I ACz 1798/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenie pełnomocnika powoda P. J. (1) na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie, który oddalił wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Okręgowy uznał, że art. 108¹ kpc dotyczy wyłącznie kosztów sądowych, a pełnomocnik powinien był dochodzić wynagrodzenia w inny sposób. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za uzasadnione. Ustalono, że adwokat A. W. została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, co wykonała. Po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, pełnomocnik złożyła wniosek o wynagrodzenie. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zakres umocowania pełnomocnika wyczerpał się na sporządzeniu skargi kasacyjnej, a zarzuty o bierność były niezasadne. Podkreślono, że wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, niepokryte przez stronę, nie jest kosztem procesu ani kosztem sądowym, lecz ponosi je Skarb Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze. Obowiązek ten ma charakter publicznoprawny i jest subsydiarny, aktualizując się, gdy wynagrodzenie nie może być rozliczone między stronami. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, przyznając adwokatowi 3321 zł, w tym 621 zł VAT, tytułem wynagrodzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że Skarb Państwa ponosi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, gdy pełnomocnik wykonał swoje zadanie, a wynagrodzenie nie zostało pokryte przez stronę.
Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik z urzędu wykonał czynności w ramach swojego umocowania, a następnie sprawa toczyła się dalej z innym pełnomocnikiem lub zakończyła się bez rozstrzygnięcia o kosztach w tym zakresie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za czynności w postępowaniu kasacyjnym, które nie zostało pokryte przez stronę, podlega przyznaniu od Skarbu Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, nawet jeśli sąd pierwszej instancji nie orzekł o kosztach w tym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie to jest należne od Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zakres umocowania pełnomocnika z urzędu wyczerpał się na sporządzeniu skargi kasacyjnej, a zarzuty o bierność w dochodzeniu wynagrodzenia były niezasadne. Podkreślono, że wynagrodzenie to nie jest kosztem procesu ani kosztem sądowym, lecz ponosi je Skarb Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze, jako obowiązek publicznoprawny i subsydiarny.
Czy art. 108¹ kpc może stanowić samodzielną podstawę prawną do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za czynności w postępowaniu kasacyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 108¹ kpc nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej w tym zakresie, gdyż dotyczy kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 108¹ kpc, uznając, że dotyczy on wyłącznie kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny wskazał, że samodzielną podstawą jest art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. J. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Zakład Karny w T. | organ_państwowy | pozwany |
| A. W. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (6)
Główne
u.p.a. art. 29 § 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Przepis stanowi samodzielną podstawę prawną do przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, które ponosi Skarb Państwa, gdy nie zostało ono pokryte przez stronę.
Pomocnicze
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy błędnie uznał, że przepis ten dotyczy wyłącznie kosztów sądowych i nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za czynności w postępowaniu kasacyjnym.
u.k.s.c.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu nie stanowi kosztu sądowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 6
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 4 pkt 1
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 2 § ust. 3
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu jest należne od Skarbu Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze. • Obowiązek ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przez Skarb Państwa ma charakter publicznoprawny i subsydiarny. • Zakres umocowania pełnomocnika z urzędu wyczerpał się na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Art. 108¹ kpc stanowi samodzielną podstawę prawną do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za czynności w postępowaniu kasacyjnym. • Pełnomocnik powinien był dochodzić wynagrodzenia poprzez uzupełnienie orzeczenia lub zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach.
Godne uwagi sformułowania
wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu nie jest objęte hipotezą tej normy albowiem dotyczy ona wyłącznie kosztów sądowych • profesjonalny pełnomocnik winien był dla przyznania mu należnego wynagrodzenia z racji reprezentacji powoda z urzędu wykorzystać drogę złożenia w wymaganym przez ustawę procesową terminie wniosku o uzupełnienia orzeczenia • wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu jest jej należne od Skarbu Państwa wobec tego , że czynności w postaci sporządzenia i wniesienia przez nią w imieniu powoda skargi kasacyjnej zostały wykonane , a nie zostało ono chociażby w części pokryte przez reprezentowanego • wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla strony , która go nie pokryła czy to w całości czy w części , a spór przegrała, nie stanowi elementu kosztów procesu • nie jest też składnikiem kosztów sądowych • samodzielna podstawą normatywną jego przyznania jest art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 Prawo o adwokaturze • koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa • obowiązek ich poniesienia ma charakter publicznoprawny i jest konsekwencją realizacji m in. za jego pośrednictwem prawa dostępu do Sądu dla osób nie zamożnych • obowiązek subsydiarny albowiem staje się on aktualny dopiero wówczas gdy wynagrodzenie to , z uwagi na wynik procesu , nie może być przedmiotem rozliczeń pomiędzy stronami w ramach jego kosztów
Skład orzekający
Anna Kowacz – Braun
przewodniczący
Piotr Rusin
sędzia
Grzegorz Krężołek
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że Skarb Państwa ponosi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, gdy pełnomocnik wykonał swoje zadanie, a wynagrodzenie nie zostało pokryte przez stronę."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik z urzędu wykonał czynności w ramach swojego umocowania, a następnie sprawa toczyła się dalej z innym pełnomocnikiem lub zakończyła się bez rozstrzygnięcia o kosztach w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla adwokatów wykonujących pomoc prawną z urzędu, wyjaśniając zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za te koszty.
“Kiedy Skarb Państwa płaci za adwokata z urzędu w skardze kasacyjnej? Wyjaśniamy!”
Dane finansowe
wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu: 3321 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.