I ACz 201/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-04-19
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
koszty sądowezwolnienieubóstwostan majątkowyzażaleniepostępowanie apelacyjnesąd okręgowysąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że pozwany nie wykazał swojej ubóstwa.

Pozwany B. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został oddalony przez Sąd Okręgowy z powodu braku dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną oraz podania nierzetelnych informacji. W zażaleniu pozwany zarzucił błędy w ocenie materiału dowodowego i brak wezwania do uzupełnienia dokumentacji. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za bezzasadne, podkreślając, że zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem, a pozwany, będący właścicielem dużej nieruchomości i prowadzący działalność gospodarczą, nie spełnia kryteriów osoby ubogiej.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanego B. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie, który oddalił jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy uzasadnił swoją decyzję tym, że oświadczenie pozwanego o stanie majątkowym nie zostało poparte dokumentami, a podane informacje były nierzetelne, w szczególności dotyczące dochodów syna. Pozwany w zażaleniu domagał się zmiany postanowienia lub jego uchylenia, zarzucając sądowi pierwszej instancji brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i niewezwanie do uzupełnienia dokumentacji. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że odpłatność wymiaru sprawiedliwości jest zasadą, a zwolnienie od kosztów sądowych jest formą pomocy socjalnej dla osób ubogich. Sąd wskazał, że pozwany jest właścicielem dużej nieruchomości, prowadzi działalność gospodarczą, a jego rodzina ma inne źródła dochodu niż tylko wynagrodzenie żony. Podkreślono, że brak dochodów z działalności nie zawsze oznacza jej złą kondycję, a konieczność poniesienia kosztów sądowych może wymagać wyrzeczeń. Sąd uznał, że pozwany jest w stanie ponieść koszty sądowe bez ryzyka popadnięcia w niedostatek i że powinien był przygotować się finansowo na ewentualne koszty postępowania, które trwa już od roku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany nie spełnia kryteriów osoby ubogiej, ponieważ posiada znaczną nieruchomość, prowadzi działalność gospodarczą, a jego rodzina ma inne źródła dochodu. Brak dokumentów i nierzetelne informacje w oświadczeniu uniemożliwiają uwzględnienie wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Bank Spółdzielczy w Ż.

Strony

NazwaTypRola
Bank Spółdzielczy w Ż.instytucjapowód
D. P.osoba_fizycznapozwany
B. P.osoba_fizycznapozwany
D. P. – (...) w R.innepozwany

Przepisy (3)

Główne

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych dla osób fizycznych, wskazując na sytuacje wyjątkowe i pomoc socjalną dla osób ubogich.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nie wykazał swojej ubóstwa w sposób wiarygodny. Pozwany posiada znaczący majątek (nieruchomość) i prowadzi działalność gospodarczą. Oświadczenie pozwanego o stanie majątkowym było nierzetelne i niepoparte dokumentami. Konieczność poniesienia kosztów sądowych może wymagać wyrzeczeń od strony zobowiązanej.

Odrzucone argumenty

Zażalenie pozwanego na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

Odpłatność wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych jest w Polsce zasadą i tylko w sytuacjach wyjątkowych... Takie zwolnienie sprowadza się do finansowania procesu przez Skarb Państwa i jest formą pomocy socjalnej adresowaną do osób ubogich, do których pozwany nie należy. brak dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej nie zawsze oznacza jej złą kondycję finansową, gdyż strata może wynikać np. z dokonanych inwestycji, czy zakupu towarów. konieczność uiszczenia kosztów sądowych może wymagać wyrzeczeń osobistych od strony obciążonej takim obowiązkiem, gdyż opłaty sądowe nie mogą być traktowane jako wydatki drugorzędne...

Skład orzekający

Dariusz Mazurek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych, ocena wiarygodności oświadczeń o stanie majątkowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny dowodów przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i kryteria, jakimi kierują się sądy przy ocenie sytuacji materialnej strony. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Kiedy sąd odmówi zwolnienia od kosztów sądowych? Poznaj kryteria oceny Twojej sytuacji majątkowej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 201/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Dariusz Mazurek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Banku Spółdzielczego w Ż. przeciwko D. P. , B. P. , D. P. – (...) w R. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego B. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie Wydział VI Gospodarczy z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt VI GNc 500/12 p o s t a n a w i a: o d d a l i ć zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanego B. P. o zwolnienie go od kosztów sądowych. Na podstawie złożonego przez pozwanego oświadczenia Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany zamieszkuje wraz z żoną i dwójką pełnoletnich dzieci, posiada nieruchomość o powierzchni 5,5500 ha w H. , zarówno pozwany, jak i jego żona pobierają wynagrodzenie w wysokości 1.500 zł brutto, a do tego pozwany prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi stratę. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma podstaw do uwzględnienia niniejszego wniosku, gdyż oświadczenie pozwanego nie zostało poparte jakimikolwiek dokumentami, a ponadto podał on nierzetelne informacje o wysokości miesięcznych dochodów syna, tj. 187,50 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany wniósł o jego zmianę i zwolnienie go od kosztów sądowych w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pozwany zarzucił brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne uznanie złożonego oświadczenia jako nierzetelnego, a ponadto niewezwanie go do przedłożenia brakującej dokumentacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Odpłatność wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych jest w Polsce zasadą i tylko w sytuacjach wyjątkowych, a w stosunku do osób fizycznych taką sytuację wyjątkową opisuje art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. jedn. Dz.U. z 2010r., nr 90, poz. 594 ze zm.), można ubiegać o zwolnienie od kosztów sądowych. Takie zwolnienie sprowadza się do finansowania procesu przez Skarb Państwa i jest formą pomocy socjalnej adresowaną do osób ubogich, do których pozwany nie należy. Jest bowiem bezsporne, że pozwany jest właścicielem dużej nieruchomości, prowadzi od wielu lat interesy w branży budowlanej, choć jak podaje działalność ta przynosi mu obecnie stratę. Natomiast mieszkający z pozwanym syn także poradzi własną działalność gospodarczą, która wykazuje wysokie przychody. Należy też zaznaczyć, iż brak dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej nie zawsze oznacza jej złą kondycję finansową, gdyż strata może wynikać np. z dokonanych inwestycji, czy zakupu towarów. Trudno też przyjąć, by jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny pozwanego było wynagrodzenie jego żony w kwocie ok. 1.500 zł miesięcznie i syna w kwocie 187,50 zł, z której to kwoty pozwany jest w stanie pokryć wszystkie wydatki związane z utrzymaniem rodziny. W tej sytuacji podzielić należy ocenę Sądu Okręgowego, iż pozwany jest w stanie ponieść koszty sądowe bez obawy popadnięcia w niedostatek zagrażający koniecznemu, minimalnemu utrzymaniu, nawet pomimo deklarowanych problemów finansowych. Należy też podkreślić, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych może wymagać wyrzeczeń osobistych od strony obciążonej takim obowiązkiem, gdyż opłaty sądowe nie mogą być traktowane jako wydatki drugorzędne, ponoszone wyłącznie po zaspokojeniu wszystkich innych potrzeb zobowiązanego. Ponadto spór sądowy pomiędzy stronami trwa już od roku, co oznacza, że pozwany powinien był przygotować się finansowo na poniesienie ewentualnych kosztów sądowych, na wypadek odwołania się od niekorzystnego dla siebie orzeczenia sądu. Z tych względów zażalenie należało oddalić, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI