I ACz 1530/17

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2017-10-12
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaapelacyjny
klauzula wykonalnościnastępstwo prawnepodział spółkiwydzielenie spółkiprzejście zobowiązaniak.p.c.k.s.h.spółka z o.o.

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu niższej instancji, oddalając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności z powodu niewykazania przejścia obowiązku na spółkę powstałą w wyniku podziału przez wydzielenie.

Sąd Okręgowy nadał klauzulę wykonalności nakazu zapłaty przeciwko spółce Centrum Handlowe sp. z o.o. jako następcy prawnemu dłużnika R. M. Spółka Centrum Handlowe wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.s.h. i k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że wierzyciel nie wykazał przejścia obowiązku na spółkę powstałą w wyniku podziału przez wydzielenie, co jest odmienne od podziału przez przejęcie.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenie uczestnika (Centrum Handlowe sp. z o.o.) na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, które nadało klauzulę wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty. Nakaz ten pierwotnie został wydany przeciwko R. M., a następnie Sąd Okręgowy uznał, że obowiązek przeszedł na Centrum Handlowe sp. z o.o. jako następcę prawnego. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 788 k.p.c., uznając, że spółka powstała w wyniku podziału przez wydzielenie odpowiada za zobowiązania spółki dzielonej. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności. Kluczowym argumentem było to, że wierzyciel nie wykazał przejścia obowiązku na uczestnika postępowania. Sąd podkreślił, że art. 531 § 3 k.s.h. dotyczy odpowiedzialności za zobowiązania w przypadku podziału przez przejęcie, a nie przez wydzielenie. W przypadku podziału przez wydzielenie, zobowiązania, które nie zostały przypisane w planie podziału spółkom przejmującym lub nowo zawiązanym, pozostają w spółce dzielonej, która zachowuje swój byt prawny. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że wierzyciel nie przedłożył dokumentu wymaganego przez art. 788 k.p.c., co skutkowało koniecznością oddalenia wniosku. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka powstała w wyniku podziału przez wydzielenie nie odpowiada za zobowiązania spółki dzielonej, które nie zostały jej przypisane w planie podziału, ponieważ zobowiązania te pozostają w spółce dzielonej, która zachowuje swój byt prawny.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny rozróżnił podział przez wydzielenie od podziału przez przejęcie. W przypadku wydzielenia, zobowiązania nieprzypisane w planie podziału pozostają w spółce dzielonej. Przepis art. 531 § 3 k.s.h. nie ma zastosowania do podziału przez wydzielenie. Wierzyciel nie wykazał przejścia obowiązku na spółkę powstałą w wyniku wydzielenia zgodnie z art. 788 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Centrum Handlowe spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznawierzyciel
Centrum Handlowe spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkauczestnik
R. M.osoba_fizycznadłużnik
(...) Sp. z o.o.spółkaspółka dzielona

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 788

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wykazania przejścia obowiązku dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym, aby nadać klauzulę wykonalności przeciwko następcy prawnemu.

Pomocnicze

k.s.h. art. 531 § § 3

Kodeks spółek handlowych

Reguluje odpowiedzialność za zobowiązania spółki dzielonej w przypadku podziału przez przejęcie, nie ma zastosowania do podziału przez wydzielenie.

k.s.h. art. 529 § § 1 pkt 4

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy podziału spółki przez wydzielenie.

k.s.h. art. 534 § § 1 pkt 7

Kodeks spółek handlowych

Wymaga dokładnego opisu i podziału składników majątku (aktywów i pasywów) w planie podziału przy podziale przez wydzielenie.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zaskarżenia postanowień sądu pierwszej instancji zażaleniem.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez wierzyciela przejścia obowiązku z dłużnika na spółkę powstałą w wyniku podziału przez wydzielenie. Niewłaściwe zastosowanie art. 531 § 3 k.s.h. do podziału przez wydzielenie. Brak przedłożenia dokumentu wymaganego przez art. 788 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu pierwszej instancji, że spółka powstała w wyniku podziału przez wydzielenie odpowiada solidarnie za zobowiązania spółki dzielonej na podstawie art. 531 § 3 k.s.h.

Godne uwagi sformułowania

podstawa przejścia zobowiązania nie jest zaś przepis art. 531 § 3 k.s.h. istota podziału przez wydzielenie polega na tym, że na spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane przenoszona jest część majątku spółki dzielonej, określona w planie podziału. Składniki te, w tym zobowiązania, pozostają w spółce dzielonej, skoro zachowuje ona swój byt

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Ducki

sędzia

Marek Boniecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału spółek przez wydzielenie i przejścia zobowiązań w kontekście nadania klauzuli wykonalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału przez wydzielenie i wymaga analizy planu podziału spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z podziałem spółek i odpowiedzialnością za długi, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i przedsiębiorców.

Podział spółki przez wydzielenie: Czy automatycznie przejmujesz jej długi?

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

koszty postępowania: 187 PLN

koszty postępowania zażaleniowego: 30 PLN

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1530/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2017 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Jan Kremer (spr.) Sędziowie: SSA Zbigniew Ducki SSA Marek Boniecki po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. J. przy uczestnictwie Centrum Handlowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o nadanie klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień na skutek zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2017r. , sygn. akt. IX GCo 116/17 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalić wniosek, 2. zasądzić od wierzyciela P. J. na rzecz uczestnika Centrum Handlowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania zażaleniowego. SSA Zbigniew Ducki SSA Jan Kremer SSA Marek Boniecki Sygn. akt I ACz 1530/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty Sądu Okręgowego w Krakowie, IX Wydział Gospodarczy z 18 listopada 2015 r., sygn. IX GNc 1199/15, przeciwko R. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Budowlane (...) – obecnie (...) Sp. z o.o. – przeciwko Centrum Handlowe spółka z ograniczoną odpowiedzialności w K. jako następcy prawemu, na którego przeszedł obowiązek dłużnika R. M. oraz spółki (...) sp. z o.o. w K. , zasądził od uczestnika Centrum Handlowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz wierzyciela P. J. NIP (...) koszty postępowania w kwocie 187 złotych. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Okręgowy w Krakowie prawomocnym nakazem zapłaty z 18 listopada 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IX GNc 1199/15 zasądził od pozwanego R. M. na rzecz P. J. kwotę 200 000 zł. Po wydaniu tytułu egzekucyjnego dłużnik dokonał przekształcenia prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która obecnie występuje w obrocie prawnym jako (...) sp. z o.o. Na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników spółki (...) sp. z o.o. 2 stycznia 2017 r. nastąpił podział spółki (...) sp. z o.o. poprzez wydzielenie z niej nowej spółki na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. W ten sposób doszło do powstania spółki Centrum Handlowe spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. . Zdaniem Sądu Okręgowego wierzyciel wykazał dokumentem urzędowym, że obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego przeszedł na uczestnika co, uzasadniało nadanie klauzuli wykonalności zgodnie z treścią art. 788 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 98 k.p.c. Postanowienie to zaskarżył uczestnika w całości i zarzucił mu naruszenie art. 531 § 3 k.s.h. poprzez uznanie, że spółka Centrum Handlowe sp. z o.o. powstała przez wydzielenie z (...) sp. z o.o. odpowiada solidarnie za zobowiązania spółki co w konsekwencji doprowadziło do rozszerzenia klauzuli wykonalności na Centrum Handlowe sp.z o.o. w K. , art. 788 k.p.c. poprzez nadanie klauzuli wykonalności przeciwko Centrum Handlowe Sp. z o.o., pomimo że spółka dzielona nadal zachowuje byt prawny i ponosi odpowiedzialność za swoje długi oraz pomimo faktu, że nie doszło do przejścia obowiązku na skarżącą spółkę jak również pomimo faktu, że wnioskodawca nie przedłożył żadnego dokumentu wykazującego takie przejście. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawca wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postepowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 788 k.p.c. Sąd Okręgowy nadał klauzulę wykonalności przeciwko uczestnikowi mimo nie wykazania przez wierzyciela przejścia obowiązków z dłużnika na obecnego uczestnika. O ile przejście obowiązku z tytułu egzekucyjnego z R. M. na Spółkę (...) zostało wykazane co skutkowało nadaniem klauzuli wykonalności przeciwko Spółce (...) postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 30 marca 2017r. ( k. 13, sygn. akt IX GCo 51/17 to w stosunku do uczestnika przejście obowiązku ze wskazanego tytułu nie zostało wykazane. Wierzyciel przedłożył bowiem jedynie odpis KRS obydwu Spółek z których wynika, że uczestnik powstał w wyniku wydzielenie go z dłużnika (...) Sp. z o.o. Nie przedłożył natomiast żadnego dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym z którego wynikałoby przejście zobowiązania na rzecz uczestnika. Podstawa przejścia zobowiązania nie jest zaś przepis art. 531 § 3 k.s.h , Przepis ten reguluje bowiem odpowiedzialność za zobowiązania spółki dzielonej nieprzypisane w planie podziału spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym. Dotyczy więc jedynie podziału przez przejęcie, przez zawiązania nowych spółek, lub przejęcie i zawiązanie nowej spółki nie zaś podziału przez wydzielenie. Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2017 r., I CSK 462/16 specyfika podziału przez wydzielenie powoduje, że nie ma potrzeby istnienia reguły określającej los składników majątku, w tym zobowiązań, spółki dzielonej, które w planie podziału nie zostały przypisane określonej spółce przejmującej lub spółce nowo zawiązanej. Składniki te, w tym zobowiązania, pozostają w spółce dzielonej, skoro zachowuje ona swój byt, a istota podziału przez wydzielenie polega na tym, że na spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane przenoszona jest część majątku spółki dzielonej, określona w planie podziału. W wypadku podziału przez wydzielenie w planie podziału konieczny jest dokładny opis i podział składników (aktywów oraz pasywów) przypadających spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym ( art. 534 § 1 pkt 7 k.s.h. ). Oznacza to, że składniki majątku, w tym zobowiązania, które w planie podziału nie są przypisane spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym, pozostają w spółce dzielonej. Skoro wierzyciel nie przedłożył dokumentu wymaganego przepisem art. 788 k.p.c. wniosek o nadanie klauzuli wykonalności należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 394 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Apelacyjny postanowił na zasadzie art. 98 § 1i § 3 k.p.c. Opłata od zażalenia zapłacona przez uczestnika powyżej wysokości należnej winna zostać zwrócona przez Sąd Okręgowy w Krakowie. SSA Zbigniew Ducki SSA Jan Kremer SSA Marek Boniecki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI