Nowakowski

przewodniczący

Grażyna Matuszek

sędzia SA

Walter Komorek

sędzia SA (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i umorzenia postępowania w przypadku śmierci strony, zwłaszcza przy współuczestnictwie koniecznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony po zawieszeniu postępowania i przed upływem roku od tego zawieszenia, w kontekście współuczestnictwa koniecznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze śmiercią strony w trakcie procesu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Śmierć powoda nie zawsze oznacza koniec sprawy – kluczowa interpretacja k.p.c.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 2129/12 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Tadeusz Nowakowski Sędzia SA: Sędzia SA: Grażyna Matuszek Walter Komorek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: L. G. i H. G. przeciwko: (...) S.A. Oddział w L. o nakazanie i zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt I C 194/10 p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy umorzył postępowanie (pkt I) i nakazał powodom, aby uiścili na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Legnicy kwotę 6.909,27 zł tytułem zwrotu wydatków. Sąd ten wskazał, iż postanowieniem z dnia 18.10.2011 r. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 178 k.p.c. , a w ciągu roku od jego zawieszenia nie wpłynął wniosek o jego podjęcie, w związku z czym postępowanie to podlegało umorzeniu na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie, powódka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do dalszego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz od strony pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego. Powódka wskazała, iż po zawieszeniu postępowania w niniejszej sprawie, w dniu 05.01.2012 r. zmarł powód, z uwagi zaś na to, że przedmiotem niniejszego procesu są prawa, które przechodzą na następców prawnych – to śmierć powoda, zgodnie z treścią art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. , stanowi obligatoryjną podstawę zawieszenia postępowania. Nadto powódka podniosła, że z uwagi na współuczestnictwo konieczne występujące po stronie powodowej śmierć, jednego z powodów skutkuje zawieszeniem postępowania w całości. W odpowiedzi na zażalenie, strona pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało uwzględnieniu. Z uwagi bowiem na to, że po zawieszeniu na zgodny wniosek stron ( art. 178 k.p.c. ) przez Sąd Okręgowy niniejszego postępowania (18.10.2011 r.), powód zmarł (05.01.2012 r.), zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Niewątpliwie z chwilą śmierci powoda zaistniała obligatoryjna podstawa do zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. , przy czym brak postanowienia w tym zakresie nie tamuje skutków związanych z zawieszeniem postępowania z tej podstawy. Skutki zaś zawieszenia postępowania w wypadkach wskazanych w art. 174 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. następują z chwilą, w której nastąpiło zdarzenie będące przyczyną zawieszenia (tj. śmierć strony), niezależnie od daty wydania przez Sąd postawienia o zawieszeniu postępowania (skutki ex tunc). Z kolei mając na uwadze, iż w niniejszej sprawie występuje współuczestnictwo konieczne między powodami, zaś przedmiotem procesu są prawa, które przechodzą na następców prawnych, to śmierć powoda stanowi obligatoryjną podstawę do zwieszenia przedmiotowego postępowania w całości na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. (por. uchwała SN z 10.10.1964 r., III CO 53/64, OSPiKA 1968/2/29). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w związku ze śmiercią powoda, która nastąpiła przed upływem roku od dnia zawieszenia niniejszego postępowania na zgodny wniosek stron ( art. 178 k.p.c. ), nie było podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. W doktrynie wskazuje się, iż jeśli Sąd o śmierci strony dowie się dopiero z zażalenia na postanowienie o umorzeniu, wtedy powinien bądź to sam uchylić zaskarżone postanowienie ( art. 395 § 2 KPC ), bądź przedstawić zażalenie sądowi drugiej instancji do rozpoznania. W takim wypadku zawieszenie postępowania utrzymuje się wraz ze wszystkimi skutkami, jakie Kodeks postępowania cywilnego wiąże ze śmiercią strony w toku postępowania (por. post. SN z 6.5.1976 r., IV CZ 36/76, Legalis oraz Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod red. A. Zielińskiego, K. Flaga – Gieruszyńska, Legalis). W razie bowiem śmierci strony, podstawy zawieszenia postępowania nie może stanowić inna przyczyna niż śmierć. Wyłącza to możliwość stosowania art. 182 § 1 k.p.c. (por. Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, pod red. K. Piaseckiego, Legalis). Reasumując stwierdzić zatem należy, że Sąd I instancji z chwilą dowiedzenia się o śmierci powoda winien z urzędu zawiesić niniejsze postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji. O kosztach zaś postępowania zażaleniowego rozstrzygnie Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym niniejszą sprawę, stosownie do jej ostatecznego wyniku i treści art. 108 § 1 k.p.c. Orzekanie w tym przedmiocie, na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne. MW

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI