II PZ 14/07

Sygn. akt II PZ 14/07 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 maja 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska 
 
 
w sprawie z powództwa K. D., G. C. 
przeciwko Placówce Opiekuńczo - Wychowawczej [..,.] 
o przywrócenie do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 maja 2007 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych  
z dnia 11 stycznia 2007 r.,  
 
odrzuca zażalenie. 
 
  
                                                     Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 
dnia 11 stycznia 2007 r. odrzucił apelację pozwanej Placówki Opiekuńczo – 
Wychowawczej od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy z dnia 13 października 
2006 r. przywracającego powódki K. D. i G. C. do pracy na poprzednich warunkach.  
Sąd drugiej instancji wskazał, że powyższy wyrok zapadł w dwóch sprawach 
połączonych przez Sąd Rejonowy na podstawie art. 219 k.p.c. i podniósł, że tego 
rodzaju czynność ma charakter techniczny. Nie pozbawia zatem połączonych 
spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane 
sprawy są nadal dwiema samodzielnymi sprawami. Strona pozwana zaskarżyła 
wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, tj. w odniesieniu do obu powódek, co 

 
 
2 
oznacza złożenie apelacji faktycznie w dwóch sprawach z określonymi 
konsekwencjami dla obowiązku uiszczenia od nich opłaty. Zdaniem Sądu drugiej 
instancji, pozwana powinna uiścić kwotę 60 zł, tj. dwa razy opłatę podstawową w 
wysokości 30 zł, gdy tymczasem pełnomocnik w osobie radcy prawnego 
przedstawił dowód zapłaty jedynie kwoty 30 zł, a więc opłaty w nieprawidłowej 
wysokości. Wniesiona przez radcę prawnego apelacja, podlegająca opłacie w stałej 
wysokości, wykazująca tego rodzaju brak, podlega zaś odrzuceniu bez wezwania o 
uiszczenie opłaty (art. 1302 § 3 k.p.c.).  
Pozwana Placówka Opiekuńczo – Wychowawcza złożyła zażalenie na to 
postanowienie i zarzucając naruszenie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), 
wniosła o jego uchylenie w całości. 
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że opłata podstawowa jest opłatą 
subsydiarną w stosunku do innych opłat przewidzianych ustawą z dnia 28 lipca 
2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, o czym świadczy treść art. 14 
ust. 1 ustawy. Skarżący zwrócił uwagę także na to, że w sprawach z zakresu prawa 
pracy opłatę podstawową pobiera się od określonych w art. 35 ust. 1 ustawy pism 
procesowych, w tym od apelacji. Jego zdaniem, przepis ten odwołuje się do 
podstawowej zasady uiszczania opłat, polegającej na tym, że opłatę uiszcza się od 
pisma. Jedno pismo procesowe, w tym wypadku apelacja pozwanego, podlega 
zatem jednej opłacie, niezależnie od tego, ilu współuczestników formalnych środek 
odwoławczy dotyczy. W związku z tym, według skarżącego, uiścił od apelacji opłatę 
w prawidłowej wysokości, a tym samym nie było podstaw do jej odrzucenia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Z uwagi na to, że pełnomocnik strony pozwanej nie uiścił opłaty od 
przedmiotowego zażalenia, powołując się na art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 
2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w pierwszej kolejności 
zweryfikować należało trafność tego stanowiska, albowiem nienależyte opłacenie 
przez radcę prawnego środka zaskarżenia podlegającego opłacie w stałej 
wysokości powoduje konieczność jego odrzucenia, a tym samym brak możliwości 
rozpoznawania zarzutów skarżącego. 

 
 
3 
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), w sprawach z 
zakresu prawa pracy, w których wartość przedmiotu sporu nie przewyższa 50 000 
zł, od zażalenia pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł. Przepis art. 95 ust. 
2 tej samej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie składania zażalenia 
stanowił, że wolne od opłat sądowych są skarga na orzeczenie referendarza 
sądowego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, zażalenie na 
postanowienie sądu odmawiające zwolnienia lub cofające zwolnienie od kosztów 
sądowych oraz zażalenie dotyczące wyłącznie wysokości opłaty albo wysokości 
wydatków.  
Pozwana, uznając swoje zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego za 
wolne od opłat, zaprezentowała pogląd, że art. 95 ust. 2 ustawy o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych zwalnia od opłat każde zażalenie, którego zarzuty 
dotyczą wyłącznie wysokości opłaty, niezależnie od przedmiotu skarżonego 
postanowienia.  
Zdaniem Sądu Najwyższego, taka wykładnia omawianego przepisu jest 
jednak nieprawidłowa. W brzmieniu obowiązującym w dacie składania zażalenia 
przewidywał on bowiem zwolnienie od opłat, oprócz zażalenia dotyczącego 
wysokości opłaty albo wysokości wydatków, również skargi na orzeczenie 
referendarza sądowego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych oraz 
zażalenia na postanowienie sądu odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych. 
Nie budzi  wątpliwości, że w tych dwóch ostatnich przypadkach przedmiotem 
skarżonych orzeczeń są koszty sądowe. Ze względu na umiejscowienie (lokatę) 
kolejnego zażalenia wolnego od opłaty sądowej w art.  95 ust. 2 ustawy o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych bezpośrednio po tych środkach odwoławczych, 
które dotyczą orzeczeń w przedmiocie kosztów sądowych, jak również objęcie 
hipotezą przepisu w tej części niektórych tylko kwestii związanych z kosztami 
sądowymi (wysokość opłaty i wysokość wydatków) przyjąć należy, iż jest to 
zażalenie na postanowienia, których przedmiotem jest wysokość opłaty albo 
wysokość wydatków. Przepis w tej części nawiązuje więc wprost do art. 394 § 1 pkt 
9 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych 
w sprawach cywilnych, zgodnie z którym, zażalenie przysługuje na te 

 
 
4 
postanowienia sądu pierwszej instancji, których przedmiotem jest, między innymi, 
określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, wymiar opłaty, zwrot 
opłaty lub zaliczki, obciążenie kosztami sądowymi, jeżeli strona nie składa środka 
zaskarżenia co do istoty sprawy.  
Za koniecznością przyjęcia takiego sposobu rozumienia przepisu art. 95 ust. 2 
ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w brzmieniu obowiązującym w 
dacie składania przedmiotowego zażalenia, w zakresie odnoszącym się do 
zażalenia dotyczącego wyłącznie wysokości opłaty lub wysokości wydatków, 
przemawia także wykładnia porównawcza.  
Zwolnienie od opłat sądowych zażalenia dotyczącego wyłącznie wysokości 
opłat albo wysokości wydatków przewidywał bowiem również art. 23 poprzednio 
obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm.), na którego tle nie 
było wątpliwości, że odnosi się wyłącznie do zażaleń na postanowienia sądu lub 
zarządzenia sędziego, których przedmiotem są kwestie objęte jego hipotezą (por. 
uchwałę Sądu Najwyższego z 17 czerwca 1986 r., III CZP 24/86, OSNC 1987 nr 5 
–6, poz. 75). 
 Ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 21, poz. 123) nadano natomiast od dnia 10 marca 
2007 r. nowe brzmienie art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., zgodnie z 
którym wolne od opłat sądowych są, między innymi, zażalenia na postanowienie 
sądu dotyczące wysokości opłaty albo wysokości wydatków (art. 95 ust. 2 pkt 2 
ustawy). Prawodawca uściślił zatem tę kwestię, rozstrzygając tym samym 
wątpliwości co do rodzaju orzeczeń objętych hipotezą omawianego przepisu. Są 
nimi wyłącznie postanowienia, których przedmiotem jest wysokość opłaty albo 
wysokość wydatków. 
Identyczne, choć wyrażone niezbyt precyzyjnie, było poprzednie uregulowanie 
tego zagadnienia, co oznacza, że za wolne od opłat, w świetle art. 95 ust. 2 ustawy 
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mogło być uznane tylko zażalenie na 
postanowienie sądu dotyczące wysokości opłaty albo wysokości wydatków. 
Zażalenie w niniejszej sprawie wniesione zostało na postanowienie, którego 
przedmiotem jest odrzucenie apelacji, a nie wysokość opłaty, wobec czego, wbrew 

 
 
5 
odmiennemu stanowisku skarżącego, przepis art. 95 ust. 2 ustawy nie miał w tym 
przypadku zastosowania.  
Jak już wskazano wyżej, zażalenie w sprawie z zakresu prawa pracy, w której 
wartość przedmiotu sporu nie przewyższa 50 000 zł, podlega opłacie podstawowej 
w kwocie 30 zł (art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). 
Stosownie do treści art. 10 tej ustawy, opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu 
pisma podlegającego opłacie. Nie budzi wątpliwości, że zażalenie strony pozwanej 
nie zostało opłacone, a że wnosił je radca prawny, zastosowanie znajdował art. 
1302 § 3 k.p.c., zgodnie z którym nienależycie opłacone pismo procesowe 
zawierające środki zaskarżenia, w tym zażalenie, podlegające opłacie w wysokości 
stałej, wniesione przez, między innymi, radcę prawnego, podlega odrzuceniu bez 
wezwania do usunięcia tego braku. Opłata podstawowa jest bowiem opłatą w 
wysokości stałej w rozumieniu przywołanego powyżej przepisu (por. uchwałę Sądu 
Najwyższego z dnia 26 września 2006 r., II UZP 11/06, Biuletyn Sądu Najwyższego 
2006 nr 9, poz. 15, czy uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 r., III 
CZP 134/06, LEX nr 207715). 
Z tych względów Sąd Najwyższy, z mocy art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 
39821 k.p.c. w związku z art. 373 k.p.c., postanowił jak w sentencji.