I ACz 1959/12

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2012-12-18
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaapelacyjny
klauzula wykonalnościnastępstwo prawnedłużnik rzeczowyhipotekaprzejście uprawnieńwierzycielpostępowanie zażalenioweograniczona odpowiedzialność

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, nadając klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty na rzecz następcy prawnego dłużnika rzeczowego z ograniczeniem jego odpowiedzialności do wartości nieruchomości.

Sąd Okręgowy oddalił wniosek wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty na rzecz następcy prawnego dłużnika rzeczowego. Wierzyciel złożył zażalenie, które Sąd Apelacyjny uwzględnił. Sąd Apelacyjny uznał, że nabywca nieruchomości obciążonej hipoteką stał się dłużnikiem rzeczowym, a wierzyciel wykazał przejście uprawnienia zgodnie z art. 788 § 1 kpc. W konsekwencji, sąd nadał klauzulę wykonalności z zastrzeżeniem ograniczonej odpowiedzialności dłużnika rzeczowego.

Sprawa dotyczyła wniosku wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty, który pierwotnie został wydany przeciwko K. N. i ograniczony do prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Po sprzedaży tej nieruchomości przez K. N. na rzecz Z. P., wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności na rzecz Z. P. jako następcy prawnego, z zastrzeżeniem ograniczonej odpowiedzialności. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił ten wniosek. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając zażalenie wierzyciela, zmienił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że Z. P., nabywając nieruchomość obciążoną hipoteką, stał się dłużnikiem rzeczowym odpowiadającym z tej nieruchomości do wysokości sumy hipotecznej. Sąd Apelacyjny powołał się na art. 788 § 1 kpc, stwierdzając, że wierzyciel wykazał przejście uprawnienia dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym (akt notarialny sprzedaży nieruchomości). W związku z tym, sąd nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty na rzecz Z. P., z zastrzeżeniem mu prawa powoływania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczoną odpowiedzialność, zgodnie z art. 792 kpc.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien nadać klauzulę wykonalności na rzecz następcy prawnego dłużnika rzeczowego, gdy przejście uprawnienia zostanie wykazane dokumentem, z zastrzeżeniem w klauzuli prawa powoływania się na ograniczoną odpowiedzialność.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że nabywca nieruchomości obciążonej hipoteką staje się dłużnikiem rzeczowym. Wierzyciel wykazał przejście uprawnienia zgodnie z art. 788 § 1 kpc. Zastosowanie art. 792 kpc pozwala na zastrzeżenie w klauzuli ograniczonej odpowiedzialności dłużnika rzeczowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wierzyciel

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) z siedzibą w K.spółkawierzyciel
Z. P.osoba_fizycznadłużnik rzeczowy
K. N.osoba_fizycznadłużnik pierwotny

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

k.p.c. art. 792

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli następca ponosi odpowiedzialność tylko z określonych przedmiotów albo do wysokości ich wartości, należy w klauzuli wykonalności zastrzec mu prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność, o ile prawo to nie jest zastrzeżone już w tytule egzekucyjnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uwzględnienia zażalenia sąd drugiej instancji uchyli zaskarżone postanowienie i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, lecz w razie potrzeby wyda własne rozstrzygnięcie.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu apelacyjnym stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem drugiej instancji w przedmiocie rozpoznania zażalenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do czynności sądów w sprawach cywilnych stosuje się odpowiednio przepisy o czynnościach sądów w postępowaniu procesowym.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 10 § pkt 13

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabywca nieruchomości obciążonej hipoteką staje się dłużnikiem rzeczowym. Przejście uprawnienia wierzyciela na nabywcę nieruchomości zostało wykazane aktem notarialnym. Zastosowanie art. 788 § 1 kpc pozwala na nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego. Zastosowanie art. 792 kpc pozwala na zastrzeżenie w klauzuli ograniczonej odpowiedzialności dłużnika rzeczowego.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego dłużnika rzeczowego.

Godne uwagi sformułowania

Z chwilą nabycia nieruchomości obciążonej hipotecznie stała się dłużnikiem rzeczowym, odpowiadającym z przysługującego jej prawa do nieruchomości do wysokości sumy hipoteki. W myśl art. 788 § 1 kpc, jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Okręgowego, w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszym przypadku spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 788 § 1 kpc.

