I ACz 1504/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-08-30
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
interwencja ubocznainteres prawnyzażaleniespółdzielniauchwałapostępowanie cywilnesąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu niższej instancji, uwzględniając opozycję pozwanego przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego do sprawy z uwagi na brak jego interesu prawnego.

Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek interwenienta ubocznego o przystąpienie do sprawy po stronie powoda, uznając jego interes prawny wynikający z członkostwa w spółdzielni. Sąd Apelacyjny zmienił to postanowienie, uwzględniając opozycję pozwanego. Stwierdzono, że skoro prawomocnym wyrokiem oddalono żądanie pozwanej spółdzielni wobec interwenienta o zapłatę kwoty wynikającej z uchwały, to interwenient nie ma już interesu prawnego w dalszym udziale w sprawie po stronie powoda.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego, które uwzględniło wstąpienie interwenienta ubocznego do sprawy po stronie powoda. Sąd Okręgowy uznał, że orzeczenie w sprawie o stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni może mieć skutki prawne dla wszystkich członków, w tym dla interwenienta, który jest członkiem spółdzielni. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, uwzględniając opozycję pozwanego. Sąd wskazał, że kluczową przesłanką dopuszczalności interwencji ubocznej jest istnienie interesu prawnego w wygraniu sprawy przez stronę, do której przystępuje interwenient. W niniejszej sprawie, mimo że interwenient był członkiem spółdzielni, jego interes prawny w przystąpieniu do sprawy po stronie powoda zanikł. Wynikało to z faktu, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego oddalono żądanie pozwanej spółdzielni wobec interwenienta o zapłatę kwoty wynikającej z kwestionowanej uchwały. Skoro zatem zostało przesądzone, że interwenient nie jest zobowiązany do świadczenia na rzecz pozwanej, nie miał on już interesu prawnego w dalszym udziale w postępowaniu dotyczącym ważności tej uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w takiej sytuacji interwenient uboczny nie ma już interesu prawnego w przystąpieniu do sprawy po stronie powoda.

Uzasadnienie

Interes prawny w rozumieniu art. 76 k.p.c. istnieje, gdy rozstrzygnięcie sprawy może wywołać skutki prawne w sferze praw interwenienta. W przypadku, gdy żądanie zapłaty kwoty wynikającej z uchwały zostało prawomocnie oddalone wobec interwenienta, jego interes prawny w kwestionowaniu ważności tej uchwały po stronie powoda zanika, nawet jeśli jest członkiem spółdzielni.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznapowód
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna (...) w B.spółkapozwany
R. B.osoba_fizycznainterwenient uboczny

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 76

Kodeks postępowania cywilnego

Kto ma interes prawny w tym, aby sprawa została rozstrzygnięta na korzyść jednej ze stron, może w każdym stanie sprawy aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji przystąpić do tej strony (interwencja uboczna). Przesłanką dopuszczalności wstąpienia do procesu w charakterze interwenienta ubocznego jest istnienie po stronie osoby wstępującej interesu prawnego w tym, aby strona, do której przystępuje, wygrała proces. Interes ten istnieje wtedy, gdy rozstrzygnięcie, jakie zapadnie, może wywołać skutki prawne w sferze praw interwenienta.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Uznanie, że interwenient uboczny wykazał interes prawny w tym, aby sprawa została rozstrzygnięta na jego korzyść.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa powództwa o ustalenie nieważności uchwały, przysługuje każdemu, kto ma interes prawny w ustaleniu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 1

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 12 § 2 pkt 2

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interwenient uboczny R. B. nie ma interesu prawnego w przystąpieniu do sprawy po stronie powoda, ponieważ jego własne żądanie zapłaty kwoty wynikającej z uchwały zostało prawomocnie oddalone. Zasada, że orzeczenie w sprawie uchwały spółdzielni dotyczy wszystkich członków, nie jest wystarczająca do wykazania interesu prawnego interwenienta, jeśli jego sytuacja prawna została już definitywnie uregulowana w innym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Interwenient uboczny R. B. ma interes prawny w przystąpieniu do sprawy po stronie powoda z uwagi na członkostwo w pozwanej spółdzielni. Orzeczenie w sprawie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz jej organów.

Godne uwagi sformułowania

Skoro zatem zostało przesądzone, że na interweniencie ubocznym, niezależnie od pozostawania w obrocie prawnym uchwały nr 13, nie spoczywa obowiązek świadczenia na rzecz pozwanej, to zgodzić się należało ze skarżącym, że interwenient uboczny R. B. nie ma interesu prawnego w przystąpieniu do sprawy po stronie powoda.

Skład orzekający

Jan Gibiec

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Lamparska

sędzia

Dariusz Kłodnicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek dopuszczalności interwencji ubocznej w sprawach dotyczących uchwał spółdzielni, zwłaszcza w kontekście zanikającego interesu prawnego interwenienta po prawomocnym rozstrzygnięciu jego własnej sprawy związanej z przedmiotem sporu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z interwencją uboczną i interesem prawnym w kontekście uchwał spółdzielni. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie interes prawny interwenienta jest oczywisty i niepodważony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na analizę przesłanek interwencji ubocznej i interesu prawnego, co jest standardowym, ale ważnym zagadnieniem w praktyce sądowej.

Kiedy interwencja uboczna przestaje być opłacalna? Analiza interesu prawnego po prawomocnym oddaleniu żądania.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1504/12 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec (spr.) Sędzia SA: Sędzia SA: Małgorzata Lamparska Dariusz Kłodnicki po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa B. B. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w B. o stwierdzenie nieważności uchwały na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I C 2544/11 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie i uwzględnić opozycję pozwanego przeciwko wstąpieniu do sprawy interwenienta ubocznego R. B. ; 2. zasądzić od interwenienta ubocznego R. B. na rzecz pozwanego kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił opozycję pozwanego przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego. W ocenie Sądu Okręgowego z uwagi na żądanie pozwu – a mianowicie ustalenie nieistnienia lub nieważność uchwały walnego zgromadzenia pozwanego w sprawie zwrotu przez członków zaliczek pobranych w 2003 r. na cele bytowe – orzeczenie zapadłe w sprawie ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów. Skoro interwenient uboczny jest członkiem pozwanej Spółdzielni, czemu pozwany nie przeczy, to wyrok w sprawie może odnieść skutek także względem niego. Powyższe pozwala uznać, że ma on interes prawny w przystąpieniu do sporu po stronie powoda. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany wniósł o jego zmianę i uwzględnienie jego opozycji przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego do sprawy oraz o zasądzenie na jego rzecz od interwenienta zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 6 k.c. przez uznanie, że interwenient uboczny wykazał interes prawny w tym, aby sprawa została rozstrzygnięta na jego korzyść, naruszenie przepisów postępowania, a to art. 76 k.p.c. przez uznanie, że interwenient uboczny posiada interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy na korzyść powoda wynikający z członkowstwa w pozwanej spółdzielni, a także sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego przez pominięcie okoliczności, że powód nie jest członkiem spółdzielni oraz pominięcie okoliczności, że interwenient wskazał na toczącą się sprawę między nim a pozwaną o zapłatę zwrotu zaliczek na cele bytowe (sygn. akt I C 581/11 Sądu Rejonowego w Ś. oraz sygn. akt II Ca 359/12 Sądu Okręgowego w Świdnicy). Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zgłoszenie opozycji przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego do sporu nakłada na interwenienta ubocznego ciężar uprawdopodobnienia rzeczywiście istniejącego interesu prawnego w przystąpieniu do sporu. Zgodnie z treścią art. 76 k.p.c. kto ma interes prawny w tym, aby sprawa została rozstrzygnięta na korzyść jednej ze stron, może w każdym stanie sprawy aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji przystąpić do tej strony (interwencja uboczna). Przesłanką dopuszczalności wstąpienia do procesu w charakterze interwenienta ubocznego jest istnienie po stronie osoby wstępującej interesu prawnego w tym, aby strona, do której przystępuje, wygrała proces. Interes ten istnieje wtedy, gdy rozstrzygnięcie, jakie zapadnie, może wywołać skutki prawne w sferze praw interwenienta. W literaturze interes prawny w rozumieniu art. 76 k.p.c. określa się więc jako subiektywnie odczuwaną potrzebę utrzymania istniejącego stanu rzeczy albo spowodowania takiego stanu rzeczy, jaki dany podmiot uważa za korzystny prawnie. Tak rozumiany interes prawny ma swoje źródło w przepisach prawa materialnego np. we współwłasności, wspólności ustawowej małżeńskiej i odpowiedzialności z majątku wspólnego za długi małżonka, w umowie sprzedaży i odpowiedzialności sprzedawcy za wady rzeczy, w poręczeniu, w odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, wspólności praw autorskich (por. J. Klimkowicz, Interwencja uboczna według kodeksu postępowania cywilnego, Warszawa 1972, s. 48, 50; J. Jodłowski (w:) Kodeks postępowania cywilnego..., t. 1, red. J. Jodłowski, K. Piasecki, s. 178). Zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż co do zasady w sprawach o uchylenie, stwierdzenie nieistnienia lub stwierdzenie nieważności uchwał organów spółdzielni, orzeczenie zapadłe w sprawie niepodzielnie będzie dotyczyło jej członków oraz wiązać będzie jego organy. W konsekwencji każdy członek spółdzielni, jeśli z uwagi na przedmiot taka uchwała dotyczy jego osobiście, ma interes prawny we wstąpieniu do toczącego się postępowania rozumieniu art. 76 k.p.c. Skoro w rozpoznawanej sprawie kwestionowana uchwała nakazywała członkom spółdzielni zwrot pobranych w 2003 r. zaliczek na cele bytowe, to interwenient uboczny R. B. sam będąc zobowiązany do zwrotu kwoty blisko 5.000 zł miał interes prawny rozumiany jako wywołanie skutków prawnych w sferze praw interwenienta. Dla istnienia interesu prawnego interwenienta ubocznego w rozumieniu art. 76 k.p.c. nie ma znaczenia wskazywana w zażaleniu okoliczność, iż powód nie jest członkiem spółdzielni. Zważyć należy, że powództwo o ustalenie nieważności uchwały czy też nieistnienia uchwały wywodzone jest na podstawie art. 189 k.p.c. i przysługuje każdemu, kto ma interes prawny w ustaleniu, a nie wyłącznie członkowie spółdzielni. Niemniej dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest to, że ów interes prawny istniał będzie dopóty, dopóki również w odniesieniu do interwenienta ubocznego będzie można mówić o niepewności prawa. Tymczasem jak wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 19.06.2012 r. (sygn. akt II Ca 359/12, k. 110-117) pozwana, opierając się o treść kwestionowanej uchwały nr 13, domagała się od interwenienta ubocznego zapłaty kwoty 4.978,59 zł jako zwrotu pobranych zaliczek na cele bytowe i żądanie to zostało prawomocnie oddalone. Skoro zatem zostało przesądzone, że na interweniencie ubocznym, niezależnie od pozostawania w obrocie prawnym uchwały nr 13, nie spoczywa obowiązek świadczenia na rzecz pozwanej, to zgodzić się należało ze skarżącym, że interwenient uboczny R. B. nie ma interesu prawnego w przystąpieniu do sprawy po stronie powoda. Mając powyższe na uwadze należało zmienić zaskarżone postanowienie i uwzględnić opozycję pozwanego wobec wstąpienia do sprawy interwenienta ubocznego. Z tych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawie 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i § 10 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. mw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI