I ACz 1926/15

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2015-11-12
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
naruszenie dóbr osobistychzadośćuczynieniesłużba więziennawarunki w zakładzie karnymodrzucenie pozwutożsamość roszczeniapostępowanie zażaleniowe

Sąd Apelacyjny częściowo zmienił postanowienie o odrzuceniu pozwu, odrzucając go jedynie w części dotyczącej roszczenia związanego z pobytem w Zakładzie Karnym w T., a oddalając zażalenie w pozostałym zakresie.

Powód domagał się zapłaty zadośćuczynienia od Skarbu Państwa, zarzucając naruszenie dóbr osobistych m.in. poprzez nakaz rozbierania się do naga w monitorowanych pomieszczeniach w Zakładzie Karnym w T. oraz Areszcie Śledczym w K. Sąd Okręgowy odrzucił pozew w części dotyczącej ZK w T., powołując się na prawomocnie zakończone postępowanie w tej samej sprawie. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, zmienił postanowienie, odrzucając pozew jedynie w części dotyczącej ZK w T., uznając tożsamość roszczenia z wcześniejszym postępowaniem, natomiast oddalił zażalenie w pozostałym zakresie, uznając, że roszczenie dotyczące Aresztu Śledczego w K. nie było prawomocnie osądzone.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenie powoda P. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, które odrzuciło pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. o zapłatę zadośćuczynienia. Powód zarzucał naruszenie dóbr osobistych, w tym nakaz rozbierania się do naga w monitorowanych pomieszczeniach w Zakładzie Karnym w T. oraz w Areszcie Śledczym w K. Sąd Okręgowy odrzucił pozew w części dotyczącej ZK w T., uznając, że sprawa o to samo roszczenie została już prawomocnie osądzona w postępowaniu o sygn. akt I C 883/13. Sąd Apelacyjny, analizując tożsamość stron i roszczeń, stwierdził, że tożsamość zachodzi jedynie w części dotyczącej ZK w T., ponieważ w obu postępowaniach powód wskazywał na naruszenie dóbr osobistych w tym samym miejscu i okresie (od 5 lipca 2013 r.). Natomiast roszczenie dotyczące Aresztu Śledczego w K. nie było przedmiotem wcześniejszego prawomocnie osądzonego postępowania. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, odrzucając pozew jedynie w części dotyczącej ZK w T., a oddalił zażalenie w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono Sądowi I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Pozew podlega odrzuceniu jedynie w tej części, która dotyczy roszczenia opartego na tych samych okolicznościach faktycznych i prawach, które były już przedmiotem prawomocnie osądzonego postępowania. Roszczenia dotyczące innych okoliczności faktycznych lub innych miejsc naruszenia dóbr osobistych, które nie były przedmiotem wcześniejszego postępowania, nie podlegają odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny rozróżnił tożsamość stron i roszczeń. Stwierdził, że tożsamość roszczenia zachodzi, gdy identyczne są przedmiot i podstawa sporu oraz okoliczności faktyczne. W analizowanej sprawie, choć strony były te same, tożsamość roszczenia w zakresie naruszenia dóbr osobistych przez nakaz rozbierania się do naga w monitorowanych pomieszczeniach zachodziła jedynie w odniesieniu do Zakładu Karnego w T., który był przedmiotem wcześniejszego postępowania. Roszczenie dotyczące Aresztu Śledczego w K. nie było objęte wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem, stąd brak podstaw do odrzucenia pozwu w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i częściowe odrzucenie pozwu

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Dyrektor Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. (w części odrzuconego pozwu)

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Dyrektor Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K.organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zakresu kognicji sądu drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość roszczenia powoda w zakresie naruszenia dóbr osobistych w Zakładzie Karnym w T. z roszczeniem już prawomocnie osądzonym w sprawie I C 883/13. Brak tożsamości roszczenia w zakresie naruszenia dóbr osobistych w Areszcie Śledczym w K. z roszczeniem prawomocnie osądzonym.

Odrzucone argumenty

Zarzut pełnomocnika powoda o wadliwym sporządzeniu uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji (art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.). Zarzut pełnomocnika powoda o naruszeniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c. poprzez uznanie tożsamości roszczeń w całości.

Godne uwagi sformułowania

Tożsamość roszczenia zachodzi, gdy identyczne są przedmiot i podstawa sporu. Wobec tego dla przyjęcia, że pozew późniejszy wniesiony został w warunkach zawisłości sporu, musi wystąpić tożsamość żądań zawartych w obu pozwach i ich podstawa, a także tożsamość okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie.

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Rak

sędzia

Jerzy Bess

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odrzuceniu pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.) w kontekście roszczeń związanych z pobytem w różnych jednostkach penitencjarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie część roszczeń była już prawomocnie osądzona, a część nie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest powaga rzeczy osądzonej, w kontekście praw osób osadzonych w zakładach karnych. Pokazuje, jak sądy analizują tożsamość roszczeń.

Czy można dochodzić odszkodowania za pobyt w więzieniu, jeśli część sprawy była już sądzona?

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1926/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2015 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.) Sędziowie: SSA Teresa Rak SSA Jerzy Bess po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 maja 2015 roku, sygn. akt I C 1685/13 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że odrzucić pozew w części dotyczącej roszczenia wynikającego z twierdzenia powoda, że kazano mu rozbierać się do naga w monitorowanych pomieszczeniach w Zakładzie Karnym w T. ; 2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie; 3. pozostawić Sądowi I instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę. SSA Teresa Rak SSA Jan Kremer SSA Jerzy Bess Sygn. akt I ACz 1926/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r., Sygn. akt I C 1685/13 Sąd Okręgowy w Krakowie w punkcie 1 odrzucił pozew P. K. skierowany przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. odrzucić pozew w części dotyczącej roszczenia wynikającego z twierdzenia powoda, że kazano mu rozbierać się do naga w monitorowanych pomieszczeniach. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie powód w pozwie z dnia 13 września 2013 r. domagał się od strony pozwanej zapłaty zadośćuczynienia. Jedną z okoliczności podnoszonych przez powoda jest, że kazano mu rozbierać się do naga w monitorowanych pomieszczeniach w Zakładzie Karnym w T. . Wcześniej jednakże przed Sądem Okręgowym w T. pod sygn. akt I C 883/13 toczyło się postępowanie pomiędzy tymi samymi stronami Zgłoszone przez powoda w ramach postępowania I C 883/13 roszczenie dotyczyło żądania zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Jedną z podnoszonych okoliczności było to, że kazano powodowi rozbierać się do naga w monitorowanych pomieszczeniach w Zakładzie Karnym w T. . Postępowanie I C 883/13 zakończyło się wydaniem przez Sąd Okręgowy w T. wyroku w dniu 14 stycznia 2015 r. W ocenie Sądu I instancji, wobec tego, że wyrok w sprawie I C 883/13 jest prawomocny, uzasadnia to częściowe odrzucenie pozwu w niniejszej sprawie na zasadzie art. 199 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenia od strony pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego oraz przyznanie na rzecz pełnomocnika powoda z urzędu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zażaleniowym, bowiem koszty nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania: 1. art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c. poprzez uznanie, że roszczenie wynikające z twierdzenia powoda, że kazano mu rozbierać się do naga w monitorowanych pomieszczeniach jest tożsame z jednym roszczeń zgłoszonych w prawomocnie zakończonym postępowaniu I C 881/13, podczas gdy taka tożsamość roszczeń nie zachodzi; 2. art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia polegające na lakonicznym jego sformułowaniu, które uniemożliwia kontrolę instancyjną. W odpowiedzi na zażalenie strona pozwana wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie od powoda kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie odniosło częściowy skutek. Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. W niniejszej sprawie rozważenia wymaga, czy wystąpił stan zawisłości sporu (lis pendens), z którym mamy do czynienia wówczas, gdy występuje tożsamość stron oraz tożsamość roszczenia. Tożsamość roszczenia zachodzi, gdy identyczne są przedmiot i podstawa sporu. Wobec tego dla przyjęcia, że pozew późniejszy wniesiony został w warunkach zawisłości sporu, musi wystąpić tożsamość żądań zawartych w obu pozwach i ich podstawa, a także tożsamość okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1971 r., II CZ 59/71, OSNC 1971, Nr 12, poz. 226, dnia 9 stycznia 1974 r., I CZ 144/73, Lex nr 7375; z dnia 19 kwietnia 1999 r., III CKN 143/99, Lex nr 523569). W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości tożsamość stron, podnoszony jest natomiast zarzut co do tożsamości roszczeń. W tej ostatniej kwestii powód w niniejszej sprawie dochodzi roszczenia odszkodowawczego (zadośćuczynienia) od Skarbu Państwa, z tytułu naruszenia dóbr osobistych zarzucając w pozwie jednostce organizacyjnej Skarbu Państwa ( statio fisci) Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej w K. naruszenie dóbr osobistych powoda, między innymi w ten sposób, że nakazywano powodowi rozbieranie się w monitorowanych pomieszczeniach do naga podczas jego osadzenia w 2013 r. w Areszcie Śledczym w K. oraz w Zakładzie Karnym w T. (k. 3 akt). Tymczasem w sprawie sygn. akt I C 883/13 powód żądał m in. zapłaty zadośćuczynienia z tytułu naruszenia przez stronę pozwaną jego dóbr osobistych od dnia 5 lipca 2013 r. w ten sposób, że w Zakładzie Karnym w T. nakazywano powodowi rozbieranie się do naga w monitorowanych pomieszczeniach podczas kontroli osobistej (k. 2 akt I C 883/13). W obu postępowaniach z twierdzeń powoda wynika, że przebywał on w Zakładzie Karnym w T. od 5 lipca 2013 r. Z powyższego wynika, że tożsamość roszczenia powoda w obydwu sprawach w zakresie dotyczącym nakazania powodowi rozbierania się do naga w monitorowanych pomieszczeniach jest zachowana jedynie częściowo tj. w zakresie dotyczącym naruszenia dóbr osobistych powoda w ten sposób, że nakazywano powodowi rozbieranie się do naga w monitorowanych pomieszczeniach podczas jego osadzenia w Zakładzie Karnym w T. w roku 2013 r., natomiast nie ma tożsamości roszczeń w zakresie dotyczącym naruszenia dóbr osobistych powoda w ten sposób, że nakazywano powodowi rozbieranie się do naga w monitorowanych pomieszczeniach podczas jego osadzenia w Areszcie Śledczym w K. w roku 2013 r. W tym ostatnim przypadku roszczenie zostało zgłoszone jedynie w niniejszej sprawie, nie zostało natomiast zgłoszone o prawomocnie osądzone w sprawie o sygn. I C 883/13. W konsekwencji uzasadnione jest odrzucenie pozwu w części dotyczącej roszczenia wynikającego z twierdzenia powoda, że kazano mu rozbierać się do naga w monitorowanych pomieszczeniach w Zakładzie Karnym w T. . Zgłoszone w niniejszej sprawie roszczenie wynikające z twierdzenia powoda, że kazano mu rozbierać się do naga w monitorowanych pomieszczeniach w Areszcie Śledczym w K. nie zostało prawomocnie osądzone w innym postępowaniu sądowym, zatem brak jest podstaw do odrzucenia pozwu w tym zakresie. Co prawda pełnomocnik powoda słusznie wywodzi w zażaleniu, że nie można wykluczyć sytuacji, w której powód dochodzi swoich praw w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych w podobny sposób, lecz w innym czasie, to w niniejszej sprawie powód nie podał żadnych okoliczności, że działania strony pozwanej wobec powoda podczas jego osadzenia w Zakładzie karnym w T. dotyczyły innego okresu czasu niż w sprawie I C 883/13. Więcej, powód w obydwu postępowaniach stwierdził jedynie, że jego roszczenia wynikające z twierdzenia, że kazano mu rozbierać się do naga w monitorowanych pomieszczeniach w Zakładzie Karnym w T. dotyczą roku 2013 r., przy czym niesporne jest, że powód przebywał w tym miejscu od 5 lipca 2013 r. Z uwagi na powyższe, Sąd Apelacyjny w punkcie 1 sentencji zmienił zaskarżone postanowienie na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. a w punkcie 2 sentencji na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie w pozostałym zakresie. Wobec faktu, że postanowienie nie kończy postępowania w całości, Sąd Apelacyjny w punkcie 3 sentencji postanowił na podstawie art. art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. pozostawić Sądowi I instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. SSA Teresa Rak SSA Jan Kremer SSA Jerzy Bess

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI