I ACz 2076/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając zażalenie pozwanej K. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 października 2012 r. (w sprawie o sygn. I C 209/12), zmienił zaskarżone postanowienie. Sąd I instancji, oddalając powództwo H. B. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, nie obciążył powódki kosztami procesu, powołując się na art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) i jej trudną sytuację materialną. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że uzasadnienie sądu I instancji było niewystarczające i naruszało przepisy k.p.c. Stwierdzono, że sama sytuacja majątkowa strony, uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych, nie jest wystarczającą przesłanką do nieobciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów przeciwnikowi, zgodnie z art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Apelacyjny ustalił, że powódka dysponuje stałym dochodem przekraczającym 2.300 zł netto miesięcznie i nie wykazała ponadstandardowych wydatków. W związku z tym, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., zasądzono od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.617 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję oraz 337 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 102 kpc w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza gdy strona była zwolniona od kosztów sądowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; wymaga analizy wszystkich okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja materialna strony, uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych, stanowi wystarczającą przesłankę do nieobciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz przeciwnika procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama sytuacja majątkowa strony, uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych, nie jest wystarczającą przesłanką do nieobciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz przeciwnika procesowego, zwłaszcza gdy nie występują inne szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd I instancji błędnie zinterpretował art. 102 kpc, utożsamiając zwolnienie od kosztów sądowych z brakiem obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. Podkreślono, że art. 102 kpc ma charakter wyjątkowy i wymaga istnienia dodatkowych, szczególnych okoliczności, a sama sytuacja materialna strony, która dysponuje stałym dochodem, nie jest wystarczająca do zastosowania tej zasady.
Czy uzasadnienie postanowienia sądu I instancji w przedmiocie kosztów procesu spełnia wymogi formalne wynikające z przepisów k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie pisemne zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów wynikających z przepisów art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd I instancji powołał się na rzekomo trudną sytuację materialną powódki, nie przedstawiając konkretnych ustaleń faktycznych. Odwołanie się do ustaleń z orzeczenia o zwolnieniu od kosztów było niewystarczające, zwłaszcza że orzeczenie to nie zawierało pisemnego uzasadnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ma charakter wyjątkowy i wymaga istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających nieobciążanie strony kosztami procesu, a sama sytuacja majątkowa strony nie jest wystarczającą przesłanką.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 108
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sama sytuacja majątkowa strony, uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych, nie stanowi wystarczającej przesłanki do nieobciążania jej obowiązkiem zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu.
Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm. art. § 2 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm. art. § 6 pkt. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm. art. § 6 pkt. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm. art. § 12 ust. 2 pkt. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia art. 102 kpc przez sąd I instancji. • Brak wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji materialnej powódki. • Uzasadnienie sądu I instancji nie spełnia wymogów formalnych. • Sama sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 102 kpc.
Odrzucone argumenty
Argumentacja powódki o konieczności oddalenia zażalenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
Godne uwagi sformułowania
brak jest przesłanek do tego, aby obciążać powódkę kosztami przegranego przez nią procesu • uzasadnienie pisemne zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów • nie sposób przyjąć, aby powódka była w trudnej sytuacji materialnej • przepis art. 102 kpc ma charakter wyjątkowy w stosunku do ogólnej reguły odpowiedzialności strony za wynik procesu
Skład orzekający
Bogdan Wysocki
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Staniszewska
członek
Małgorzata Mazurkiewicz - Talaga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 kpc w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza gdy strona była zwolniona od kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; wymaga analizy wszystkich okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące kosztów procesu i stosowania art. 102 kpc, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy zwolnienie od kosztów sądowych chroni przed obowiązkiem zwrotu kosztów przeciwnikowi? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 3617 PLN
koszty postępowania zażaleniowego: 337 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.