I ACZ 1862/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia strony powodowej na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego w Krakowie wzywające do uiszczenia brakującej opłaty od pozwu w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną (skarga pauliańska). Pierwotnie strona powodowa określiła wartość przedmiotu sporu (WPS) na 1.000 zł, jednak Sąd Rejonowy z urzędu sprawdził ją i ustalił na 369.000 zł, przekazując sprawę do Sądu Okręgowego. Po zmianie powództwa i oddaleniu wniosku o zwolnienie z opłaty, Przewodniczący Sądu Okręgowego wezwał do uiszczenia brakującej opłaty od pozwu w kwocie 18.400 zł. Strona powodowa zaskarżyła to zarządzenie, podnosząc, że wartość przedmiotu sporu powinna być ustalona na kwotę odpowiadającą jej wierzytelności wobec dłużnika (46.093,60 zł z odsetkami), a nie na wartość sprzedanej nieruchomości. Sąd Apelacyjny uznał, że zażalenie jest zasadne. Zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, ustalając wartość przedmiotu sporu na 46.079 zł (kwota wierzytelności powoda wraz z odsetkami). Sąd Apelacyjny odrzucił pogląd, że sąd wyższego rzędu jest związany postanowieniem o sprawdzeniu WPS przez sąd niższej instancji, powołując się na potrzebę kontroli stosowania przepisów prawa procesowego i możliwość uniknięcia sytuacji, w której sąd okręgowy nie mógłby uznać się za niewłaściwy z powodu błędu sądu rejonowego. Sąd Apelacyjny uchylił również zaskarżone zarządzenie, wskazując, że to właściwy Sąd Rejonowy będzie odpowiedzialny za wezwanie do uzupełnienia brakującej opłaty od pozwu (204 zł) po ustaleniu przez Sąd Apelacyjny nowej wartości przedmiotu sporu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wartości przedmiotu sporu w sprawach ze skargi pauliańskiej oraz zakres kontroli postanowień o przekazaniu sprawy przez sąd wyższego rzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o skargę pauliańską i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących kontroli postanowień o przekazaniu sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy ustalić wartość przedmiotu sporu w sprawie ze skargi pauliańskiej, gdy wartość wierzytelności wierzyciela jest niższa od wartości zaskarżonej czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu sporu w sprawie o roszczenie przewidziane w art. 527 k.c. powinna być określona jako niższa z dwóch wartości: wartości tego, co na skutek zaskarżonej czynności z majątku dłużnika wyszło lub do niego nie weszło, albo wysokości wierzytelności wraz z zaległymi należnościami ubocznymi za czas poprzedzający wniesienie pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wartość przedmiotu sporu nie może przekraczać wartości tego, co skutkiem zaskarżonej czynności wyszło z majątku dłużnika, przy czym najwyższą jej granicę stanowi wysokość wierzytelności wierzyciela. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której powód musiałby ponieść opłatę sądową od pozwu w wysokości zbliżonej do przysługującej mu wierzytelności.
Czy sąd drugiej instancji jest związany postanowieniem sądu pierwszej instancji o sprawdzeniu i ustaleniu wartości przedmiotu sporu, jeśli sprawa została przekazana do sądu wyższego rzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie jest związany postanowieniem sądu pierwszej instancji o sprawdzeniu i ustaleniu wartości przedmiotu sporu, jeśli sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego przy jej ustalaniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 26 k.p.c. nie stoi na przeszkodzie ponownemu sprawdzeniu wartości przedmiotu sporu przez sąd odwoławczy, zwłaszcza gdy strona kwestionuje wysokość opłaty sądowej. Pozwala to na kontrolę stosowania przepisów prawa procesowego i zapobiega pozbawieniu strony możliwości realizacji jej uprawnień.
Czy sąd wyższego rzędu, któremu sprawa została przekazana w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu sporu, jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy przez sąd niższego rzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd wyższego rzędu nie jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy przez sąd niższego rzędu, jeśli sąd niższej instancji popełnił błąd przy ustalaniu wartości przedmiotu sporu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odrzucił pogląd, że art. 200 § 2 k.p.c. nie ma zastosowania w tej sytuacji, wskazując, że prowadziłoby to do sytuacji, w której sąd okręgowy nie mógłby uznać się za niewłaściwy z powodu błędu sądu rejonowego. Kontrola stosowania przepisów prawa procesowego jest pożądana.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w M. | spółka | powód |
| (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwany |
| P. K. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| małżonka P. K. | osoba_fizyczna | inne |
| P. M. | osoba_fizyczna | inne |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji na wniosek strony rozpoznaje również te postanowienia sądu I instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi lub o zwrot akt sądowi, który je przekazał, sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 25 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może na posiedzeniu niejawnym sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda i zarządzić w tym celu dochodzenie.
k.p.c. art. 26
Kodeks postępowania cywilnego
Po ustaleniu w myśl artykułu poprzedzającego, wartość przedmiotu sporu nie podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania.
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Gdy jeden z dłużników świadomy złego stanu swego majątku, dokonał czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, wierzyciel może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną.
Pomocnicze
k.p.c. art. 200 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wyższego rzędu, któremu sprawa została przekazana, nie jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy przez sąd niższego rzędu.
k.p.c. art. 17 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd okręgowy jest właściwy do rozpoznawania spraw o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa sumę 100.000 zł.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia środka zaskarżenia sąd drugiej instancji uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji o odmowie przyjęcia protokołu lub o zwrocie pisma.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przedmiotu sporu w sprawie ze skargi pauliańskiej powinna być niższa i odpowiadać kwocie wierzytelności powoda wraz z odsetkami, a nie wartości zaskarżonej czynności. • Sąd drugiej instancji ma prawo badać prawidłowość ustalenia wartości przedmiotu sporu przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli sprawa została przekazana do sądu wyższego rzędu. • Zastosowanie art. 26 k.p.c. nie może pozbawiać strony możliwości kwestionowania wysokości opłaty stosunkowej od pozwu.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy był związany postanowieniem Sądu Rejonowego o ustaleniu wartości przedmiotu sporu na 369.000 zł. • Wartość przedmiotu sporu w sprawie ze skargi pauliańskiej równa się w każdym wypadku wartości składnika majątkowego, który na skutek zaskarżonej czynności wyszedł z majątku dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny z poglądem powyższym nie zgadza się. • Niedopuszczalność zastosowania przepisu art. 200 § 2 k.p.c. prowadziłaby bowiem do sytuacji, w której sąd okręgowy nie mógłby uznać się za niewłaściwy z tego powodu, że przy ustalaniu wartości przedmiotu sporu sąd rejonowy przekazujący sprawę popełnił błąd. • Kontrola stosowania przepisów prawa procesowego do ustalonego stanu faktycznego jest pożądana w dalszym toku sprawy, a taką – w braku ustawowego zakazu – będzie prowadził sąd drugiej instancji na podstawie umocowania zawartego w art. 380 k.p.c. • art. 26 k.p.c. musi być tak interpretowany, by jego zastosowanie nie prowadziło do faktycznego pozbawienia strony możliwości kwestionowania wysokości opłaty stosunkowej od pozwu, ustalanej w oparciu o wartość przedmiotu sporu, niezależnie od trybu jej ustalenia. • Wartość przedmiotu sporu nie może przekraczać wartości tego, co skutkiem zaskarżonej czynności wyszło z majątku dłużnika (lub do niego nie weszło), przy czym najwyższą jej granicę stanowi wysokość wierzytelności wierzyciela.
Skład orzekający
Jerzy Bess
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu sporu w sprawach ze skargi pauliańskiej oraz zakres kontroli postanowień o przekazaniu sprawy przez sąd wyższego rzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o skargę pauliańską i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących kontroli postanowień o przekazaniu sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu w skardze pauliańskiej i zakresu kontroli sądowej, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Jak prawidłowo ustalić wartość przedmiotu sporu w skardze pauliańskiej? Kluczowa wykładnia Sądu Apelacyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 46 079 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.