I Cz 463/13

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2013-06-17
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądowezwolnienieapelacjazażaleniesytuacja materialnapostępowanie cywilne

Sąd Okręgowy w Rzeszowie częściowo uwzględnił zażalenie pozwanej, zwalniając ją w całości od opłaty sądowej od apelacji ze względu na jej trudną sytuację materialną.

Pozwana złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które częściowo oddaliło jej wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji. Pozwana argumentowała, że jej niskie świadczenie emerytalne i wysokie koszty utrzymania uniemożliwiają jej pokrycie nawet części opłaty. Sąd Okręgowy, analizując jej sytuację materialną, uznał, że pozwana spełnia przesłanki do całkowitego zwolnienia od opłaty od apelacji, zmieniając zaskarżone postanowienie w tym zakresie.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej I. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Łańcucie, które częściowo oddaliło jej wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji. Sąd Rejonowy uznał, że pozwana, dysponując stałym dochodem w wysokości 940 zł, powinna być w stanie uiścić część opłaty. Pozwana w zażaleniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów ustawy o kosztach sądowych, podkreślając swoją trudną sytuację materialną, niskie świadczenie emerytalne, stałe koszty utrzymania domu i leczenia, a także konieczność korzystania z pomocy osób trzecich. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po analizie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach i źródłach utrzymania pozwanej, uznał jej zażalenie za częściowo uzasadnione. Stwierdził, że sytuacja finansowa pozwanej, pomimo stałego dochodu, nie pozwala jej na poniesienie nawet częściowej opłaty od apelacji bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla niej i jej bliskich. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zwalniając pozwaną w całości od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji. Jednocześnie, Sąd oddalił zażalenie w pozostałej części, uznając żądanie zwolnienia od innych, jeszcze nie poniesionych kosztów sądowych za przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sytuacja materialna pozwanej uzasadnia całkowite zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pomimo stałego dochodu, pozwana nie jest w stanie ponieść nawet częściowej opłaty od apelacji bez uszczerbku dla swojego utrzymania, biorąc pod uwagę jej niskie świadczenie emerytalne i wysokie koszty utrzymania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwana I. S. (w zakresie zwolnienia od opłaty)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
J. S.osoba_fizycznapowód
D. S.osoba_fizycznapowód
I. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

u.k.s.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sytuacja finansowa pozwanej uzasadnia zastosowanie instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji w całości.

Pomocnicze

u.k.s.s.c. art. 101 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.s.c. art. 101 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.s.c. art. 100 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna pozwanej, niskie świadczenie emerytalne, wysokie koszty utrzymania. Niemożność poniesienia nawet części opłaty od apelacji bez uszczerbku dla utrzymania.

Odrzucone argumenty

Pozwana powinna liczyć się z koniecznością zgromadzenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania. Pozwana dysponuje stałym dochodem w wysokości 940 zł.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bezsprzecznie formę wspomożenia udzielanego przez Skarb Państwa osobom, które chcą, bądź są zmuszone dochodzić swych praw przed wymiarem sprawiedliwości, a które nie są w stanie uiścić opłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swoich bliskich, gdy realnie dotyka je ciężar opłaty sądowej. żądanie pozwanej Sąd uznał za przedwczesne.

Skład orzekający

Tadeusz Strzyż

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej strony i specyfiki kosztów sądowych na etapie apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i znaczenie indywidualnej oceny sytuacji materialnej strony przez sąd. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Czy niskie świadczenie emerytalne zwalnia z opłat sądowych? Sąd Okręgowy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
sygn. akt I Cz 463/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2013r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Tadeusz Strzyż Protokolant : asyst. sędz. Aleksandra Hałabiś po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. S. , J. S. , D. S. przeciwko I. S. o wydanie nieruchomości - na skutek zażalenia pozwanej na pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Łańcucie VI Wydział Zamiejscowy Cywilny w Leżajsku z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt VI C 22/13 p o s t a n a w i a: I. z m i e n i ć zaskarżone postanowienie, w ten sposób, że zwolnić pozwaną I. S. od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w całości, II. o d d a l i ć zażalenie w pozostałej części. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt VI C 22/13 Sąd Rejonowy w Łańcucie VI Wydział Zamiejscowy Cywilny w Leżajsku, na podstawie art. 101 ust. 1 i 2 oraz art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnił pozwaną I. S. z opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 200 zł i w pozostałej części wniosek oddalił (pkt II postanowienia). W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pozwana dysponuje stałym dochodem w wysokości 940 zł i będzie w stanie w części wywiązać się z obowiązku uiszczenia opłaty od złożonej apelacji. Przedmiotowa sprawa toczy się od kilku miesięcy, a więc pozwana powinna liczyć się z koniecznością zgromadzenia środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z przedmiotowym postępowaniem. Dnia 13 maja 2013r. zażalenie na pkt II orzeczenie złożyła pozwana, zarzucając mu: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pozwana jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść koszty sądowe tj. opłata od apelacji w niniejszej sprawie w kwocie 200 zł, pomimo iż jak wynika z przedstawionego oświadczenia o stanie majątkowym na okoliczność ponoszonych wydatków, nie jest w stanie ona ponieść kosztów sądowych nawet w najmniejszej części, - naruszenie art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , poprzez jego niezastosowanie i częściowe oddalenie wniosku o zwolnienie pozwanej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zważywszy że jej obecna sytuacja przedstawiona w złożonym oświadczeniu, wiek oraz bardzo niskie świadczenie emerytalne, w pełni uzasadnia przychylenie się do złożonego wniosku z uwagi na to, że pozwana pomimo tak skromnego życia ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem domu i leczenia w tym koszty lekarstw, a dodatkowo zmuszona jest korzystać z pomocy osób trzecich. Z uwagi na powyższe pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie pozwanej w całości od kosztów sądowych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie pozwanej jest częściowo uzasadnione. Zdaniem Sądu Okręgowego sytuacja pozwanej uzasadnia zastosowanie względem niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji w całości. Do przekonania powyższego prowadzi analiza sytuacji osobistej i majątkowej pozwanej dokonana na podstawie złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, a także na podstawie argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zażalenia wniesionego przez pozwaną. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bezsprzecznie formę wspomożenia udzielanego przez Skarb Państwa osobom, które chcą, bądź są zmuszone dochodzić swych praw przed wymiarem sprawiedliwości, a które nie są w stanie uiścić opłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swoich bliskich, gdy realnie dotyka je ciężar opłaty sądowej. W przekonaniu Sądu Okręgowego sytuacja finansowa pozwanej nie pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych w zakresie częściowej opłaty sądowej od apelacji w kwocie 200 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej. Co prawda pozwana otrzymuje stałe świadczenie w wysokości 940 zł, jednakże kwotę którą dysponuje miesięcznie przeznacza w całości na utrzymanie domu oraz na zabezpieczenie swoich podstawowych potrzeb. Wnioskodawczyni nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności, a obowiązek uiszczenia przez nią kwoty 200 zł tytułem opłaty sądowej od apelacji przekracza jej możliwości finansowe. Reasumując zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie pozwana spełnia przesłanki z art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uzasadniające zastosowanie względem niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w całości. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w oparciu o przepisy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w pkt I postanowienia. Sąd oddalił zażalenie pozwanej w części w której domagała się zwolnienia jej od kosztów sądowych ponad obowiązek uiszczenia opłaty sądowej od apelacji. Albowiem zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych następuje po dokładnej analizie aktualnej sytuacji materialnej strony w odniesieniu do konkretnej kwoty, której obowiązek zapłaty wystąpił na danym etapie postępowania. Skoro w niniejszej sprawie nie ma na razie obowiązku poniesienia innych – oprócz opłaty od apelacji kosztów sądowych, to żądanie pozwanej Sąd uznał za przedwczesne. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji w pkt II postanowienia.