Skład orzekający

Jerzy Geisler

przewodniczący-sprawozdawca

Mariola Głowacka

sędzia

Piotr Górecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 788 i 792 kpc w kontekście przejścia odpowiedzialności dłużnika rzeczowego na nabywcę nieruchomości obciążonej hipoteką."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia prawa użytkowania wieczystego obciążonego hipoteką.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o następstwie prawnym w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i bankowości.

Bank wygrał sprawę o klauzulę wykonalności na nowego właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką.

Dane finansowe

WPS: 300 000 PLN

zwrot kosztów postępowania: 117 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 150 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I ACz 1959/12 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2012 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jerzy Geisler (spr.) Sędziowie: SA Mariola Głowacka SA Piotr Górecki po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Bank (...) z siedzibą w K. z udziałem dłużnika Z. P. o nadanie klauzuli wykonalności na następcę prawnego na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 października 2012 roku, sygn. akt: I Co168/12 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: a. w punkcie 1 nadaje klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 29.07.2011 r. wydanemu przez Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie I Nc 199/11 wraz z postanowieniem tegoż Sądu z dnia 2.04.2012 r. w tejże sprawie, o nadaniu klauzuli wykonalności na rzecz wnioskodawcy, przeciwko Z. P. , jako dłużnikowi rzeczowemu, z ograniczeniem jej odpowiedzialności do prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w P. prowadzi księgę wieczystą nr (...) wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącym własność dłużnika oraz do wysokości sumy hipoteki obciążającej przedmiotową nieruchomość. b. w punkcie 2 zasądza od uczestniczki postępowania na rzecz wierzyciela kwotę 117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 2. zasądzić od uczestniczki postępowania na rzecz wierzyciela kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. SSA M. Głowacka SSA J. Geisler SSA P. Górecki UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Okręgowy w Poznaniu z dnia 29.07.2011 r. w sprawie I Nc 199/11 na rzecz następcy dłużnika z zastrzeżeniem mu prawa powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wierzyciel, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku w całości i przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie wierzyciela zasługiwało na uwzględnienie. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 29.07.2011 r. w sprawie I Nc 199/11, Sąd Okręgowy w Poznaniu nakazał pozwanemu K. N. zapłacić powodowi (...) Bank (...) SA w K. – Oddział w P. kwotę 300.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 22.06.2011 r. tytułem należności głównej oraz kwotę 10.967 zł tytułem kosztów postępowania, z ograniczeniem jego odpowiedzialności do prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w P. prowadzi księgę wieczystą nr (...) wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącym własność pozwanego. Nakaz ten uprawomocnił się i został opatrzony klauzulą wykonalności. – k. 207 i 235 w aktach I Nc 199/11. W księdze wieczystej nr (...) figuruje hipoteka umowna zwykła stanowiąca zabezpieczenie spłaty kredytu na rzecz (...) Bank (...) SA w K. Oddział (...) w P. . W dniu 26.04.2012 r. umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego przed notariuszem W. D. – nr rep. (...) - K. N. zbył prawo użytkowania wieczystego opisanej wyżej nieruchomości na rzecz Z. P. . – odpis księgi wieczystej nr (...) – k. 53-64 Z powyższego wynika, że Z. P. z chwilą nabycia nieruchomości obciążonej hipotecznie stała się dłużnikiem rzeczowym, odpowiadającym z przysługującego jej prawa do nieruchomości do wysokości sumy hipoteki. W myśl art. 788 § 1 kpc , jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Okręgowego, w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszym przypadku spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 788 § 1 kpc . Tym samym nie było przeszkód w nadaniu klauzuli wykonalności przedłożonemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko Z. P. . Skoro wierzyciel ma zamiar podjąć akcję prawną przeciwko dłużnikowi rzeczowemu nie można mu odmówić prawa do otrzymania tytułu wykonawczego upoważniającego go do takich kroków. Zgodnie z art. 792 kpc , jeżeli następca ponosi odpowiedzialność tylko z określonych przedmiotów albo do wysokości ich wartości, należy w klauzuli wykonalności zastrzec mu prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność, o ile prawo to nie jest zastrzeżone już w tytule egzekucyjnym. Ponieważ dłużnik rzeczowy odpowiada tylko z prawa przysługującego mu do nieruchomości i to do wysokości sumy hipotecznej należało zastrzec uczestniczce postępowania prawo powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na te ograniczenia. Z uwagi na powyższe zażalenie skarżącego należało uwzględnić, co prowadziło do zmiany zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 10 pkt 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . SSA M. Głowacka SSA J. Geisler SSA P. Górecki

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę