I Acz 1917/12

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2012-11-13
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zabezpieczeniepostępowanie egzekucyjneprawo zatrzymaniapozbawienie wykonalnościtytuł wykonawczynieruchomośćroszczenieinteres prawny

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, uznając zasadność prawa zatrzymania nieruchomości.

Sąd Apelacyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które udzieliło zabezpieczenia roszczenia o pozbawienie wykonalności wyroku nakazującego wydanie nieruchomości. Zabezpieczenie polegało na zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej nieruchomości, w związku z skorzystaniem przez dłużników z prawa zatrzymania. Sąd Apelacyjny uznał, że prawo zatrzymania przysługuje, mimo twierdzeń o umowie użyczenia, ponieważ obowiązek wydania nieruchomości wynikał z przepisów prawa rzeczowego, a nie umowy.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie B. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Koninie, które udzieliło zabezpieczenia roszczenia o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku nakazującego wydanie nieruchomości. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej nieruchomości, uznając, że wnioskodawcy skutecznie skorzystali z prawa zatrzymania, uprawdopodabniając roszczenie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz posiadając interes prawny w zabezpieczeniu. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że dłużnik z tytułu wydania rzeczy może wytoczyć powództwo opozycyjne, powołując się na prawo zatrzymania, a złożenie oświadczenia o skorzystaniu z tego prawa jest zdarzeniem uzasadniającym pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Sąd odrzucił argumenty skarżącej o braku prawa zatrzymania z powodu umowy użyczenia, wskazując, że obowiązek wydania nieruchomości wynikał z przepisów prawa rzeczowego (art. 222 k.c.), a nie z umowy. Uznano, że uprawnieni uprawdopodobili roszczenie i posiadają interes prawny w zabezpieczeniu, gdyż brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego utrudniłby osiągnięcie celu w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo zatrzymania przysługuje, nawet jeśli strony nie łączył żaden stosunek obligacyjny w zakresie obowiązku wydania nieruchomości, a obowiązek ten wypływał z przepisów prawa rzeczowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że złożenie oświadczenia o skorzystaniu z prawa zatrzymania w sprawie o zwrot nakładów na nieruchomości objętych tytułem wykonawczym uprawdopodabnia roszczenie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Odniesiono się do poglądów doktryny, że prawo zatrzymania nie jest ograniczone do sytuacji wynikających z umów, a jego podstawą mogą być przepisy prawa rzeczowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

B. S. (skarżąca)

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznawnioskodawca
H. G.osoba_fizycznawnioskodawca
B. S.osoba_fizycznaobowiązana/uczestniczka postępowania
J. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. C.osoba_fizycznauczestnik postępowania
B. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
H. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. P.osoba_fizycznakomornik sądowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 730 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki udzielenia zabezpieczenia.

k.p.c. art. 840 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, w tym z powodu prawa zatrzymania.

k.c. art. 461 § § 1

Kodeks cywilny

Prawo zatrzymania.

Pomocnicze

k.c. art. 461 § § 2

Kodeks cywilny

Wyłączenie prawa zatrzymania w przypadku umowy użyczenia.

k.c. art. 222

Kodeks cywilny

Podstawa żądania wydania nieruchomości.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skorzystanie przez wnioskodawców z prawa zatrzymania nieruchomości w sprawie o zwrot nakładów. Uprawdopodobnienie roszczenia z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Posiadanie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Brak prawa zatrzymania z uwagi na umowę użyczenia nieruchomości. Niespełnienie przesłanek z art. 730 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

dłużnik z tytułu wydania rzeczy może wytoczyć powództwo opozycyjne z art. 840 k.p.c. (o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności) powołując się na prawo zatrzymania. Nie stanowi przeszkody do zastosowania prawa zatrzymania okoliczność, że stron nie łączył żaden stosunek obligacyjny, a zwłaszcza umowny, w zakresie obowiązku wydania nieruchomości, a obowiązek ten wypływał z przepisów prawa rzeczowego – art. 140 i art. 222 k.c.

Skład orzekający

Elżbieta Fijałkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gulczyńska

sędzia

Karol Ratajczak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa zatrzymania jako podstawy pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, nawet gdy obowiązek wydania nieruchomości wynika z przepisów prawa rzeczowego, a nie umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skorzystania z prawa zatrzymania w kontekście postępowania egzekucyjnego dotyczącego wydania nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie prawa zatrzymania w kontekście postępowań egzekucyjnych i cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Prawo zatrzymania nieruchomości: kiedy można wstrzymać eksmisję?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt. I Acz 1917/12 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Elżbieta Fijałkowska (spr.) Sędziowie: SA Małgorzata Gulczyńska, SA Karol Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. G. i H. G. przy udziale B. S. , J. R. , W. C. , B. R. , H. W. o udzielenie zabezpieczenia na skutek zażalenia obowiązanej B. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I Co 50/12 postanawia: oddalić zażalenie. Karol Ratajczak Elżbieta Fijałkowska Małgorzata Gulczyńska UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy udzielił uprawnionym zabezpieczenia roszczenia o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 29 września 2006 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IC 174/06 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie KM 348/08, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Koninie W. P. w części dotyczącej obowiązku opuszczenia, opróżnienia i wydania zabudowanej nieruchomości położonej w R. , oznaczonej numerem geodezyjnym (...) , o pow. 1,17 ha, zakreślając uprawnionym termin 7 dni do złożenia pozwu o pozbawienie wykonalności w/w tytułu wykonawczego pod rygorem upadku zabezpieczenia (pkt 1) w pozostałym zakresie oddalił wniosek (pkt 2). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że wyrokiem z dnia 29 września 2006 r. Sądu Okręgowego w Koninie w sprawie o sygn. IC 174/06 zobowiązano K. i H. małżonków G. do wydania B. S. , K. R. i J. R. nieruchomości położonych w R. oznaczonych numerami geodezyjnymi (...) i nieruchomości położonej we wsi B. o numerze geodezyjnym (...) . Powyższy wyrok jest prawomocny, albowiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację i orzeczenie zostało zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 348/08 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Koninie. K. i H. małżonkowie G. wystąpili przed Sądem Rejonowym w Zielonej Górze przeciwko B. S. , K. R. i J. R. ze sprawą o zwrot nakładów poczynionych na nieruchomościach wyżej wymienionych. W toku tego postępowania przesłali pozwanym oświadczenie z dnia 29 sierpnia 2012 r. o skorzystaniu z prawa zatrzymania zabudowanej nieruchomości położonej w R. o numerze geodezyjnym (...) . W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawcy spełnili przesłanki z art. 730 1 § 1 k.p.c. warunkujące udzielenie zabezpieczenia. Poprzez złożenie oświadczenia o skorzystaniu z prawa zatrzymania w sprawie o zwrot nakładów na nieruchomości objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, uprawnieni w sposób dostateczny uprawdopodobnili roszczenie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Uprawdopodobnili także, że posiadają interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, gdyż brak zabezpieczenia i przeprowadzenie eksmisji poważnie utrudniłoby wykonanie w sprawie ewentualnie wydanego orzeczenia. Nie zasługiwał jednak na uwzględnienie wniosek uprawnionych w odniesieniu do postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2007 r., sygn. akt I ACa 8/07, gdyż nie dotyczył on wydania nieruchomości, a jedynie przyznania pełnomocnikowi kosztów zastępstwa procesowego. W tym zakresie w oparciu o wskazane przez wnioskodawców przesłanki postępowanie egzekucyjne może się toczyć. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła uczestniczka postępowania B. S. . Z treści zażalenia wynika, że wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o udzieleniu zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje . Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Również w ocenie odwoławczego w sprawie zachodzą przesłanki z art. 730 1 § 1 k.p.c. uzasadniające udzielenie zabezpieczenia uprawnionym. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny dłużnik z tytułu wydania rzeczy może wytoczyć powództwo opozycyjne z art. 840 k.p.c. (o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności) powołując się na prawo zatrzymania. Złożenie oświadczenia o skorzystaniu z tego prawa jest zdarzeniem o którym mowa w § 1 pkt 2 art. 840 k.p.c. (zob. Komentarz do kodeksu cywilnego, księga trzecia, Zobowiązania, tom 1, pod red. Gerarda Bieńka LexisNexis, Warszawa 2006, komentarz do art. 461, s. 574). Żaląca nie kwestionowała, że uprawnieni w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Zielonej Górze pod sygn. akt I C 488/08 o zwrot nakładów czynionych na nieruchomościach objętych tytułem wykonawczym w postaci wyroku z dnia 29 września 2006 r. Sądu Okręgowego w Koninie sygn. akt IC 174/06, w dniu 30 sierpnia 2012 r. powołując się na art. 461 § 1 k.c. złożyli oświadczenie o skorzystaniu z prawa zatrzymania nieruchomości położonej w R. , oznaczonej numerem geodezyjnym (...) o pow. 1,17 ha. Uczestniczka postępowania podnosiła tylko, że uprawnionym prawo zatrzymania wynikające z art. 461 § 1 k.c. nie przysługuje, albowiem użytkują oni nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, a zgodnie z brzmieniem art. 461 § 2 k.c. prawo zatrzymania nie przysługuje dłużnikowi, gdy obowiązek wydania rzeczy wynika min. z umowy użyczenia. Twierdzenia te nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z załączonej przez uprawnionych kserokopii uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 29 września 2006 r. stanowiącego przedmiotowy tytuł wykonawczy, wynika że żądanie obowiązanych przeciwko uprawnionym o wydanie nieruchomości oparte było na podstawie art. 222 k.c. (k. 20- 24 akt). Nie stanowi przeszkody do zastosowania prawa zatrzymania okoliczność, że stron nie łączył żaden stosunek obligacyjny, a zwłaszcza umowny, w zakresie obowiązku wydania nieruchomości, a obowiązek ten wypływał z przepisów prawa rzeczowego – art. 140 i art. 222 k.c. (zob. Agnieszka Rzetecka-Gil, Komentarz do art. 461 k.c., Lex Omega 40/2012). Wobec tego należy uznać, że uprawnieni na obecnym etapie postępowania w sposób dostarczany uprawdopodobnili, że przysługuje im roszczenie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Niewątpliwie uprawnieni mają również interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia albowiem celem powództwa przeciwegekucyjnego jest pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo jego ograniczenie. Powództwo to może być realizowane tylko pod warunkiem, że istnieje możliwość spełnienia tytułu wykonawczego. Wobec tego brak zabezpieczenia poprzez zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 348/08 prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Koninie W. P. w części dotyczącej nieruchomości położonej w R. o pow. 1,17 ha oznaczonej numerem geodezyjnym (...) uniemożliwiłoby lub poważnie utrudniłby uprawnionym osiągnięcie celu w sprawie. Mając to na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne Karol Ratajczak Elżbieta Fijałkowska Małgorzata Gulczyńska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI