I ACz 13/13

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2013-01-07
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćsąd apelacyjnysąd okręgowyzażalenieargumentacja prawnaorzecznictwo

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, uznając brak podstaw do wątpliwości co do jego bezstronności.

Powód wniósł o wyłączenie sędziego z powodu rozpoznawania przez niego innej sprawy z podobną argumentacją. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, a Sąd Apelacyjny utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że samo rozpoznawanie wcześniej innej sprawy między tymi samymi stronami lub opartej na tej samej argumentacji nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, zwłaszcza gdy nie zachodzi stosunek osobisty mogący budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda L. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziego M. T. od rozpoznania sprawy. Powód argumentował, że sędzia ten rozpoznawał wcześniej inną sprawę z udziałem J. P. (córki stron), w której strony posługiwały się tożsamą argumentacją prawną i faktyczną, co miało budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Okręgowy uznał, że podniesione zarzuty nie uzasadniają wyłączenia sędziego. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Zważył, że zgodnie z art. 49 k.p.c., wyłączenie sędziego następuje, gdy między nim a stroną zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Choć Trybunał Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją w zakresie ograniczającym przesłankę wyłączenia tylko do stosunku osobistego, Sąd Apelacyjny stwierdził, że nawet w szerszej interpretacji, samo rozpoznawanie wcześniej innej sprawy opartej na podobnej argumentacji nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego, szczególnie gdy nie zachodzi tożsamość stron i nie ujawniono innych okoliczności świadczących o braku bezstronności. Sąd Apelacyjny podkreślił również, że argumentacja powoda nie była zasadna w świetle orzecznictwa i doktryny, a także nie ujawniły się wątpliwości co do bezstronności sędziego na podstawie jego oświadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo rozpoznawanie wcześniej innej sprawy między tymi samymi stronami lub opartej na tożsamej argumentacji nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie zachodzą inne okoliczności mogące budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że dla wyłączenia sędziego wymagane jest istnienie stosunku osobistego lub innych okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Samo rozpoznawanie wcześniej innej sprawy, nawet z podobną argumentacją, nie jest wystarczające, zwłaszcza gdy nie ma tożsamości stron i nie ujawniono innych przesłanek wskazujących na brak bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

J. P.

Strony

NazwaTypRola
L. K.osoba_fizycznapowód
J. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Niemniej jednak, nawet w szerszej interpretacji, samo rozpoznawanie wcześniej innej sprawy między tymi samymi stronami lub opartej na tożsamej argumentacji nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie istnieją inne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną obawę co do jego bezstronności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego przez sąd I instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 52 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oświadczenia sędziego w kontekście wyłączenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznawanie wcześniej innej sprawy opartej na tożsamej argumentacji nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia sędziego. Brak istnienia stosunku osobistego między sędzią a stroną, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności. Nie zachodzi tożsamość stron między obecnym a rozstrzygniętym już procesem.

Odrzucone argumenty

Sędzia rozpoznawał wcześniej inną sprawę z udziałem strony, w której strony posługiwały się tożsamą argumentacją prawną i faktyczną, co budzi wątpliwości co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie stosunku osobistego, który może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego jest niedookreślone i zawierać się w nim mogą różnorodne zachowania. wcześniejsze rozstrzygnięcie przez sędziego innej sprawy między tymi samymi stronami (czy też opartej na tożsamej argumentacji lub na tym samym stosunku prawnym) stanowi podstawę do uznania, że istnieją okoliczności mogące wywoływać uzasadnioną obawę co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Skład orzekający

Jan Gibiec

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Bohun

sędzia

Sławomir Jurkowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego na gruncie art. 49 k.p.c. po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności w kontekście rozpoznawania wcześniej innych spraw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której argumentacja jest podobna, ale nie ma tożsamości stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – wyłączenia sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć nie zawiera nietypowych faktów, porusza kwestię interpretacji przepisów proceduralnych w świetle orzecznictwa konstytucyjnego.

Czy rozpoznanie podobnej sprawy przez sędziego dyskwalifikuje go z orzekania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 13/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec (spr.) Sędzia SA: Sędzia SA: Małgorzata Bohun Sławomir Jurkowicz po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: L. K. przeciwko: J. P. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt I C 450/12 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji oddalił wniosek powoda o wyłączenie Sędziego M. T. od rozpoznania sprawy, z uwagi na to, że podniesione przez powoda zarzuty nie stanowią okoliczności uzasadniającej wyłączenie sędziego a powód nie wskazał innych pozamerytorycznych okoliczności mogących stanowić podstawę wyłączenia sędziego. Nie stanowi zdaniem Sądu I instancji okoliczności świadczącej o braku bezstronności fakt, że Sędzia ten rozpoznawał sprawę, w której strony posługiwały się tożsamą argumentacją prawną i faktyczną. W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie i wyłączenie w.w. Sędziego, w dalszym ciągu podnosząc te argumenty, które powołał we wniosku o wyłączenie. Dodatkowo skarżący odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i orzecznictwa zapadłego na tle art. 41 k.p.k. Sąd Apelacyjny zważył: Zażalenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Dla wyłączenia sędziego w myśl tego przepisu, niezbędne jest zaistnienie dwóch przesłanek, a mianowicie, stosunku osobistego między sędzią a stroną, a nadto by ten stosunek powodował wątpliwość co do jego bezstronności. Jednocześnie należy podkreślić, iż z dniem 7 lipca 2008 r., na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., art. 49 k.p.c. „w zakresie, w jakim ogranicza on przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem ustawowym, pomijając inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego(...)”, został uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U.08.119.772). Powyższe rozstrzygnięcie Trybunału rodzi niewątpliwie konieczność szerszej oceny ewentualnych stosunków łączących strony oraz rozpoznającego sprawę sędziego nie tylko przez pryzmat ich związków natury osobistej. Pojęcie stosunku osobistego, który może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego jest niedookreślone i zawierać się w nim mogą różnorodne zachowania. W niniejszej sprawie powód zarzucał, iż Sędzia rozpoznawał inna sprawę między J. P. a M. W. (córką stron), w której Sąd nie podzielił co do zasady zarzutu - argumentacji, którą posługuje się powód w obecnym procesie. Analiza akt sprawy nie daje podstaw do uwzględnienia tych zarzutów, przeciwnie przesądza o prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Zgodzić należy się z Sądem Okręgowym, iż również w świetle przytoczonego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie znajduje uzasadnienia taka wykładnia przepisu art. 49 k.p.c. zgodnie, z którą wcześniejsze rozstrzygnięcie przez sędziego innej sprawy między tymi samymi stronami (czy też opartej na tożsamej argumentacji lub na tym samym stosunku prawnym) stanowi podstawę do uznania, że istnieją okoliczności mogące wywoływać uzasadnioną obawę co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wskazać dodatkowo jedynie wypada, że argumentacja powoda nie zasługiwała na aprobatę również w świetle faktu, iż pomiędzy obecnym a rozstrzygniętym już przez Sędziego procesem nie zachodzi tożsamość stron. W konsekwencji w ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko Sądu I instancji zasługuje na pełną akceptację, albowiem istotnie ani we wniosku, ani w zażaleniu powód nie wykazał takich okoliczności, które mając na uwadze ugruntowane stanowisko doktryny i judykatury (wyrażone na gruncie wykładni przepisów procedury cywilnej, którą cechuje zasadnicza odmienność od procedury karnej) mogłyby uzasadniać wątpliwości co do bezstronności sędzi M. T. Nadto nie można tracić z pola widzenia, że okoliczności mogące świadczyć o braku bezstronności nie ujawniły się również w świetle wiarygodnego oświadczenia Sędziego, sporządzonego zgodnie z treścią art. 52 § 2 k.p.c. Z uwagi na powyższe uznać należy, że nie została spełniona przesłanka niezbędna dla uwzględnienia wniosku o wyłączenie Sędziego od prowadzenia sprawy, zasadnie więc Sąd I instancji go oddalił. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia zażalenia i orzekł jak na wstępie ( art. 385 k.p.c. w związku z art. 397§2 k.p.c. ). O kosztach postępowania zażaleniowego, mając na uwadze art. 108§1 k.p.c. , orzeknie Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie. MW

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI