I ACz 1697/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-10-10
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneŚredniaapelacyjny
służba więziennadroga sądowadecyzja administracyjnasąd administracyjnyzdolność sądowazażalenie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda, potwierdzając odrzucenie pozwu z powodu braku drogi sądowej w sprawie dotyczącej służby więziennej, która powinna być rozpatrywana administracyjnie.

Powód A. K. domagał się ustalenia istnienia stosunku służby w Służbie Więziennej, twierdząc, że jego oświadczenie o zwolnieniu było wadliwe. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, wskazując na brak drogi sądowej i administracyjny tryb postępowania w takich sprawach, a także na brak zdolności sądowej pozwanego Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i Konstytucji. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za nieuzasadnione, potwierdzając, że sprawy dotyczące zwolnienia ze służby więziennej rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnej, a następnie skargi do sądu administracyjnego, co wyklucza drogę sądową cywilną.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie powoda A. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu, które odrzuciło pozew. Powód domagał się ustalenia istnienia stosunku prawnego w postaci pełnienia służby w Służbie Więziennej od dnia przyjęcia, kwestionując swoje wcześniejsze oświadczenie o zwolnieniu ze służby. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie pozwu brakiem drogi sądowej, powołując się na przepisy ustawy o Służbie Więziennej, które przewidują rozstrzyganie spraw dotyczących zwolnienia ze służby w formie decyzji administracyjnej, z możliwością wniesienia odwołania do wyższego przełożonego, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Dodatkowo, sąd wskazał na brak zdolności sądowej pozwanego Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów procesowych, Konstytucji i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, argumentując, że sprawa jest cywilna, a brak zdolności sądowej można usunąć przez wskazanie Skarbu Państwa jako strony. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że spór o zwolnienie ze służby jest sprawą ze stosunku służbowego, podlegającą rozstrzygnięciu administracyjnemu, a następnie sądowoadministracyjnemu, co wyłącza właściwość sądu cywilnego. Odniósł się również do kwestii zdolności sądowej, wskazując, że przepis o zdolności pracodawcy nie ma zastosowania w tym przypadku, gdyż nie jest to postępowanie przed sądem pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sprawa podlega drodze administracyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej, co wyłącza drogę sądową cywilną.

Uzasadnienie

Ustawa o Służbie Więziennej w art. 218 przewiduje rozstrzyganie spraw dotyczących zwolnienia ze służby w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Art. 220 ustawy wyłącza właściwość sądu pracy w sprawach niewymienionych w art. 218.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Dyrektor Generalny Służby Więziennej w W.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowód
Dyrektor Generalny Służby Więziennej w W.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

u.s.w. art. 218 § ust. 1

Ustawa o Służbie Więziennej

Sprawy dotyczące zwolnienia ze służby rozstrzyga się w formie decyzji administracyjnej.

u.s.w. art. 220

Ustawa o Służbie Więziennej

Sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy rozpatruje spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew podlega odrzuceniu, jeżeli sprawę dochodzi się przed sądem nieprzeznaczonym do jej rozpoznania.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew podlega odrzuceniu, jeżeli brak jest zdolności sądowej.

Pomocnicze

u.s.w. art. 218 § ust. 5

Ustawa o Służbie Więziennej

Od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

k.p.c. art. 70 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak zdolności sądowej lub procesowej, która może być usunięta w drodze uzupełnienia, nie stanowi podstawy do odrzucenia pozwu.

k.p.c. art. 460 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zdolność sądową i procesową ma także pracodawca, choćby nie posiadał osobowości prawnej.

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy dotyczące zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnej, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Dyrektor Generalny Służby Więziennej nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu cywilnym. Brak drogi sądowej i brak zdolności sądowej są przesłankami do odrzucenia pozwu.

Odrzucone argumenty

Sprawa o ustalenie istnienia stosunku służby jest sprawą cywilną, nie zastrzeżoną do właściwości sądu szczególnego. Brak zdolności sądowej pozwanego daje się usunąć przez podanie Skarbu Państwa jako strony. Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.

Godne uwagi sformułowania

brak drogi sądowej brak zdolności sądowej sprawy dotyczące zwolnienia ze służby rozstrzyga się w formie decyzji nie posiada zdolności sądowej

Skład orzekający

Jan Gibiec

przewodniczący

Aleksandra Marszałek

sprawozdawca

Elżbieta Lipińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz kwestii zdolności sądowej organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Służby Więziennej i jego roszczeń związanych ze stosunkiem służbowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe rozróżnienie między drogą sądową a administracyjną oraz problematykę zdolności sądowej organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.

Kiedy droga sądowa nie jest dostępna? Służba Więzienna i jej specyfika.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1697/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec Sędzia SA: Sędzia SA: Aleksandra Marszałek (spr.) Elżbieta Lipińska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: A. K. przeciwko : Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej w W. o ustalenie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 30 lipca 2012 r. sygn. akt I C 424/12 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił pozew. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy powołał się na to, że A. K. w pozwie przeciwko Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej w W. domagał się ustalenia istnienia stosunku prawnego w postaci pełnienia przez powoda służby w Służbie Więziennej nieprzerwanie od dnia przyjęcia do służby - w związku ze złożonym oświadczeniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. o uchyleniu się od skutków prawnych jego wcześniejszego oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 218 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej sprawy dotyczące m.in. właśnie zwolnienia ze służby rozstrzyga się w formie decyzji (ust. 1), a od decyzji takiej funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego (ust. 2), przy czym wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji ( ust. 3 ), a do postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (ust. 4), zaś od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ust. 5). Stosownie z kolei do art. 220 tej ustawy jedynie spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd, przy czym jest to sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W konsekwencji w zakresie zgłoszonego żądania brak drogi sądowej, skoro jest tu przewidziana ustawowo administracyjna droga postępowania. Art. 220 o Służbie Więziennej w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje kognicję sądu pracy w zakresie roszczeń nieprzekazanych na drogę innych postępowań, a takie odesłanie wręcz wyklucza możliwość stosowania domniemań, co do właściwości sądu powszechnego lub sądu administracyjnego w sprawach ze stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej. Niezależnie od tego Dyrektor Generalny Służby Więziennej w W. , który został wskazany jako strona pozwana, w postępowaniu cywilnym nie posiada zdolności sądowej, zgodnie z art. 64 § 1 i § 1 1 k.p.c. , a brak ten nie kwalifikuje się do uzupełnienia w trybie art. 70 § 1 k.p.c. w zw. z art. 199 § 2 k.p.c. Na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.c. pozew Sąd Okręgowy odrzucił. Zażalenie na postanowienie wniósł powód, który zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 2 k.p.c. przez odrzucenie przez sąd powszechny pozwu, w którym dochodzona jest sprawa cywilna, nie zastrzeżona do właściwości sądu szczególnego, tym samym naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, nadto naruszenie art. 70 § 1 k.p.c. w zw. z art. 199 k.p.c. przez odrzucenie pozwu na skutek braku zdolności sądowej, dającej się usunąć oraz błąd w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że roszczenia dochodzonego pozwem za roszczenie z zakresu stosunku służbowego, o którym mowa w art. 218 ust. 1 . Powód wniósł o uchylenie postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania. W uzasadnieniu powód podał, że brak zdolności sądowej Dyrektora Służby Więziennej w W. daje się usunąć przez podanie przez skarżącego podmiotu posiadającego zdolność sądową oraz ponoszącego odpowiedzialność za działania Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. , tj. Skarbu Państwa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie było nieuzasadnione. Rozdział 20 ustawy o Służbie Więziennej ustanawia trzy rodzaje procedur regulujących postępowanie w sprawach ze stosunku służbowego (art. 217 ustawy). Sprawy rozstrzygane w drodze decyzji, od których służy skarga do sądu administracyjnego (art. 218 ustawy), sprawy w których stosuje się formę rozkazu, od którego nie służy odwołanie (art. 219 ustawy) i sprawy, w których właściwy jest Sąd w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 220 ustawy). Spór, którego rozstrzygnięcia domaga się powód jest sprawą ze stosunku służbowego dotyczącą zwolnienie ze służby. Powód podniósł bowiem, że złożył oświadczenie o zwolnieniu ze służby z dnia 24 kwietnia 2009 r. pod wpływem błędu, a następnie uchylił się od skutków prawnych tego oświadczenia pismem z dnia 6 kwietnia 2010 r. i w związku z tym domaga się ustalenia istnienia stosunku prawnego w postaci pełnienia przez niego służby nieprzerwanie od dnia przyjęcia do służby. Jest to więc sprawa o zwolnienie ze służby, o której mowa w art. 218 ust. 1 pkt 1 ustawy podlegająca rozstrzygnięciu w drodze decyzji wydawanej przy zastosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego . Służy od niej odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Wyłączenie w tej sprawy drogi sądowej potwierdza brzmienie art. 220 ustawy, w którym wskazane zostało, że sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy rozpatruje spory o roszczenia w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do kwestii zdolności sądowej strony pozwanej to należało uwzględnić, że zgodnie z art. 460 § 1 k.p.c. zdolność sądową i procesową ma także pracodawca, choćby nie poosiadał osobowości prawnej. Jest to jednak przepis szczególny znajdujący zastosowanie na gruncie postępowań prowadzonych przez sąd powszechny w sprawie z zakresu prawa pracy. Wobec powyższego na podstawie art. 218 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej w zw. art. 2 k.p.c. w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zażalenie należało oddalić. MW

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI