I ACz 15/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił postanowienie sądu niższej instancji o przekazaniu sprawy do innego sądu, uznając, że powód wykazał właściwość przemienną sądu.
Sąd Okręgowy uznał się za niewłaściwy miejscowo i rzeczowo w sprawie o zapłatę, przekazując ją do Sądu Okręgowego w Lublinie. Powodem było uznanie, że powód nie wykazał wystarczająco faktu zawarcia umowy ani miejsca jej wykonania, co uniemożliwiało zastosowanie właściwości przemiennej. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie powoda, uchylił to postanowienie. Uznał, że powód spełnił wymogi formalne dotyczące wykazania właściwości sądu, wskazując na siedzibę wierzyciela jako miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego zgodnie z art. 454 § 1 i 2 k.c.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i rzeczową w sprawie o zapłatę, zainicjowanej przez (...) Spółkę z o.o. w R. przeciwko (...) Spółce z o.o. w R., i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie. Sąd Okręgowy uzasadnił swoją decyzję brakiem wystarczających dowodów na potwierdzenie zawarcia umowy oraz miejsca jej wykonania, co uniemożliwiało zastosowanie właściwości przemiennej sądu. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów), art. 34 k.p.c. (nieuzasadnione przyjęcie braku dowodu zawarcia umowy i miejsca wykonania) oraz art. 30 k.p.c. (nieuzasadnione zastosowanie). Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powód ma obowiązek wykazać okoliczności uzasadniające właściwość sądu, zwłaszcza przy wyborze właściwości przemiennej. Jednakże, badanie tych okoliczności na etapie formalnym powinno być odmienne od oceny merytorycznej. Sąd Apelacyjny uznał, że powód wykazał wystarczająco okoliczności wskazujące na miejsce wykonania umowy, powołując się na siedzibę wierzyciela jako miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego (art. 454 § 1 i 2 k.c.). W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o przekazaniu sprawy, uznając Sąd Okręgowy w Rzeszowie za właściwy do jej rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo stwierdził swoją niewłaściwość.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powód wykazał wystarczająco okoliczności uzasadniające właściwość przemienną, wskazując siedzibę wierzyciela jako miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego zgodnie z art. 454 § 1 i 2 k.c. Badanie tych okoliczności na etapie formalnym powinno być odmienne od oceny merytorycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z o.o. w R. | spółka | powód |
| (...) Spółki z o.o. w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Powód ma obowiązek przytoczyć okoliczności faktyczne uzasadniające właściwość sądu, a w przypadku właściwości przemiennej – okoliczności wskazujące na fakt zawarcia umowy i miejsce jej wykonania.
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady właściwości przemiennej sądu.
k.c. art. 454 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
W przypadku długu oddawczego, jakim jest świadczenie pieniężne, miejscem spełnienia świadczenia dłużnika jest siedziba przedsiębiorstwa wierzyciela.
Pomocnicze
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 200
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód wykazał wystarczająco okoliczności wskazujące na miejsce wykonania umowy (siedziba wierzyciela) zgodnie z art. 454 § 1 i 2 k.c. Badanie właściwości sądu na etapie formalnym powinno być odmienne od oceny merytorycznej. Powód spełnił wymogi formalne dotyczące wykazania właściwości sądu przy wyborze właściwości przemiennej.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy uznał, że powód nie wykazał wystarczająco faktu zawarcia umowy. Sąd Okręgowy uznał, że powód nie wykazał wystarczająco miejsca wykonania umowy.
Godne uwagi sformułowania
Po wniesieniu pozew podlega badaniu w zakresie spełnienia wymogów formalnych pod kątem zastosowania art. 130 k.p.c., bądź skierowania sprawy na posiedzenie niejawne w celu wydania postanowienia dotyczącego właściwości stosownie do treści art. 200 k.p.c. W przypadku, gdy w grę wchodzi właściwość przemienna wynikająca z art. 34 k.p.c. badanie to przesuwa się na etap wniesienia przez pozwanego stosownego zarzutu w tym zakresie przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy ( art. 202 zdanie pierwsze k.p.c. ). Niemniej jednak i w tym przypadku chodzi o badanie na płaszczyźnie wyłącznie formalnej. Sąd zaś, nie ocenia przytoczonych przez powoda okoliczności pod kątem materialnoprawnym, gdyż będzie to następować na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie sprawdza, czy z okoliczności tych wynikają przesłanki z art. 34 k.p.c. , w tym również fakt istnienia umowy. Gdyby przyjąć stanowisko odmienne, już na obecnym etapie postępowania doszłoby praktyczne do przesądzenia wyniku postępowania. Stosownie do treści art. 454 § 1 i 2 k.c. w przypadku długu oddawczego jakim jest świadczenie pieniężne, miejscem spełnienia świadczenia dłużnika jest siedziba przedsiębiorstwa wierzyciela, a więc miasto R.
Skład orzekający
Andrzej Palacz
przewodniczący
Marek Klimczak
sędzia sprawozdawca
Grażyna Demko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie właściwości przemiennej sądu w sprawach o zapłatę, zwłaszcza gdy przedmiotem sporu jest świadczenie pieniężne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. i k.c. w kontekście właściwości sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące właściwości sądu, co jest kluczowe dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Jak wykazać właściwość sądu, gdy pozwany kwestionuje zawarcie umowy? Kluczowa interpretacja przepisów.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 15/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Andrzej Palacz Sędziowie: SA Marek Klimczak (spraw.) SA Grażyna Demko po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki z o.o. w R. przeciwko (...) Spółce z o.o. w R. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego – Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 31 października 2014r. sygn. akt VI GC 335/14 p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy w Rzeszowie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie Wydziałowi Gospodarczemu, jako właściwemu miejscowo i rzeczowo. Sąd Okręgowy argumentował, że w sprawie sporny był sam fakt zawarcia umowy. Powód dla wykazania powyższego przedłożył pisemne zamówienia na towar oraz korespondencję mailową stron. Wprawdzie mowa w niej o cenach, towarze i zamówieniu ale jej treść nie odnosi się bezpośrednio do zamówień z dnia 24.10.2013r. i 4.12.2013r. Z treści pozwu wynika także, że pozwany nie podjął żadnych czynności zmierzających do odbioru towaru i zapłaty. Powód, natomiast nie przedłożył faktur związanych ze sporną sprzedażą. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał, że dowody przedstawione przez powoda wraz z pozwem nie są wystarczające do przyjęcia właściwości przemiennej Sądu Okręgowego w Rzeszowie. Sąd ten wskazał, że z treści art. 34 k.p.c. wynika, ze w razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem, którego powód nie przedłożył. Powołanie się w tym wypadku na siedzibę powoda nie mogło być wystarczające, skoro sporny był sam fakt zawarcia umowy. W zażaleniu na powyższe powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a to: 1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującą bezpodstawnym przyjęciem nieudowodnienia przez powoda faktu zawarcia z pozwanym umowy, 2. art. 34 k.p.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że z przedłożonych do akt dowodów (prowadzonej korespondencji mailowej pomiędzy stronami) nie wynika fakt zawarcia umowy, a tym samym możliwość wytoczenia powództwa według miejsca wykonania umowy – według właściwości przemiennej, 3. art. 30 k.p.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, w której ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomiędzy stronami została zawarta umowa, a tym samym w momencie wytaczania powództwa zachodziły przesłanki do zastosowania właściwości przemiennej sądu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że argumentacja, która legła u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia sprowadziła się wyłącznie do zakwestionowania faktu zawarcia umowy przez strony, a co za tym idzie możliwości skorzystania z właściwości przemiennej uregulowanej w art. 34 k.p.c. , co w świetle przedłożonej przez powoda korespondencji mailowej stron jest stanowiskiem nieprawidłowym. Pozwany w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zdaniem pozwanego, Sąd Okręgowy słusznie uznał, że dowody przedstawione przez powódkę wraz z pozwem nie były wystarczające do przyjęcia właściwości przemiennej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Poza przytoczeniem okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, w miarę potrzeby powód powinien także przytoczyć okoliczności faktyczne uzasadniające właściwość sądu ( art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. ). Potrzeba taka istnieje, gdy powód wyboru sądu dokonał na podstawie właściwości przemiennej ( art. 31 – 37 k.p.c. ) bądź umowy prorogacyjnej ( art. 46 k.p.c. ). Chodzi więc o wskazanie i dołączenie do pozwu istniejącej między stronami umowy dotyczącej właściwości sądu albo o wskazanie okoliczności, z których będzie wynikać właściwość przemienna sądu, do którego pozew został wniesiony (por. uchwałę SN z 9 czerwca 2005r. III CZP 28/05, OSNC 2006/4/61). Skarżący ma rację podnosząc, że warunek o którym mowa powyżej, został przez niego spełniony, aczkolwiek myli się uważając, iż podstawą jego racji powinno być przyjęcie za udowodniony fakt zawarcia umowy z pozwanym, na której to umowie oparty został pozew . Rozstrzygnięcie wątpliwości związanych z wypełnieniem przez powoda warunków z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. , a w konsekwencji i przesłanek z art. 34 k.p.c. , powinno uwzględniać specyfikę etapu postępowania na którym decyzja w tym zakresie jest podejmowana przez sąd. Po wniesieniu pozew podlega badaniu w zakresie spełnienia wymogów formalnych pod kątem zastosowania art. 130 k.p.c. , bądź skierowania sprawy na posiedzenie niejawne w celu wydania postanowienia dotyczącego właściwości stosownie do treści art. 200 k.p.c. W przypadku, gdy w grę wchodzi właściwość przemienna wynikająca z art. 34 k.p.c. badanie to przesuwa się na etap wniesienia przez pozwanego stosownego zarzutu w tym zakresie przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy ( art. 202 zdanie pierwsze k.p.c. ). Niemniej jednak i w tym przypadku chodzi o badanie na płaszczyźnie wyłącznie formalnej. Tak jak wymaga tego art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. powód ma obowiązek przytoczyć okoliczności faktyczne uzasadniające właściwość przemienną, tj. w omawianym przypadku okoliczności wskazujące na fakt zawarcia umowy i miejsce jej wykonania. On też decyduje o tym, z jakim rodzajem powództwa występuje do sądu (por. treść art. 34 k.p.c. ). Sąd zaś, nie ocenia przytoczonych przez powoda okoliczności pod kątem materialnoprawnym, gdyż będzie to następować na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie sprawdza, czy z okoliczności tych wynikają przesłanki z art. 34 k.p.c. , w tym również fakt istnienia umowy. Gdyby przyjąć stanowisko odmienne, już na obecnym etapie postępowania doszłoby praktyczne do przesądzenia wyniku postępowania. Skarżący trafnie podnosi, że miejsce wykonania umowy, rozumianego jako spełnienie świadczenia pieniężnego, zostało na gruncie rozpoznawanej sprawy wykazane w sposób dostateczny dokumentem w postaci wypisu z KRS powodowej spółki. Stosownie do treści art. 454 § 1 i 2 k.c. w przypadku długu oddawczego jakim jest świadczenie pieniężne, miejscem spełnienia świadczenia dłużnika jest siedziba przedsiębiorstwa wierzyciela, a więc miasto R. (por. również uzasadnienie uchwały SN z dnia 14 lutego 2002 r., III CZP 81/01, OSNC 2002, nr 11, poz. 131). Z tych względów, działając na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. , postanowiono jak w sentencji. O kosztach postępowania, w tym o kosztach niniejszego postępowania zażaleniowego, Sąd rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji ( art. 108 § 1 k.p.c. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI