I ACz 1543/13

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2013-10-07
SAOSCywilnekoszty postępowaniaŚredniaapelacyjny
koszty procesuart. 102 k.p.c.szczególny wypadekzasady słusznościzdrowiesytuacja materialnazażalenie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie strony pozwanej, podtrzymując decyzję Sądu Okręgowego o nieobciążaniu powódki kosztami procesu ze względu na szczególne okoliczności sprawy.

Strona pozwana złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które nie obciążyło powódki kosztami procesu pomimo przegrania sprawy, powołując się na art. 102 k.p.c. Pozwany argumentował, że powódka miała środki na pokrycie kosztów i jej działania procesowe były nadmierne. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że stan zdrowia powódki, poczucie krzywdy i uzasadnione przekonanie o zasadności roszczeń uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c., oddalając zażalenie.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpatrywał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, które w punkcie II wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 roku (sygn. akt IC 1306/09) nie obciążyło powódki kosztami procesu. Sąd Okręgowy uzasadnił tę decyzję szczególnym przypadkiem, o którym mowa w art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną powódki. Strona pozwana kwestionowała to postanowienie, argumentując, że powódka miała środki finansowe (emerytura, wsparcie rodziny, ubezpieczenie) i jej działania procesowe, w tym powoływanie kolejnych opinii biegłych, były nieuzasadnione i generowały koszty. Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko Sądu I instancji, uznał, że poczucie krzywdy powódki wynikające z ciężkiej choroby i pogarszającego się stanu zdrowia, a także jej uzasadnione przekonanie o przyczynieniu się strony pozwanej do jej cierpień, stanowiły szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie art. 102 k.p.c. Sąd podkreślił, że ocena wystąpienia takiego przypadku należy do suwerennych uprawnień sądu. W związku z tym, zażalenie strony pozwanej zostało oddalone na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, uznając, że poczucie krzywdy powódki wynikające z ciężkiej choroby, pogarszający się stan zdrowia oraz uzasadnione przekonanie o przyczynieniu się strony pozwanej do jej cierpień, stanowią szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie art. 102 k.p.c. Ocena ta jest suwerennym uprawnieniem sądu i musi być rozpatrywana w kontekście zasad współżycia społecznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powódka (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
K. Z.osoba_fizycznapowódka
Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia (...) Sp. z o.o.spółkapozwana
Towarzystwo (...) SAspółkainterwenient uboczny

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sposób skorzystania z tego przepisu jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poczucie krzywdy powódki wynikające z ciężkiej choroby. Pogarszający się stan zdrowia powódki. Uzasadnione przekonanie powódki o zasadności i skuteczności swoich roszczeń. Ocena okoliczności w kontekście zasad współżycia społecznego. Sytuacja materialna powódki uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Powódka powinna liczyć się z obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Większość kosztów leczenia powódki pokryta została z ubezpieczenia. Powódka ma przyznaną emeryturę, męża i pracujące córki. Powódka kilka lat temu wybudowała dom. Trwający kilka lat proces wymagał nakładu pracy pełnomocnika strony pozwanej. Powódka powoływała dowody z kolejnych opinii biegłych mimo jasnych wyników pierwszych opinii. Nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążenia powódki kosztami.

Godne uwagi sformułowania

Sposób skorzystania z przepisu art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym Sądu orzekającego. U podstaw podejmowanych przez powódkę działań leżało poczucie krzywdy wynikające z ciężkiej choroby, jaka ją dotknęła oraz pogarszający się stan jej zdrowia. Stan zdrowa powódki i leczenie u strony pozwanej pozwalał jej w sposób uzasadniony upatrywać w podjętym u strony pozwanej sposobie leczenia przyczyn jej cierpień, mimo, iż nie znalazło to potwierdzenia w toku toczącego się postępowania sądowego. Takie zatem czynności procesowe powódki nie mogą być postrzegane jako uzasadniające możliwość wyłączenia zastosowania wobec niej regulacji zawartej w art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Józef Wąsik

przewodniczący

Władysław Pawlak

sędzia

Zbigniew Ducki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście stanu zdrowia i sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Każdy przypadek oceny przesłanek z art. 102 k.p.c. jest indywidualny i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować wyjątkowe zasady dotyczące kosztów procesu, biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową strony, nawet jeśli nie wygrała sprawy. Jest to przykład humanitarnego podejścia do wymiaru sprawiedliwości.

Choroba i bieda chronią przed kosztami procesu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy działa art. 102 k.p.c.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1543/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2013 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Józef Wąsik Sędziowie: SA Władysław Pawlak SA Zbigniew Ducki po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. Z. przeciwko Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej Przychodnia (...) Sp. z o.o. w K. przy interwencji ubocznej Towarzystwa (...) SA w W. o zapłatę zadośćuczynienia, odszkodowania i renty oraz o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2013 roku, sygn. akt IC 1306/09 postanawia oddalić zażalenie. Sygn. akt I ACz 1543/13 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 roku w pkt I oddalił powództwo a w pkt II nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie pozwanej. Uzasadniając pkt II wyroku wskazał, iż wprawdzie powódka postępowanie przegrała jednak jej zły stan zdrowia i zła sytuacja materialna składają się na szczególny wypadek, który pozwala zastosowań regulację określoną w art. 102 k.p.c. i odstąpić od obciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania. Strona pozwana zaskarżyła powyższe postanowienie zawarte w pkt II wyroku Sądu Okręgowego zarzucając mu naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez nieobciążenie powódki kosztami postępowania nawet w części, mimo, iż nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania. Strona pozwana wniosła o zmianę pkt II wyroku i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana zwrócił uwagę, że powódka wytaczając powództwo winna liczyć się z tym, że może być zobowiązana do zwrotu kosztów procesu. Przyznała, że powódka jest osobą chorą, ale większa część kosztów leczenia pokryta została z kwoty uzyskanych z ubezpieczenia. Ponadto ma ona przyznaną emeryturę, posiada męża i pracujące córki a kilka lat temu wybudowała dom, w którym obecnie zamieszkuje. Strona pozwana podkreśliła, że trwający kilka lat proces wymagał sporego nakładu pracy ze strony pełnomocnika strony pozwanej. Zaznaczyła, że powódka powoływała dowody z kolejnych opinii biegłych, mimo, że już z pierwszych wykonanych w sprawie opinii wynikało, że strona pozwana nie ponosi winy za pogarszanie się jej stanu zdrowia. Sąd Apelacyjny ustalił, co następuje: Zażalenie strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że w realiach niniejszej sprawy ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający nie obciążanie powódki kosztami postępowania. Sposób skorzystania z przepisu art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym Sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak to, w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór (por. wyrok SN z dn. 19.05.2006 r., III CK 221/05, LEX nr 439151). Należy zauważyć, że u podstaw podejmowanych przez powódkę działań leżało poczucie krzywdy wynikające z ciężkiej choroby, jaka ją dotknęła oraz pogarszający się stan jej zdrowia. Źródła swoich cierpień powódka upatrywała w niewłaściwym leczeniu podjętym wobec niej u strony pozwanej. Powódka będąc leczona w okresie 1996 – 2008 roku u strony pozwanej przeszła operację usunięcia nowotworu żołądka. W ocenie Sądu Apelacyjnego stan zdrowa powódki i leczenie u strony pozwanej pozwalał jej w sposób uzasadniony upatrywać w podjętym u strony pozwanej sposobie leczenia przyczyn jej cierpień, mimo, iż nie znalazło to potwierdzenia w toku toczącego się postępowania sądowego. Efektem takiego stanowiska powódki było zainicjowanie niniejszego postępowania, w trakcie którego zostały powołane opinie biegłych, co jest typowe dal tego typu spraw. Nie odbiega także od standardowego postępowania strony wnioskowanie o sporządzenie opinii uzupełniającej. Takie zatem czynności procesowe powódki nie mogą być postrzegane jako uzasadniające możliwość wyłączenia zastosowania wobec niej regulacji zawartej w art. 102 k.p.c. Wobec powyższego zastosowanie przez Sąd I instancji w zakresie rozstrzygnięcia kwestii kosztów postępowania art. 102 k.p.c. należy uznać za usprawiedliwione. Powódka opierając się na przytoczonych wyżej okolicznościach podejmowała bowiem kolejne czynności, w tym czynności procesowe, działając w uzasadnionym przeświadczeniu o zasadności i skuteczności swoich roszczeń względem strony pozwanej. Owe okoliczności muszą być oceniane także w kontekście zasad współżycia społecznego, które również przemawiają za rozstrzygnięciem przyjętym przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu (por. A. Górski, L. Walentynowicz „Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Ustawa i orzekanie. Komentarz praktyczny”, Oficyna, 2008, wyd. II). A należy także zauważyć, że sytuacja materialna powódki uzasadniała zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji należało przyjąć, że argumentacja strony pozwanej zawarta w złożonym przez nią zażaleniu jest nietrafna, w związku z czym Sąd Apelacyjny w Krakowie działając na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił złożone przez nią zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI