I ACz 118/14

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2014-02-20
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zdolność sądowaodrzucenie pozwuspółka akcyjnawykreślenie z KRSnastępstwo prawnebrak usuwalnybrak nieusuwalnyzażalenie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu pozwu, uznając, że spółka pozwana została wykreślona z rejestru i utraciła zdolność sądową, co jest brakiem nieusuwalnym.

Powódka wniosła pozew o zapłatę 120 000 zł odszkodowania od spółki akcyjnej. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, ponieważ pozwana spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego przed wniesieniem pozwu, co skutkowało utratą zdolności sądowej. Sąd uznał ten brak za nieusuwalny. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że prawa i obowiązki spółki przejął jej następca prawny. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła pozwu o zapłatę 120 000 zł odszkodowania, wniesionego przez G. M. przeciwko spółce (...) S.A. w W. Sąd Okręgowy w Katowicach odrzucił pozew, ponieważ pozwana spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem, które uprawomocniło się 21 marca 2013 r. W momencie wniesienia pozwu (20 sierpnia 2013 r.) spółka już nie istniała, co oznaczało utratę zdolności sądowej. Sąd pierwszej instancji uznał ten brak za nieusuwalny, powołując się na art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. i art. 70 § 1 k.p.c., wskazując, że przepis ten nie pozwala na zastąpienie pierwotnie wskazanego podmiotu zupełnie innym. Powódka złożyła zażalenie, podnosząc, że nie miała świadomości wykreślenia spółki i że jej następca prawny przejął prawa i obowiązki. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Stwierdził, że skoro spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru przed wniesieniem pozwu, to w dacie jego wniesienia nie istniała i nie posiadała zdolności sądowej. Sąd uznał, że brak ten był nieusuwalny, a argumentacja o następstwie prawnym nie mogła być uwzględniona, ponieważ następca prawny byłby innym podmiotem niż pierwotnie wskazana spółka. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak zdolności sądowej podmiotu, który nie istniał w dacie wniesienia pozwu z powodu wykreślenia z rejestru, jest brakiem nieusuwalnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 70 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy braki można uzupełnić przy zachowaniu tożsamości strony. W przypadku wykreślenia podmiotu z rejestru, jego następca prawny jest innym podmiotem, co wyklucza możliwość uzupełnienia braku zdolności sądowej w tym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
G. M.osoba_fizycznapowódka
(...) w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 199 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew podlega odrzuceniu, jeżeli pozew wniesiono przeciwko osobie, która nie ma zdolności sądowej, lub gdy wady z mocy prawa nie można usunąć.

Pomocnicze

k.p.c. art. 70 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, Sąd wyznaczy w tym celu odpowiedni termin. W tym wypadku sąd wstrzyma rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację w przedmiocie, w którym sąd pierwszej instancji orzekł merytorycznie, albo ją oddala, albo uchyla orzeczenie i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu w drugiej instancji sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym rozpoznaje zażalenia w przypadkach przewidzianych w ustawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego przed wniesieniem pozwu, co skutkuje utratą zdolności sądowej. Brak zdolności sądowej podmiotu, który nie istniał w dacie wniesienia pozwu, jest brakiem nieusuwalnym w rozumieniu art. 70 k.p.c. Następca prawny wykreślonej spółki jest innym podmiotem, co uniemożliwia uzupełnienie braku zdolności sądowej.

Odrzucone argumenty

Powódka nie miała świadomości wykreślenia spółki z KRS. Prawa i obowiązki wykreślonej spółki zostały przejęte przez jej następcę prawnego, co czyni orzeczenie sądu pierwszej instancji przedwczesnym.

Godne uwagi sformułowania

podmiot wskazany przez powódkę jako strona pozwana został wykreślony z tego rejestru, co skutkuje utratą przez ten podmiot osobowości prawnej. podmiot ten (...) już przed wniesieniem pozwu utracił zdolność sądową, czyli zdolność do zajmowania pozycji podmiotu postępowania cywilnego. bezwzględną przesłanką uzupełnienia braku jest zachowanie tożsamości strony dotkniętej tym brakiem, tj. zachowanie takiego stanu rzeczy, w którym zarówno przed uzupełnieniem, jak i po uzupełnieniu braku zdolności sądowej stroną pozostaje ten sam podmiot ewentualny następca prawny (...) – w przypadku tzw. reorganizacji - będzie innym podmiotem.

Skład orzekający

Piotr Wójtowicz

przewodniczący

Ewa Jastrzębska

sędzia

Tomasz Ślęzak

sędzia (del.) sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności sądowej, odrzucenia pozwu w przypadku wykreślenia podmiotu z KRS oraz możliwości uzupełnienia braków procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia spółki z rejestru przed wniesieniem pozwu. Interpretacja art. 70 k.p.c. w kontekście następstwa prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą zdolności sądowej i konsekwencji wykreślenia podmiotu z rejestru, co jest istotne dla praktyków prawa.

Pozew odrzucony, bo pozwany już nie istniał. Jak sprawdzić zdolność sądową spółki?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 118/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSA Piotr Wójtowicz Sędziowie : SA Ewa Jastrzębska : SO (del.) Tomasz Ślęzak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2014 r. w Katowicach sprawy z powództwa G. M. przeciwko (...) w W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I C 326/13 p o s t a n a w i a oddalić zażalenie. Sygn. akt I ACz 118/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w C. odrzucił pozew. Sąd ten w uzasadnieniu wskazał, że powódka G. M. w pozwie wniesionym w dniu 20 sierpnia 2013 r. przeciwko pozwanemu (...) S.A. w W. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kwoty 120 000 zł tytułem odszkodowania. Sąd Okręgowy z urzędu ustalił, że postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. podmiot - (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. - został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego. Postanowienie o wykreśleniu stało się prawomocne z dniem 21 marca 2013 r. Jak wynika z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym podmiot wskazany przez powódkę jako strona pozwana został wykreślony z tego rejestru, co skutkuje utratą przez ten podmiot osobowości prawnej. Ustanie osoby prawnej (którą jest spółka akcyjna) oznacza utratę osobowości prawnej i wynika na ogół z wykreślenia osoby prawnej z właściwego rejestru. Sytuacja taka wystąpiła na gruncie niniejszej sprawy w odniesieniu do osoby pozwanej przez powódkę, przy czym zaznaczyć należy, że podmiot ten ( (...) S.A. ) już przed wniesieniem pozwu utracił zdolność sądową, czyli zdolność do zajmowania pozycji podmiotu postępowania cywilnego. Zdolność tę ma każda osoba fizyczna i prawna, jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną (por. art. 64 k.p.c. ). Zatem w dacie wniesienia pozwu (...) S.A. nie mogła być stroną postępowania, w dacie tej bowiem spółka ta nie istniała, a więc stosownie do art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. , pozew podlegał odrzuceniu. W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie tej nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 70 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, Sąd wyznaczy w tym celu odpowiedni termin. Możliwość uzupełnienia braków zdolności sądowej w oparciu o ten przepis odnosi się bowiem jedynie do podmiotu będącego stroną procesową. Bezwzględną przesłanką uzupełnienia braku jest zachowanie tożsamości strony dotkniętej tym brakiem, tj. zachowanie takiego stanu rzeczy, w którym zarówno przed uzupełnieniem, jak i po uzupełnieniu braku zdolności sądowej stroną pozostaje ten sam podmiot (ta sama jednostka wskazana przez powoda). Natomiast ewentualny następca prawny (...) – w przypadku tzw. reorganizacji - będzie innym podmiotem. Tymczasem przepis art. 70 k.p.c. wyklucza wyeliminowanie jednostki pierwotnie wskazanej jako strona i wprowadzenie w jej miejsce do procesu zupełnie innego podmiotu, posiadającego zdolność sądową. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano także art. 199 § 3 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie powódka wniosła o jego uchylenie. Na uzasadnienie wskazała, że kierując pozew nie miała świadomości, iż (...) Spółka Akcyjna w W. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Zdaniem skarżącej istotne jest to, że wszelkie prawa i obowiązki tego podmiotu zostały przejęte przez jej następcę prawnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podzielić należy wyrażony przez Sąd Okręgowy pogląd, że skoro z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego pozwanej spółki wynika, iż postanowieniem, które stało się prawomocne w dniu 21 marca 2013 r., wykreślono pozwaną z tego rejestru, to niewątpliwie w dacie wniesienia pozwu w niniejszej sprawie (20 sierpnia 2013 r.) podmiot ten nie istniał, a tym samym nie posiadał zdolności do występowania w procesie jako strona (zdolności sądowej). Zgodzić się także należy z Sądem Okręgowym, że stwierdzony brak zdolności sądowej był nieusuwalny z przyczyn przywołanych w motywach zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że zawarta w zażaleniu argumentacja, iż kwestionowane orzeczenie jest przedwczesne, albowiem prawa i obowiązki strony pozwanej zostały przejęte przez następcę prawnego, nie mogła zasługiwać na uwzględnienie. Braki w zakresie zdolności sądowej mogą być bowiem uzupełnione w trybie art. 70 k.p.c. jeżeli zarówno przed, jak i po uzupełnieniu tego braku stroną pozostaje ten sam podmiot, taka zaś sytuacja nie może mieć miejsca w niniejszej sprawie, gdyż jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji ewentualny następca prawny Towarzystwa (...) w W. będzie innym podmiotem. W tych okolicznościach słusznie Sąd Okręgowy złożony w niniejszej sprawie pozew odrzucił na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Z tych względów Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI