Orzeczenie · 2024-02-15

I ACz 126/24

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2024-02-15
SAOSRodzinnerozwód i separacjaWysokaapelacyjny
alimentyrozwódzabezpieczenieobowiązek alimentacyjnyseparacja faktycznakriokpcsąd apelacyjnyorzecznictwo

Sąd Apelacyjny w Krakowie uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, które oddaliło wniosek powódki K. B. o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania rozwodowego. Powódka domagała się zasądzenia od męża, P. B., kwoty 600 zł miesięcznie tytułem przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, opierając się na argumentacji, że powódka nie uprawdopodobniła istnienia roszczenia, ponieważ strony od 18 lat pozostają w separacji faktycznej, nie funkcjonują jako rodzina, a ich córka jest pełnoletnia. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo SN wskazujące, że separacja faktyczna może prowadzić do ustania obowiązku alimentacyjnego z art. 27 k.r.o. Powódka zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 27 k.r.o.) i procesowego (art. 730 § 1 k.p.c. w zw. z art. 753 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 235 § 1 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny, analizując rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące obowiązku alimentacyjnego małżonków pozostających w separacji faktycznej, przyjął stanowisko, że brak więzi rodzinnej nie jest wystarczającą przesłanką do oddalenia żądania z art. 27 k.r.o. Podkreślono, że kluczowe jest ustalenie przyczyny zerwania więzi i braku winy małżonka dochodzącego roszczenia. Sąd Apelacyjny wskazał również na specyfikę postępowania o zabezpieczenie kosztów utrzymania rodziny w sprawach o rozwód, które ma charakter merytoryczny i nie jest jedynie postępowaniem zabezpieczającym w klasycznym rozumieniu. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, wskazując, że nie można oprzeć rozstrzygnięcia jedynie na uprawdopodobnieniu roszczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja obowiązku alimentacyjnego małżonków w separacji faktycznej oraz charakter prawny postanowień o zabezpieczeniu kosztów utrzymania rodziny w sprawach o rozwód.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wniosku o zabezpieczenie w sprawie o rozwód i może być odmiennie interpretowane w kontekście innych postępowań.

Zagadnienia prawne (2)

Czy separacja faktyczna małżonków stanowi przeszkodę do zasądzenia świadczenia z tytułu przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny na podstawie art. 27 k.r.o. w ramach wniosku o zabezpieczenie na czas trwania postępowania rozwodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, separacja faktyczna sama w sobie nie stanowi wystarczającej przesłanki do oddalenia żądania z art. 27 k.r.o., zwłaszcza gdy zerwanie więzi rodzinnej nastąpiło bez uzasadnionej przyczyny lub z winy małżonka dochodzącego roszczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny odwołał się do rozbieżności w orzecznictwie SN, wskazując na starsze uchwały dopuszczające świadczenia mimo separacji oraz nowsze, które dopatrują się wygaśnięcia obowiązku. Przyjął jednak, że wykładnia art. 27 k.r.o. wprowadzająca dodatkowe przesłanki (jak wspólne pożycie) jest niedopuszczalna. Kluczowe jest ustalenie przyczyny zerwania więzi i braku winy strony dochodzącej roszczenia.

Jaki jest charakter prawny postanowienia o zabezpieczeniu kosztów utrzymania rodziny w sprawie o rozwód wydawanego na podstawie art. 445 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postanowienie to ma charakter merytoryczny, rozstrzyga ostatecznie na czas procesu objętym nim przedmiocie i nie jest jedynie postanowieniem zabezpieczającym w klasycznym rozumieniu, nie podlega weryfikacji w wyroku kończącym sprawę o rozwód.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy (na który powołuje się Sąd Apelacyjny) wskazał, że przepisy o postępowaniu zabezpieczającym nie mogą eliminować celu postępowania o rozwód. Postanowienie to ma byt samoistny, a nie akcesoryjny, i nakłada obowiązek świadczenia definitywnie na czas trwania procesu, a nie zabezpiecza roszczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznapowódka
P. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.r.o. art. 27

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.c. art. 445

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 753 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa wykładnia art. 27 k.r.o. przez Sąd Okręgowy, który błędnie uznał separację faktyczną za przesłankę negatywną do uwzględnienia wniosku o zabezpieczenie. • Postanowienie o zabezpieczeniu kosztów utrzymania rodziny w sprawie o rozwód ma charakter merytoryczny, a nie zabezpieczający, co wymaga odmiennego podejścia niż standardowe postępowanie zabezpieczające. • Sąd Okręgowy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania stron, co mogło wpłynąć na błędne ustalenia faktyczne.

Godne uwagi sformułowania

W orzecznictwie SN istnieje rozbieżność poglądów co do tego, czy pozostawanie w separacji faktycznej stanowi przeszkodę do zasądzenia świadczenia na podstawie art. 27 k.r.o. • Wykładnia art. 27 k.r.o. wprowadzająca dodatkowe przesłanki dochodzenia roszczeń alimentacyjnych od małżonka stanowi przykład niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej. • Postanowienie to odrywa się od kończącego sprawę o rozwód wyroku i nie podlega w nim weryfikacji, a jego kontrola odbywa się w ramach postępowania zabezpieczającego. • W procesie o rozwód nie chodzi o zabezpieczenia roszczenia z art. 27 k.r.o. - nie jest ono przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o rozwód - lecz o wydanie orzeczenia w tej kwestii na czas trwania procesu.

Skład orzekający

Jerzy Bess

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku alimentacyjnego małżonków w separacji faktycznej oraz charakter prawny postanowień o zabezpieczeniu kosztów utrzymania rodziny w sprawach o rozwód."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wniosku o zabezpieczenie w sprawie o rozwód i może być odmiennie interpretowane w kontekście innych postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważny i często występujący problem alimentacyjny w kontekście rozpadu małżeństwa, a także wyjaśnia niuanse prawne dotyczące charakteru postanowień o zabezpieczeniu w sprawach rozwodowych.

Czy separacja faktyczna zwalnia z obowiązku alimentacyjnego? Sąd Apelacyjny wyjaśnia!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst