I ACz 1219/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie powódki A. K. na rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w punkcie 8. wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz małoletniej powódki 80 000 zł zadośćuczynienia i inne kwoty, a w pozostałej części powództwo oddalił. W punkcie 8. wyroku Sąd Okręgowy nakazał pobrać od powódki 2000 zł tytułem opłaty sądowej od części powództwa, która została oddalona. Powódka wniosła zażalenie, domagając się zmiany tego postanowienia i odstąpienia od obciążania jej kosztami. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia w zakresie kosztów, a powołanie się na art. 113 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych było błędne. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powódka nie została zwolniona od kosztów sądowych, a mimo to Sąd Okręgowy nie zastosował art. 113 ust. 1 uks i nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy zważył, że powódka, jako przegrywająca w części rozszerzonego powództwa, co do zasady powinna zostać obciążona nieuiszczoną opłatą. Jednakże, analizując art. 113 ust. 4 uks w powiązaniu z art. 102 kpc, uznał, że w sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki, które pozwalają na nieobciążanie powódki kosztami. Wskazał na małoletniość powódki, brak dochodów oraz subiektywne poczucie krzywdy jej przedstawicieli ustawowych jako okoliczności przemawiające za zastosowaniem art. 102 kpc. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając powódki nieuiszczoną opłatą sądową od rozszerzonego powództwa, i zasądził od pozwanej na rzecz powódki 630 zł kosztów postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaMożliwość zastosowania art. 102 kpc w sprawach dotyczących kosztów sądowych, nawet gdy strona nie była formalnie zwolniona od ich ponoszenia, w szczególności w sprawach dotyczących małoletnich.
Decyzja uznaniowa sądu, zależna od konkretnych okoliczności sprawy. Dotyczy głównie kosztów sądowych w sprawach cywilnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku nieuiszczenia przez powoda opłaty od rozszerzonego powództwa, która nie wynikała ze zwolnienia od kosztów, sąd może odstąpić od obciążenia powoda tą opłatą na podstawie art. 102 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążenia powoda nieuiszczoną opłatą sądową od rozszerzonego powództwa, jeśli istnieją szczególnie uzasadnione wypadki, nawet jeśli powód nie był zwolniony od kosztów sądowych, stosując odpowiednio zasady z art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 113 ust. 4 uks, który przewiduje możliwość odstąpienia od pobrania kosztów, może być stosowany w powiązaniu z art. 102 kpc, nawet gdy strona nie była zwolniona od kosztów. W ocenie sądu, małoletniość powódki, brak dochodów oraz subiektywne poczucie krzywdy jej przedstawicieli ustawowych stanowiły szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający zastosowanie art. 102 kpc i nieobciążanie jej nieuiszczoną opłatą.
Czy brak uzasadnienia rozstrzygnięcia o kosztach przez Sąd pierwszej instancji stanowi naruszenie art. 328 § 2 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak uzasadnienia rozstrzygnięcia o kosztach przez Sąd pierwszej instancji stanowi naruszenie art. 328 § 2 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia w zakresie punktu 8. wyroku, co stanowiło naruszenie art. 328 § 2 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
uks art. 113 § ust. 1, 2, 3, 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd w orzeczeniu kończącym sprawę obciąży przeciwnika kosztami, których strona nie miała obowiązku uiścić, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad zwrotu kosztów procesu. Koszty nieobciążające przeciwnika sąd nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz strony, której czynność spowodowała ich powstanie. W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od obciążenia kosztami.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia.
k.p.c. art. 130 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Jeśli obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstał na skutek rozszerzenia powództwa, wezwanie o opłatę można zignorować, gdyż z dalszej części przepisu wynika, że w razie nieuiszczenia tej opłaty w wyznaczonym terminie sąd musi prowadzić sprawę bez wstrzymywania biegu postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 113 ust. 4 uks poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów w zakresie braku szczególnie uzasadnionego przypadku do odstąpienia od obciążania powódki kosztami. • Naruszenie art. 328 § 2 kpc poprzez zaniechanie uzasadnienia motywów dla jakich Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu z art. 113 ust. 4 uks.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił swego rozstrzygnięcia w zakresie pkt. 8. wyroku. • Powódka nie została zwolniona od kosztów sądowych, stąd nie zachodziła potrzeba nakazania ściągnięcia nieuiszczonych kosztów z zasądzonego roszczenia. • W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. • Ocena, czy te szczególnie uzasadnione wypadki wystąpiły należy do władzy dyskrecjonalnej orzekającego Sądu i wymaga wszechstronnego rozważenia okoliczności rozpoznawanej sprawy.
Skład orzekający
Tomasz Ślęzak
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sędzia sprawozdawca
Joanna Naczyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Możliwość zastosowania art. 102 kpc w sprawach dotyczących kosztów sądowych, nawet gdy strona nie była formalnie zwolniona od ich ponoszenia, w szczególności w sprawach dotyczących małoletnich."
Ograniczenia: Decyzja uznaniowa sądu, zależna od konkretnych okoliczności sprawy. Dotyczy głównie kosztów sądowych w sprawach cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie pokazuje, jak sąd odwoławczy może interweniować w kwestii kosztów sądowych, stosując zasady słuszności (art. 102 kpc) na korzyść małoletniego powoda, nawet jeśli formalnie przegrał część sprawy. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów procesowych w celu ochrony słabszej strony.
“Małoletni wygrał z sądem o koszty! Jak art. 102 kpc chroni najsłabszych?”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
zadośćuczynienie: 80 000 PLN
inne: 1104,46 PLN
inne: 390 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.