I ACz 1135/12

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2013-01-03
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
akt notarialnykuratorzdolność procesowasąd apelacyjnysąd okręgowyprawo spółeklikwidacja spółkiegzekucja

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu wniosku o zobowiązanie notariusza do wydania aktu notarialnego, wskazując na błędne zastosowanie przepisów proceduralnych i istnienie kuratora dla spółki.

Sąd Okręgowy odrzucił wniosek spółki w likwidacji o zobowiązanie notariusza do wydania aktu notarialnego, uznając brak zarządu w spółce będącej stroną aktu i brak ustanowienia kuratora. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że zarzut naruszenia przepisów proceduralnych jest zasadny. Wskazał, że brak zdolności procesowej innego uczestnika nie jest podstawą do odrzucenia wniosku, a kurator dla spółki został już ustanowiony przez sąd rejestrowy.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach, które odrzuciło wniosek o zobowiązanie notariusza do wydania aktu notarialnego. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie wniosku brakiem zarządu w spółce będącej stroną aktu notarialnego oraz nieustanowieniem przez wnioskodawcę kuratora dla tej spółki w wyznaczonym terminie, powołując się na art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, nierozpoznanie wniosku o ustanowienie kuratora procesowego oraz nierozpoznanie sprawy o ustanowienie kuratora przekazanej przez sąd rejestrowy. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że brak zdolności procesowej innego uczestnika postępowania nie stanowi podstawy do odrzucenia wniosku, a wnioskodawca ma możliwość usunięcia tego braku pod rygorem zawieszenia postępowania. Ponadto, Sąd Apelacyjny ustalił, że kurator materialnoprawny dla spółki został już ustanowiony przez sąd rejestrowy, a kurator procesowy powinien być ustanowiony przez sąd orzekający w sprawie, jeśli czynność niecierpi zwłoki. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak zdolności procesowej innego uczestnika postępowania nie stanowi podstawy do odrzucenia wniosku, a wnioskodawca ma możliwość usunięcia tego braku pod rygorem zawieszenia postępowania. Ponadto, jeśli kurator procesowy jest niezbędny do dokonania czynności niecierpiącej zwłoki, sąd powinien rozważyć jego ustanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. nie daje podstaw do odrzucenia wniosku w sytuacji braku zdolności procesowej innego uczestnika, gdyż istnieje możliwość usunięcia tego braku pod rygorem zawieszenia postępowania. Dodatkowo, sąd orzekający powinien rozważyć ustanowienie kuratora procesowego, jeśli czynność nie cierpi zwłoki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkawnioskodawca
T. Z.innenotariusz
Przedsiębiorstwo (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestnik postępowania
Ż. R.inneuczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 69

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustanowienia kuratora procesowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Brak zdolności procesowej innego uczestnika postępowania poza wnioskodawcą nie daje podstaw do odrzucenia wniosku.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stosuje się do postępowań w nieprocesowych.

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość zawieszenia postępowania w przypadku braku organu spółki.

k.c. art. 42

Kodeks cywilny

Dotyczy ustanowienia kuratora dla osoby prawnej.

P.o.n. art. 110

Prawo o notariacie

Dotyczy wydawania wypisów aktów notarialnych.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Nierozpoznanie wniosku o ustanowienie kuratora procesowego dla uczestnika postępowania. Nierozpoznanie sprawy o ustanowienie kuratora przekazanej przez sąd rejestrowy. Istnienie kuratora materialnoprawnego ustanowionego przez sąd rejestrowy. Możliwość ustanowienia kuratora procesowego przez sąd orzekający w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

brak zdolności procesowej innego uczestnika postępowania poza wnioskodawcą nie daje podstaw do odrzucenia wniosku kuratora procesowego, o jakim mowa w art. 69 kpc , w sprawach czynności procesowych niecierpiących zwłoki winien ustanowić sąd orzekający w sprawie kurator o jakim mowa w art. 42 kc , nie jest uprawniony do reprezentowania osoby prawnej w czynnościach innych niż związane z powołaniem organów tej osoby lub jej likwidacją

Skład orzekający

Roman Sugier

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Karpeta

sędzia

Anna Bohdziewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia kuratora procesowego i materialnoprawnego w postępowaniu cywilnym, a także podstaw odrzucenia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organów spółki i potrzeby ustanowienia kuratora w kontekście czynności notarialnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność proceduralną związaną z brakiem organów w spółce i potrzebą ustanowienia kuratora, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Brak zarządu w spółce? Jak uzyskać akt notarialny, gdy brakuje reprezentacji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1135/12 POSTANOWIENIE Dnia 3 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSA Roman Sugier (spr.) Sędziowie SA Elżbieta Karpeta SA Anna Bohdziewicz po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. w likwidacji przy udziale T. Z. , Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w D. i Ż. R. o zobowiązanie notariusza do wydania aktu notarialnego wskutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt I Ns 163/12 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie. Sygn. akt I ACz 1135/12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 października 2012r. Sąd Okręgowy w Katowicach odrzucił wniosek (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. w likwidacji o zobowiązanie notariusza T. Z. do wydania aktu notarialnego, którego stronami było Przedsiębiorstwo (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. i Ż. R. . Sad Okręgowy podał, że podstawą odrzucenia wniosku jest przepis art. 199 § 1 ust 3 kpc , gdyż spółka (...) nie posiada zarządu a wnioskodawca w zakreślonym terminie nie spowodował ustanowienia przez sąd opiekuńczy kuratora dla tej spółki. Postanowienie to zostało zaskarżone przez wnioskodawcę, który zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania – art. 199 §1 pkt 3) k.p.c. , art. 200 § 2 k.p.c. , art. 69 k.p.c. i art. 146 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 510 § 2 zd. 2 k.p.c. , 2) nierozpoznanie wniosku wnioskodawcy z dnia 10.09.2012r. o ustanowienie kuratora dla uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. , do reprezentowania go w niniejszym postępowaniu, 3) nierozpoznanie sprawy o ustanowienie kuratora dla uczestnika postępowania przekazanej Sądowi Okręgowemu w Katowicach przez Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach VIII Wydział Gospodarczy KRS postanowieniem z dnia 29.08.2012r. sygn. akt. (...) . Powołując się na powyższe wnioskodawca wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do rozpoznania wniosku o wydanie aktu notarialnego. Ż. R. wnosiła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zażalenie wnioskodawcy jest zasadne. Dla oceny zasadności zażalenia istotne są okoliczności faktyczne wynikające z akt sprawy. Spółka, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie aktu notarialnego jest wierzycielem Spółki (...) . Spółka (...) sprzedała należącą do niej nieruchomość za 200.000 złotych Ż. R. , która w akcie notarialnym dotyczącym kupna-sprzedaży poddała się egzekucji na wypadek nieuiszczenia ceny w umówionym terminie. Spółka (...) nie posiada zarządu, gdyż dotychczasowy prezes złożył rezygnację a zgromadzenie wspólników, w osobach K. i I. R. , nie powołało nowego zarządu. Wnioskodawca w postępowaniu egzekucyjnym doprowadził do ustanowienia w nim kuratora dla Spółki (...) , zajęcia przysługującej jej wierzytelności w stosunku do Ż. R. i uzyskał zaświadczenie o jakim mowa w art. 887 § 1 kpc . Na tej podstawie wnioskodawca wystąpił do Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej o nadanie aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności na rzecz Spółki (...) . Postępowanie klauzulowe początkowo zawieszono ze względu na brak organu spółki (...) , po ustanowieniu kuratora w tym postępowaniu podjęto, a następnie ponownie zawieszono do czasu uzyskania przez wnioskodawcę wypisu aktu notarialnego w trybie art. 110 Prawa o notariacie . Notariusz odmówił bowiem wydania wnioskodawcy wypisu aktu notarialnego, gdyż wnioskodawca nie był stroną umowy. To spowodowało wystąpienie wnioskodawcy z wnioskiem w niniejszej sprawie. Sad Okręgowy po stwierdzeniu, że art. 110 Prawa o notariacie przed rozpoznaniem wniosku wymaga wysłuchania stron aktu notarialnego, a Spółka (...) nie ma zarządu, zobowiązał wnioskodawcę do usunięcia braków organu tej Spółki w dwumiesięcznym terminie pod rygorem zawieszenia postępowania. Wnioskodawca wystąpił z takim wnioskiem do sądu rejestrowego. Sąd ten postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2012r. stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Katowicach jako właściwemu rzeczowo. W motywach podał, że kurator materialnoprawny, o jakim mowa w art. 42 kc , został przez ten sąd ustanowiony w osobie I. R. 6 czerwca 2012r. Natomiast kuratora procesowego, o jakim mowa w art. 69 kpc , w sprawach czynności procesowych niecierpiących zwłoki winien ustanowić sąd orzekający w sprawie, w której niezbędny jest udział takiego kuratora. Niezależnie od tego wnioskodawca pismem z dnia 10 września 2012r. wystąpił do Sądu Okręgowego o ustanowienie takiego kuratora. Z kolei Ż. R. poinformowała Sąd Okręgowy, że wystąpiła z powództwem o ustalenie, że sporna wierzytelność nie istnieje, gdyż została umorzona w drodze kompensaty i uległa przedawnieniu, gdyż minęło 3 lata od jej wymagalności. Postanowienie sądu rejestrowego stwierdzającego swą niewłaściwość zostało przekazane sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie w dniu 28 września 2012r. W dniu 3 października zapadło zaskarżone postanowienie. Przedstawione okoliczności są bezsporne i wynikają z dokumentów zawartych w aktach sprawy. Mając na względzie powyższe ustalenia należy uznać, że zaskarżone orzeczenie nie może się ostać. Nie do odparcia jest zarzut naruszenia przepisu art. 199 § 1 ust. 3 kpc . Właściwa wykładnia tego przepisu, przy uwzględnieniu treści art. 13 § 2 kpc , prowadzi do wniosku, że brak zdolności procesowej innego uczestnika postępowania poza wnioskodawcą nie daje podstaw do odrzucenia wniosku. Wnioskodawca ma bowiem możliwość usunięcia tego rodzaju braku pod rygorem zawieszenia postępowania na mocy art. 174 § 1 ust 2 kpc . Ponadto z powyższych ustaleń wynika, że kurator o jakim mowa w art. 42 kc został już ustanowiony przez sąd rejestrowy – Sąd Rejonowy Katowice – Wschód w Katowicach postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012r. i jest nim jeden z dwóch wspólników Spółki (...) . Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisu art. 603 kpc do właściwości sądu rejestrowego a nie opiekuńczego należy orzekanie w tym przedmiocie. Sąd ten może wszcząć tego rodzaju postępowanie z urzędu. Utrwalony jest pogląd, że kurator o jakim mowa w art. 42 kc , nie jest uprawniony do reprezentowania osoby prawnej w czynnościach innych niż związane z powołaniem organów tej osoby lub jej likwidacją. Dlatego zachodziła konieczność rozpoznania wniosku o ustanowienie kuratora procesowego o jakim mowa w art. 69 kpc i w zależności od wyniku tego incydentalnego postępowania rozpoznanie wniosku o wydanie aktu notarialnego lub zawieszenie postępowania do czasu powołania organów spółki, której przepis umożliwia wysłuchanie w sprawie. Oceniając czy w sprawie ma być dokonana czynność niecierpiąca zwłoki Sąd Okręgowy winien rozważyć czy odwleczenie wysłuchania do czasu powołania organu właściwego do reprezentowania spółki (...) nie grozi stronie wnoszącej o ustanowienie kuratora niepowetowaną stratą. Dlatego na mocy art. 386 § 1 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc orzeczono jak w sentencji. Z/ 1. (...) 2. (...) ; 3. (...) . (...) , (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI