I ACz 1621/16

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2016-12-30
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
pełnomocnik z urzędunieporadnośćkoszty sądoweprawo procesowezażalenie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że wnioskodawca nie jest osobą nieporadną i potrafi samodzielnie prowadzić sprawę.

Wnioskodawca R.N. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie, który oddalił jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w planowanej sprawie o zapłatę przeciwko adwokatowi P.Z. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie jest osobą nieporadną i potrafi samodzielnie sformułować swoje żądania i podstawy faktyczne. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że sama obawa przed procesem lub brak wiedzy prawniczej nie są wystarczającymi przesłankami do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a wnioskodawca wykazał się logicznym formułowaniem pism procesowych.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie wnioskodawcy R.N. na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie, które oddaliło jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawca zamierzał wytoczyć powództwo przeciwko adwokatowi P.Z. o zapłatę 200.000 zł odszkodowania i 200.000 zł zadośćuczynienia, zarzucając mu niewłaściwe reprezentowanie go w innej sprawie cywilnej. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie jest osobą nieporadną, potrafi samodzielnie określić pozwanego, żądanie i podstawę faktyczną, a w razie potrzeby sąd udzieli mu pouczeń procesowych zgodnie z art. 5 k.p.c. Sąd pierwszej instancji stwierdził brak przesłanek z art. 117 § 5 k.p.c. do uwzględnienia wniosku. Sąd Apelacyjny przychylił się do tej oceny. Podkreślono, że potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu zachodzi głównie w przypadku osób nieporadnych, które nie potrafią przedstawić swojego stanowiska procesowego lub nie mają orientacji w regułach postępowania. Sama obawa przed procesem lub brak wiedzy prawniczej nie są wystarczające. Sąd Apelacyjny zauważył, że wnioskodawca prawidłowo sformułował swoje pisma procesowe, w tym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, co świadczy o jego zdolności do samodzielnego działania. Ponadto, sprawa na tym etapie nie była skomplikowana faktycznie ani prawnie. Wobec niespełnienia przesłanki nieporadności, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wnioskodawca potrafi samodzielnie sformułować swoje stanowisko procesowe, określić żądanie i jego podstawę faktyczną, a sprawa nie jest skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama obawa przed procesem lub brak wiedzy prawniczej nie są wystarczające do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Kluczowa jest nieporadność wnioskodawcy, która objawia się niemożnością samodzielnego przedstawienia swojego stanowiska. Wnioskodawca wykazał się logicznym formułowaniem pism, co wyklucza jego nieporadność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy (utrzymano w mocy postanowienie)

Strony

NazwaTypRola
R. N.osoba_fizycznawnioskodawca
P. Z.osoba_fizycznaadwokat (potencjalny pozwany)

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 117 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wymagająca wykazania przez stronę nieporadności lub potrzeby profesjonalnej pomocy prawnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może udzielać stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji lub zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca potrafi samodzielnie sformułować swoje stanowisko procesowe. Sprawa nie jest skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym na obecnym etapie. Sama obawa przed procesem lub brak wiedzy prawniczej nie są wystarczającymi przesłankami do ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Ocena prawna wyrażona w zaskarżonym orzeczeniu. Wnioskodawca nie należy do kategorii osób nieporadnych.

Godne uwagi sformułowania

potrzeba udzielenia profesjonalnej pomocy prawnej wnioskodawcy zachodzi przede wszystkim w sytuacji, gdy jest on osobą nieporadną sama obawa przed samodzielnym udziałem w procesie cywilnym wynikająca z nieposiadania wiedzy prawniczej nie może stanowić wystarczającej podstawy do przyznania stronie pełnomocnika z urzędu

Skład orzekający

Roman Sugier

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy strona wykazuje zdolność do samodzielnego formułowania pism procesowych i rozumie podstawowe kwestie prawne."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw cywilnych i oceny nieporadności strony w kontekście art. 117 § 5 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kryteria przyznawania pełnomocnika z urzędu, co jest praktycznie ważne dla prawników i osób występujących w sprawach sądowych.

Kiedy sąd odmówi Ci darmowego prawnika? Kluczowe kryteria ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1621/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 grudnia 2016r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Roman Sugier po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. N. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 2 listopada 2016r., sygn. akt I Co 107/16 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt I ACz 1621/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił wniosek R. N. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd ten uznał, że udział profesjonalnego pełnomocnika po jego stronie jako powoda w sprawie o zapłatę, którą zamierza wnieść przeciwko P. Z. – adwokatowi z Z. , nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż udział pełnomocnika z urzędu na obecnym etapie postępowania nie jest w sprawie potrzebny. Zdaniem Sądu Okręgowego powód poprawnie sformułował wniosek zarówno w części dotyczącej pełnomocnika z urzędu jak i zwolnienia go od kosztów sądowych (w sprawie I Co 46/16). W sprawie I Co 46/16 powód wskazał przeciwko komu ma zamiar wytoczyć powództwo, określił żądanie - 200.000 zł odszkodowanie i 200.000 zł zadośćuczynienie. Wskazał też, że chodzi o niewłaściwe reprezentowanie go przez adwokata P. Z. w sprawie cywilnej. W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca nie należy do kategorii osób nieporadnych, która ma problemy w samodzielnym podejmowaniu czynności procesowych, gdyż jasno określił, kto będzie pozwanym, jakie zgłasza żądanie oraz z jakiej podstawy faktycznej je wywodzi. Nadto Sąd w oparciu o art. 5 k.p.c. w razie uzasadnionej potrzeby udzieli mu pouczeń, co do czynności procesowych. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał, że brak jest przesłanek z art. 117 § 5 k.p.c. do uwzględnienia wniosku wnioskodawcy o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca podnosząc, że nie zgadza się z oceną prawną wyrażoną w zaskarżonym orzeczeniu, że nie należy do kategorii osób nieporadnych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem skutku odnieść nie może. Prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że udział profesjonalnego pełnomocnika, który miałby reprezentować wnioskodawcę nie jest potrzebny ( art. 117 § 5 k.p.c. ). W pierwszej kolejności należy podkreślić, że potrzeba udzielenia profesjonalnej pomocy prawnej wnioskodawcy zachodzi przede wszystkim w sytuacji, gdy jest on osobą nieporadną, przez co należy rozumieć sytuację, w której strona nie potrafi w zrozumiały i poprawny sposób przedstawić swojego stanowiska procesowego oraz nie ma podstawowej orientacji w regułach rządzących procesem cywilnym. Zaznaczyć należy, że sama obawa przed samodzielnym udziałem w procesie cywilnym wynikająca z nieposiadania wiedzy prawniczej nie może stanowić wystarczającej podstawy do przyznania stronie pełnomocnika z urzędu (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt I ACz 1228/12, Lex nr 1216299). Z kolei sam fakt, że wnioskodawca pozbawiony jest wolności samoistnie nie czyni wniosku zasadnym. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt III AUz 89/14, Lex nr 1499022). Jak wynika z materiału wnioskodawca korzysta z przyznanych mu ustawowych uprawnień procesowych – do składania wniosków (o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, o zwolnienie od kosztów sądowych oraz do wnoszenia środków odwoławczych (zażalenie). W sporządzonym przez siebie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (sprawa sygn. akt I Co 46/16) prawidłowo sformułował kogo zamierza pozwać, jakie zgłosił żądanie, oraz z jakiej podstawy faktycznej je wywodzi. W powyższych okolicznościach nie sposób uznać wnioskodawcę za osobę nieporadną. Jak bowiem wskazano wyżej, pochodzące od wnioskodawcy pisma procesowe są sformułowane logicznie i dostatecznie obrazują stanowisko procesowe. Nadto sprawa – na tym etapie – nie jest skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że zgodnie z art. 5 k.p.c. , sąd w razie uzasadnionej potrzeby może udzielać stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych. Wobec niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanki objętej powołanym wyże art. 117 § 5 k.p.c. , słusznie Sąd Okręgowy wniosek wnioskodawcy o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oddalił. Z tych przyczyn zażalenie jako bezzasadne, z mocy art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. , podlega oddaleniu. Tak też orzekł Sąd Apelacyjny w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI