I ACz 1709/17

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2017-11-06
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćstronniczośćsąd apelacyjnysąd okręgowyzażalenieprocedura cywilnaiudex suspectus

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, wyłączając sędziego od rozpoznania sprawy z powodu jego własnego oświadczenia o trudnościach w zachowaniu obiektywizmu po zarzutach strony.

Pozwany złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego, zarzucając mu stronniczość i naruszenie prawa. Sędzia sam również złożył wniosek o wyłączenie, czując się skrzywdzony zarzutami. Sąd Okręgowy oddalił oba wnioski. Sąd Apelacyjny, mimo że nie zgodził się z argumentacją pozwanego, zmienił postanowienie i wyłączył sędziego, opierając się na jego własnym oświadczeniu o wątpliwościach co do własnego obiektywizmu.

Sprawa dotyczyła wniosku pozwanego o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie, M. F., z powodu zarzutów o stronniczość, naruszanie prawa i fałszowanie okoliczności. Sędzia M. F. sam złożył wniosek o wyłączenie, wskazując na poczucie krzywdy i trudności w zachowaniu obiektywizmu po zarzutach pozwanego. Sąd Okręgowy oddalił oba wnioski, uznając, że sposób procedowania czy niezadowolenie strony nie są podstawą do wyłączenia sędziego. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając zażalenie pozwanego, zmienił zaskarżone postanowienie. Choć Sąd Apelacyjny zgodził się z Sądem Okręgowym co do tego, że zarzuty pozwanego dotyczące sposobu procedowania nie uzasadniały wyłączenia sędziego, to jednak uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego M. F. na podstawie jego własnego oświadczenia. Sędzia M. F. stwierdził, że wobec zarzutów pozwanego trudno będzie mu zachować obiektywizm, co spowodowało zmianę okoliczności po wydaniu postanowienia przez Sąd Okręgowy i uzasadniło wyłączenie sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, oświadczenie sędziego poddającego w wątpliwość własny obiektywizm uzasadnia jego wyłączenie, nawet jeśli pierwotne zarzuty strony nie były wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że choć zarzuty pozwanego dotyczące sposobu procedowania nie były podstawą do wyłączenia sędziego, to jednak oświadczenie samego sędziego o trudnościach w zachowaniu obiektywizmu po tych zarzutach stworzyło uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, co skutkowało zmianą postanowienia i wyłączeniem sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwany K. D. (w zakresie wyłączenia sędziego)

Strony

NazwaTypRola
Z. D.osoba_fizycznapowód
K. D.osoba_fizycznapozwany
M. F.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący zasady wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oświadczenie sędziego o trudnościach w zachowaniu obiektywizmu po zarzutach pozwanego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty pozwanego dotyczące sposobu procedowania sędziego (uznane za nieuzasadnione jako podstawa wyłączenia). Wniosek sędziego o wyłączenie oparty na poczuciu krzywdy (uznany za niewystarczający przez Sąd Okręgowy, ale pośrednio wpłynął na decyzję SA).

Godne uwagi sformułowania

Okolicznością uzasadniającą wątpliwość co do bezstronności Sędziego nie jest sposób procedowania w danej sprawnie. Niezadowolenie strony, emocjonalnie zaangażowanej w sprawę nie może uzasadniać wyłączenia sędziego. Stanowisko Sędziego nie jest właściwe i wywołuje istotne zastrzeżenia, niemniej spowodowało ono konieczność zmiany orzeczenia i uwzględnienia wniosku, wobec poddania przez sędziego M. F. w wątpliwość własnego obiektywizmu. Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek (iudex suspectus) nie jest związana z wystąpieniem jakiejkolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Boniecki

sędzia

Sławomir Jamróg

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego na podstawie jego własnego oświadczenia o wątpliwościach co do obiektywizmu, nawet jeśli pierwotne zarzuty strony nie były wystarczające."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia sam kwestionuje swoją bezstronność w reakcji na zarzuty strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być procedury wyłączania sędziów i jak ważna jest nie tylko obiektywna bezstronność, ale także postrzeganie jej przez strony i samych sędziów.

Sędzia sam prosi o wyłączenie z powodu zarzutów strony – co się stało?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1709/17 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2017 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący:SSA Jan Kremer (spr) Sędziowie:SA Marek Boniecki SA Sławomir Jamróg po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Z. D. przeciwko K. D. o zachowek na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt I C 965/16 w przedmiocie wyłącznie sędziego postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wyłączyć Sędziego Sądu Okręgowego w K. M. F. (1) od rozpoznania sprawy. SSA Marek Boniecki SSA Jan Kremer SSA Sławomir Jamróg UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek pozwanego o wyłączenie Sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie M. F. (1) od rozpoznania sprawy oraz oddalił wniosek Sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie M. F. o wyłączenie go od rozpoznawania sprawy. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że pozwany K. D. w dniu 19 marca 2017 roku złożył do Sądu Okręgowego w Krakowie wniosek o wyłączenie Sędziego Sądu Okręgowego M. F. (1) od rozpoznania przedmiotowej sprawy uzasadniając to, że wyżej wymieniony Sędzia w sposób stronniczy i nierzetelny prowadzi sprawę, narusza w sposób ciągły prawo, fałszuje okoliczności sprawy, dręczy świadka, opiera się na dowodach uzyskanych z przestępstwa oraz ukrywa przestępstwa. Sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie M. F. (1) w dniu 10 kwietnia 2017 roku złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu swego wniosku Sędzia podał, że nie jest on w stanie dalej w sposób obiektywny rozpoznać sprawy, gdyż czuje się On skrzywdzony twierdzeniami pozwanego zawartymi w jego wniosku o wyłączenie sędziego. W ocenie Sądu Okręgowego wniosek pozwanego nie zasługiwał na uwzględnienie. Okolicznością uzasadniającą wątpliwość co do bezstronności Sędziego nie jest sposób procedowania w danej sprawnie. Kwestie związane z prowadzeniem postępowania dowodowego, wydanymi orzeczeniami, czy zarządzeniami nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego w danej sprawie, natomiast to, czy postępowanie prowadzone jest prawidłowo podlega ocenie jedynie przez Sąd wyższej instancji w ramach merytorycznej kontroli środka odwoławczego. Niezadowolenie strony, emocjonalnie zaangażowanej w sprawę nie może uzasadniać wyłączenia sędziego. Także wniosek samego Sędziego S O M. F. o wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy nie zasługiwał zdaniem Sądu, na uwzględnienie. Okoliczności wskazane we wniosku przez Sędziego Referenta nie są wystarczające do Jego wyłączenia od rozpoznania sprawy. Zarzuty kierowane przez strony procesu względem sędziów nie mogą powodować wykorzystywania środka prawnego z art. 49 k.p.c. Postanowienie to zaskarżył pozwany wnosząc o jego zmianę poprzez wyłączenie Sędziego Sądu Okręgowego M. F. od rozpoznania sprawy. W swym zażaleniu pozwany zawarł niezadowolenie ze sposobu procedowania składu sędziowskiego wydającego postanowienie a nadto niezadowolenie ze sposobu procedowania Sądu w osobie sędziego F. . Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie prowadzące do zmiany zaskarżonego postanowienia, choć nie z przyczyn podanych w zażaleniu. Sąd Okręgowy w Krakowie zasadnie oddalił wniosek pozwanego o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego M. F. , od rozpoznania sprawy, oceniając wniosek na datę jego wpłynięcia. Trafnie wskazał, że wniosek w zakresie w jakim stanowi wyraz niezadowolenia strony ze sposobu procedowania Sądu nie może być podstawą wyłączenia sędziego w oparciu o przepis art.49 k.p.c. Ewentualne błędny proceduralne popełnione przez Sąd winny być bowiem kwestionowane w postępowaniu apelacyjnym bądź zażaleniowym. Pozostała zaś część wniosku nie odwołuje się do konkretnych zdarzeń, a zarzuty są nieuzasadnione, a nawet godzące w powagę wymiaru sprawiedliwości i osobiście sędziego. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie nie ze względu na podniesione w nim zarzuty, ale wskutek konsekwencji oświadczenia sędziego M. F. . Podstawą zmiany zaskarżonego postanowienia jest oświadczenie sędziego M. F. , w którym stwierdził, że wobec zarzutów pozwanego trudno będzie mu zachować obiektywizm przy rozpoznaniu sprawy w kontekście wniosku pozwanego, który poddaje wątpliwość bezstronność sędziego. Stwierdził nadto, że wniosek pozwanego i zarzuty spowodowały u niego poczucie krzywdy. Stanowisko Sędziego nie jest właściwe i wywołuje istotne zastrzeżenia, niemniej spowodowało ono konieczność zmiany orzeczenia i uwzględnienia wniosku, wobec poddania przez sędziego M. F. w wątpliwość własnego obiektywizmu. To zaś spowodowało zmianę okoliczności już po wpłynięciu wniosku strony, jak i zmianę oceny stanu rzeczy po dacie orzeczenia Sądu Okręgowego. Oświadczenie sędziego poddającego w wątpliwość własny obiektywizm w rozpoznawaniu strony, uzasadnia jej wniosek o wyłączenie sędziego wobec ujawnienia przez niego możliwości braku obiektywizmu i bezstronności. Sąd Apelacyjny kierując się powyższym dokonał zmiany orzeczenia. Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek (iudex suspectus) nie jest związana z wystąpieniem jakiejkolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Zatem o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie decyduje samo odczucie strony co do bezstronności sędziego, ale odczucie co do tych wątpliwości musi być uzasadnione w okolicznościach danej sprawy. Powstały stan rzeczy obiektywnie taką wątpliwość uzasadnił. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA Marek Boniecki SSA Jan Kremer SSA Sławomir Jamróg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI