I ACz 1392/16
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny przekazał sprawę o zachowek do Sądu Rejonowego w K., uznając jego wyłączną właściwość miejscową ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy.
Sąd Okręgowy w Krakowie uznał się za niewłaściwy rzeczowo w sprawie o zachowek i przekazał ją do Sądu Rejonowego w B. Powodowie zaskarżyli to postanowienie, argumentując naruszenie art. 39 k.p.c. Sąd Apelacyjny przychylił się do zażalenia, wskazując, że zgodnie z art. 39 k.p.c. właściwość wyłączną w sprawach o zachowek określa ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy. Ponieważ spadkodawca ostatnio zamieszkiwał w Krakowie, sprawę przekazano do Sądu Rejonowego (...) w K.
Sprawa dotyczyła zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, który stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową w sprawie o zachowek i przekazał ją do Sądu Rejonowego w B. Powodowie, małoletni D. S. i J. S., domagali się zasądzenia od pozwanego Ł. S. kwot po 45 692 zł tytułem zachowku. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 16 i 17 pkt 4 k.p.c., uznając, że wartość przedmiotu sporu (suma roszczeń obu powodów) nie przekracza 75 000 zł, co wyłącza właściwość sądu okręgowego. Powodowie w zażaleniu zarzucili naruszenie art. 39 k.p.c., który stanowi o właściwości wyłącznej sądu w sprawach o zachowek. Sąd Apelacyjny w Krakowie uznał zażalenie za zasadne. Podkreślił, że zgodnie z art. 39 k.p.c., przy powództwach z tytułu zachowku, wyłączną właściwość miejscową sądu ustala się na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Ponieważ ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawcy K. S. był Kraków, Sąd Apelacyjny uznał, że wyłącznym sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy (...) w K. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu (...) w K.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wyłączną właściwość miejscową w sprawach o zachowek określa ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, miejsce, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na treści art. 39 k.p.c., który stanowi o właściwości wyłącznej sądu w sprawach o zachowek. Ponieważ ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy K. S. było w Krakowie, właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy (...) w K.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. S. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powodów |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 39
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość wyłączną sądu w przypadku powództwa z tytułu zachowku, wskazując jako podstawę ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 16
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 17 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 39 k.p.c. poprzez błędne ustalenie właściwości miejscowej sądu w sprawie o zachowek. Wyłączna właściwość sądu w sprawach o zachowek jest determinowana ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawcy (art. 39 k.p.c.). Ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy było w Krakowie, co czyni Sąd Rejonowy (...) w K. sądem właściwym.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Okręgowego o niewłaściwości rzeczowej opartej na art. 17 pkt 4 k.p.c. i zliczaniu wartości przedmiotu sporu (art. 21 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
istota właściwości wyłącznej polega na tym, że wyłącznie (tylko i jedynie) właściwym do rozpoznania sprawy o zachowek jest sąd wskazany w ustawie podstawą ustalenia sądu wyłącznie właściwego miejscowo jest ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy
Skład orzekający
Józef Wąsik
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Krężołek
sędzia
Regina Kurek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach o zachowek, interpretacja art. 39 k.p.c. oraz zasady ustalania właściwości rzeczowej w kontekście roszczeń wielu powodów."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o zachowek i sytuacji, gdy ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy jest znane i znajduje się w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądu w sprawach spadkowych, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników.
“Gdzie pozwać o zachowek? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczową zasadę właściwości sądu.”
Dane finansowe
WPS: 91 384 PLN
zachowek: 45 692 PLN
zachowek: 45 692 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt I ACz 1392/16 POSTANOWIENIE dnia 8 września 2016 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Józef Wąsik (spr.) Sędziowie: SSA Grzegorz Krężołek SSA Regina Kurek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. S. i J. S. przeciwko Ł. S. o zachowek na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 29 marca 2016 r., sygn. akt I C 458/16 w przedmiocie właściwości postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu (...) w K. jako miejscowo i rzeczowo właściwemu. SSA Regina Kurek SSA Józef Wąsik SSA Grzegorz Krężołek sygn. akt I ACz 1392/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakowie stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową w sprawie z powództwa małoletnich D. S. i J. S. reprezentowanych przez M. S. przeciwko Ł. S. o zachowek i sprawę tą przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. Podał, iż przedstawiciel ustawowy małoletnich powodów wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz D. S. kwoty 45 692 zł wraz z ustawowymi odsetkami od daty otrzymania przez niego odpisu pozwu do dnia zapłaty oraz na rzecz J. S. kwoty 45 692 zł wraz z ustawowymi wraz z ustawowymi odsetkami od daty otrzymania przez niego odpisu pozwu do dnia zapłaty. Sąd zaznaczył dalej, iż stosownie do art. 16 k.p.c. sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem tych, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych. Jak stanowi natomiast art. 17 pkt 4 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych należą sprawy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Z kolei w myśl art. 21 k.p.c. , jeżeli powód dochodzi pozwem kilku roszczeń, zlicza się ich wartość. Przepis ten nie miał jednak, zastosowania w niniejszej sprawie. W przedmiotowym procesie występuje bowiem dwóch powodów, a roszczenie każdego z nich nie przekracza kwoty 75 000 zł. Wartości tych roszczeń nie można było zatem zliczyć. Pozwany Ł. S. ma miejsce zamieszkania w S. . W związku z powyższym Sąd Okręgowy wskazał zatem, że właściwym miejscowo i rzeczowo w przedmiotowej sprawie jest Sąd Rejonowy w B. , temu Sądowi przekazał więc powództwo do rozpoznania. Powodowie wywiedli zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając mu naruszenie art. 39 k.p.c. , co w konsekwencji spowodowało przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. , podczas gdy sądem właściwym zgodnie z treścią art. 39 k.p.c. jest Sąd Rejonowy (...) w K. . W związku z powyższym zarzutem powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej niewłaściwego przekazania sprawy do Sądu Rejonowego w B. i przekazanie sprawy do rozpoznania według właściwości wyłącznej do Sądu Rejonowego (...) w K. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie powodów zasługiwało na uwzględnienie. W świetle okoliczności przedstawionych w pozwie i zażaleniu nie budziła wątpliwości Sądu Apelacyjnego zasadność postawionego przez skarżących zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 39 k.p.c. Powołany przepis przewiduje właściwość wyłączną sądu w przypadku złożenia powództwa z tytułu zachowku. Przy tym istota właściwości wyłącznej polega na tym, że wyłącznie (tylko i jedynie) właściwym do rozpoznania sprawy o zachowek jest sąd wskazany w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 39 k.p.c. przy powództwach z tytułu zachowku podstawą ustalenia sądu wyłącznie właściwego miejscowo jest ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, miejsce w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawcy K. S. był K. , os. (...) (k. 7). Miejsce to leży w obszarze właściwości miejscowej Sądu Rejonowego (...) w K. , sądem wyłączenie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest zatem ten właśnie Sąd. W konsekwencji działając na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji. Sąd Apelacyjny nie rozstrzygał o kosztach postępowania zażaleniowego albowiem wydane orzeczenie nie jest rozstrzygnięciem kończącym postępowanie co do jego istoty. Będzie to rzeczą Sądu I instancji, w wyroku kończącym postępowanie rozpoznawcze, a jego treść będzie pochodną oceny roszczenia powodów. SSA Regina Kurek SSA Józef Wąsik SSA Grzegorz Krężołek
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę