I ACz 1654/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie powodowej spółdzielni na postanowienie o przekazaniu sprawy do innego sądu z powodu niewłaściwości miejscowej, potwierdzając skuteczność umowy prorogacyjnej.
Powódka, Rolnicza Spółdzielnia, złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o przekazaniu sprawy o zapłatę do innego sądu z powodu niewłaściwości miejscowej. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana spółka z o.o. skutecznie podniosła zarzut niewłaściwości na podstawie umów kontraktacji zawierających klauzule prorogacyjne. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając, że zarzut pozwanej był prawidłowy i skuteczny, a kwestia ważności umów nie miała znaczenia na etapie ustalania właściwości miejscowej.
Sprawa dotyczyła zażalenia strony powodowej, Rolniczej Spółdzielni (...) w W., na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu o przekazaniu sprawy o zapłatę przeciwko (...) spółce z o.o. w T. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu Wydziałowi Gospodarczemu w Ł. z powodu niewłaściwości miejscowej. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na zarzucie niewłaściwości miejscowej podniesionym przez pozwanego na podstawie umów kontraktacji, które zawierały klauzule prorogacyjne (§ 10 umowy). Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzut ten był prawidłowo zgłoszony i skuteczny, a kwestia ważności umów nie miała znaczenia dla ustalenia właściwości miejscowej. Strona powodowa w zażaleniu domagała się zmiany postanowienia, argumentując naruszenie przepisów k.p.c. i błędne uznanie, że dochodzi zapłaty z tytułu umowy kontraktacyjnej oraz że zarzut pozwanej był należycie uzasadniony. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzut niewłaściwości miejscowej został podniesiony przez pozwaną prawidłowo, zgodnie z art. 202 k.p.c., przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, a podstawą był § 10 umów prorogacyjnych. Sąd Apelacyjny podkreślił, że umowne określenie właściwości sądu przez strony, zgodnie z art. 46 § 1 k.p.c., skutkuje właściwością wyłączną, eliminującą inne rodzaje właściwości. Kwestia ważności umów, podnoszona przez powódkę, nie mogła być rozstrzygnięta na etapie badania zarzutu niewłaściwości miejscowej, lecz będzie przedmiotem merytorycznej oceny sądu w toku procesu. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające tę interpretację.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut niewłaściwości miejscowej oparty na umowie prorogacyjnej, podniesiony przez pozwanego przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, jest skuteczny i sąd jest zobowiązany do jego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut pozwanej spółki z o.o. dotyczący niewłaściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Opolu był prawidłowo podniesiony i skuteczny. Podstawą był § 10 umów kontraktacji, który stanowił umowę prorogacyjną. Sąd podkreślił, że umowne określenie właściwości sądu przez strony skutkuje właściwością wyłączną, eliminującą inne rodzaje właściwości. Kwestia ważności umowy prorogacyjnej nie była rozstrzygana na etapie badania zarzutu niewłaściwości, lecz będzie przedmiotem merytorycznej oceny sądu w toku procesu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwana spółka z o.o. w T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rolniczej Spółdzielni (...) w W. | spółka | powódka |
| (...) spółce z o.o. w T. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, uznając swoją niewłaściwość miejscową, przekazuje sprawę innemu sądowi.
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mogą umówić się na sąd właściwy do rozpoznania sprawy o prawa majątkowe, które jeszcze nie wynikły z danego stosunku prawnego. Umowa taka może być zawarta tylko w formie pisemnej. W sprawach o prawa majątkowe, które wynikły z umowy, można dochodzić roszczeń także przed sąd właściwy dla miejsca wykonania umowy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 202 § zd. pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron lub w której sprawę wstąpił sąd właściwy, sąd drugiej instancji bierze pod rozwagę z urzędu tylko wtedy, gdy strony do niego nie doszły.
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli właściwy jest sąd określony w umowie, inne sądy są niewłaściwe.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest ona bezzasadna.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie oddalenia zażalenia przez sąd drugiej instancji, postanowienie stało się prawomocne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut niewłaściwości miejscowej podniesiony przez pozwanego na podstawie umowy prorogacyjnej był skuteczny i prawidłowo zgłoszony. Umowa prorogacyjna, zgodnie z art. 46 § 1 k.p.c., określa wyłączną właściwość sądu. Kwestia ważności umowy prorogacyjnej nie jest rozstrzygana na etapie badania zarzutu niewłaściwości miejscowej.
Odrzucone argumenty
Postanowienie o przekazaniu sprawy było wadliwe z powodu naruszenia art. 200 k.p.c. i art. 202 k.p.c. Zarzut niewłaściwości sądu I instancji nie był należycie uzasadniony. Sąd Okręgowy miał obowiązek rozpatrzyć sprawę bez względu na zarzut niewłaściwości, ponieważ powódka dochodziła zapłaty z tytułu umowy kontraktacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
umowne określenie przez strony właściwości określonego sądu do rozpoznania ich sprawy skutkuje tym, że tak określona właściwość staje się właściwością wyłączną, która eliminuje każdą inną właściwość kwestie dotyczące ważności owych umów na tym etapie postępowania nie mają znaczenia dla ustalenia właściwości miejscowej sądu
Skład orzekający
Jan Gibiec
przewodniczący
Adam Jewgraf
sędzia
Sławomir Jurkowicz
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości sądu opartej na umowie prorogacyjnej oraz postępowania w przypadku zarzutu niewłaściwości miejscowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umów kontraktacji i klauzul prorogacyjnych w nich zawartych. Interpretacja art. 46 § 1 k.p.c. jest ugruntowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące właściwości sądu i skuteczności umów prorogacyjnych, co jest ważne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Umowa prorogacyjna kluczem do właściwości sądu – co musisz wiedzieć?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 1654/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec Sędzia SA: Sędzia SA: Adam Jewgraf Sławomir Jurkowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: Rolniczej Spółdzielni (...) w W. przeciwko: (...) spółce z o.o. w T. o zapłatę na skutek zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt VI GC 165/13 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji, na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. , uznając swoją niewłaściwość miejscową przekazał niniejszą sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu Wydziałowi Gospodarczemu w Ł. jako właściwemu na gruncie przepisu art. 46 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu wskazano, iż strona pozwana zgodnie z treścią art. 202 k.p.c. zgłosiła prawidłowo i skutecznie zarzut niewłaściwości miejscowej w oparciu o umowy kontraktacji zawarte przez strony. Jednocześnie Sąd ten uznał, iż kwestie dotyczące ważności owych umów na tym etapie postępowania nie mają znaczenia dla ustalenia właściwości miejscowej sądu do rozpoznania sprawy. Nadto zaś wskazał, iż strona powodowa w pozwie nie podała i nie uzasadniła, że chce skorzystać z właściwości przemiennej. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona powodowa zaskarżając je w całości domagała się jego zmiany poprzez nieuwzględnienie podniesionego przez pozwaną zarzutu niewłaściwości Sądu oraz uznanie Sądu Okręgowego w Opolu za właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 34 k.p.c. Wedle skarżącej przedmiotowe orzeczenie wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 200 k.p.c. oraz art. 202 zd. pierwsze k.p.c. z uwagi na błędne uznanie, że powódka dochodzi pozwem zapłaty kwoty z tytułu zawartej umowy kontraktacyjnej nr (...) z dnia 13.02.2012 r. oraz, że zgłoszony w odpowiedzi na pozew zarzut niewłaściwości Sądu I instancji jest należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy i że Sąd ma obowiązek go rozpatrzyć bez względu na pozostałe okoliczności wskazane w sprawie. Sąd Apelacyjny zważył: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącej, brak jest uzasadnionych podstaw do zakwestionowania trafności stanowiska Sądu I instancji o prawidłowym, zgodnym z dyspozycją art.202 k.p.c. , podniesieniu przez pozwaną zarzutu niewłaściwości tego Sądu do rozpoznania sprawy, a to z uwagi na treść art.46 § 1 k.p.c. i treść zawartych przez strony umów kontraktacji zawierających w § 10 umowy prorogacyjne w tym zakresie. Niewątpliwie bowiem, jak wynika to z akt sprawy, strona pozwana ów zarzut podniosła w odpowiedzi na pozew i przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy motywując go faktem zawarcia przez strony pisemnej umowy prorogacyjnej, normującej kwestie właściwości sądu do rozpoznania sporów, które wynikły lub mogłyby wyniknąć z zawartych przez strony umów kontraktacji. Wskazać przy tym należy, iż ów zarzut bezpośrednio korespondował z treścią spornego żądania i okolicznościami faktycznymi wskazanymi przez stronę powodowa w pozwie. Podkreślić przy tym trzeba, iż strona powodowa formułując objęte pozwem żądanie zapłaty uzasadniała i dowodziła m.in. treścią faktur, w których powołane są owe umowy kontraktacji (skupu) oraz dołączyła owe umowy, na które powołała się strona pozwana formułując przedmiotowy zarzut niewłaściwości miejscowej. Zdaniem Sądu Odwoławczego zarzuty powódki dotyczące nieważności owej umowy, na etapie rozpoznawania powyższego zarzutu w sytuacji, gdy spełnia ona ogólne wymagania określone w art.46 § 1 k.p.c. nie mogły być przedmiotem rozpoznania i merytorycznej analizy. Kwestia ta bowiem, z uwagi na kluczowe znaczenie dla treści ostatecznego rozstrzygnięcia, wynikające z treści twierdzeń i stanowisk stron będzie musiała być przedmiotem merytorycznej oceny, dokonywanej przez Sąd w toku procesu. Zważyć zaś należy, iż literalna treść art. 46 § 1 k.p.c. oraz jego wykładnia systemowa i celowościowa przekonuje o tym, iż umowne określenie przez strony właściwości określonego sądu do rozpoznania ich sprawy skutkuje tym, że tak określona właściwość staje się właściwością wyłączną, która eliminuje każdą inną właściwość, w tym ogólną ( art.27 -30 k.p.c. ) i przemienną ( art.31-37 k.p.c. ). Wskazać przy tym trzeba, iż powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w ugruntowanych w tej materii poglądach orzecznictwa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13.06.1975 r., II CZ 91/75, LEX nr 5027, czy też z dnia 29.11.1982 r., I Cz 98/82, LEX nr 8496). W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż wbrew przekonaniu skarżącej, Sąd I instancji trafnie uznał swoją niewłaściwość miejscową do rozpoznania przedmiotowej sprawy i prawidłowo stosując przepis art. 200 § 1 k.p.c. , przekazał ją Sądowi w tym zakresie właściwemu na gruncie owych umów. W tych okolicznościach przepis art.34 k.p.c. nie mógł bowiem znaleźć zastosowania. Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny, nie znajdując żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonego postanowienia, zażalenie strony powodowej oddalił, jako oczywiście bezzasadne, stosownie do treści przepisu art.385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. bp