I ACz 110/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-03-08
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
koszty sądowezwolnieniepowódkawypadek komunikacyjnyniepełnosprawnośćsytuacja majątkowazażaleniesąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu niższej instancji, udzielając powódce dalszego zwolnienia od kosztów sądowych aż do całkowitego zwolnienia.

Powódka M.C. domagała się zasądzenia odszkodowania i renty po wypadku komunikacyjnym, wnosząc o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy zwolnił ją jedynie w 3/4, uznając, że część otrzymanego odszkodowania powinna przeznaczyć na koszty procesu. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za uzasadnione, zmieniając postanowienie i udzielając powódce całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej niepełnosprawność, niskie dochody i trudną sytuację życiową.

Powódka M. C., która doznała obrażeń w wypadku komunikacyjnym i dochodziła odszkodowania, renty oraz zadośćuczynienia, wniosła o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy w Krośnie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. zwolnił ją od opłaty sądowej jedynie w ¾ części, oddalając wniosek w pozostałej części. Uzasadniając swoją decyzję, sąd wskazał, że powódka utrzymuje się z renty socjalnej (600 zł) i zasiłku pielęgnacyjnego (150 zł), otrzymała od ubezpieczyciela 16 000 zł, a jej rodzina również dysponuje ograniczonymi środkami. Sąd Okręgowy uznał, że powódka powinna przygotować się do poniesienia kosztów procesu i część otrzymanej kwoty 16 000 zł przeznaczyć na ten cel. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie przepisów o kosztach sądowych i błędną ocenę jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, podkreślając swoją niepełnosprawność i niezdolność do pracy. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie uznał zażalenie za uzasadnione. Zmienił zaskarżone postanowienie, udzielając powódce dalszego zwolnienia od kosztów sądowych aż do całkowitego zwolnienia. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ocena Sądu Okręgowego była oderwana od rzeczywistej sytuacji powódki, która jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, wymagającą opieki, a jej dochody i dochody rodziny ledwo pozwalają na egzystencję. W takich okolicznościach powódka nie mogła poczynić oszczędności na koszty sądowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, powódka powinna zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sytuacja powódki, która jest niepełnosprawna, niezdolna do pracy i żyje na granicy ubóstwa, uzasadnia całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Ocena sądu niższej instancji, że powódka mogła przeznaczyć część otrzymanego odszkodowania na koszty procesu, została uznana za błędną i oderwaną od realiów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

M. C.

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznapowódka
(...) Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (3)

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis ten reguluje możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części, gdy wykaże się, że strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi podstawę do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy i wymagającą opieki. Dochody powódki i jej rodziny są niskie i ledwo pozwalają na egzystencję. Otrzymana kwota odszkodowania nie powinna być przeznaczana na koszty procesu w sytuacji skrajnej niedoli powódki.

Odrzucone argumenty

Powódka powinna przygotować się do poniesienia kosztów procesu. Część otrzymanego odszkodowania powinna zostać przeznaczona na koszty sądowe.

Godne uwagi sformułowania

ocena możliwości poniesienia przez powódkę części kosztów sądowych pozostaje oderwana od treści złożonego przez powódkę oświadczenia, a także okoliczności sprawy sytuacja w jakiej powódka się znalazła po wypadku była na tyle szczególna, że powódce przyznano prawo do renty socjalnej dysponują środkami pozwalającymi na egzystencję na granicy biedy nieuprawnioną należy uznać ocenę Sądu Okręgowego, że w opisanej sytuacji powódka mogła poczynić jakiekolwiek oszczędności na poczet kosztów sądowych

Skład orzekający

Dariusz Mazurek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznawania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacjach szczególnych, gdy strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powódki, ale może być stosowane jako argument w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji może skorygować błędną ocenę sądu pierwszej instancji w kwestii kosztów sądowych, uwzględniając trudną sytuację życiową strony.

Sąd Apelacyjny stanął w obronie ofiary wypadku: całkowite zwolnienie z kosztów sądowych!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 110/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Dariusz Mazurek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. C. przeciwko (...) Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 1027/12 p o s t a n a w i a: z m i e n i ć zaskarżone postanowienie w ten sposób, że udzielić powódce M. C. dalszego zwolnienia od kosztów sądowych, aż co całkowitego zwolnienia od kosztów . UZASADNIENIE Powódka M. C. domagając się zasądzenia od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń zadośćuczynienia, odszkodowania i renty w związku z obrażeniami ciała jakich doznała na skutek wypadku komunikacyjnemu, którego była ofiarą w dniu 27 listopada 2011r., wnosiła o udzielenie jej zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012r. Sąd Okręgowy w Krośnie uwzględnił wniosek powódki o tyle, ze zwolnił ja od opłaty sądowej od pozwu w ¾ części, a dalej idący wniosek oddalił. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i źródłach dochodu ustalił, że powódka utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości 600 zł. Otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 150 zł. Od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń otrzymała 16 000 zł. Rodzice powódki uzyskują dochody z tytułu renty wypadkowej i zasiłku rodzinnego. Siostra powódki, która jest osoba niepełnosprawną otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny i opiekuńczy. Sąd Okręgowy ocenił, że wniosek powódki nie mógł zostać w całości uwzględniony, bowiem powódka jako osoba zamierzająca dochodzić swoich roszczeń przed sądem powinna przygotować się do poniesienia kosztów. W ocenie Sądu powódka przed wytoczeniem pozwu powinna podjąć działania w postaci gromadzenia oszczędności i w ten sposób zapewnienia sobie środków finansowych na prowadzenie sprawy. Sąd wskazywał, że skoro powódka otrzymała w 2012r. od ubezpieczyciela kwotę 16 000 zł, to część tej kwoty powinna przeznaczyć na koszty procesu sądowego. Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżyła zażaleniem powódka w części oddalającej wniosek, zarzucając naruszenie art. 102 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez przyjęcie, że powódce nie przysługuje prawo zwolnienia od kosztów sądowych w związku z błędnym ustaleniem, że poniesienie przez powódkę kosztów w zakresie w jakim wniosek jej uległ oddaleniu leży w jej możliwościach. Wskazując na powyższe powódka domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie powódki od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu zażalenia powódka argumentowała, że rozpoznając jej wniosek o zwolnienie od kosztów Sąd nieprawidłowo ocenił jej sytuację majątkową i rodzinną. Nie wziął pod uwagę, że powódka jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, wymagającą opieki innych osób. Powódka podnosiła, że miesięczny dochód rodziny to 3 100 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje 620 zł. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznając zażalenie powódki zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Dokonana przez Sąd Okręgowy ocena możliwości poniesienia przez powódkę części kosztów sądowych pozostaje oderwana od treści złożonego przez powódkę oświadczenia, a także okoliczności sprawy które potwierdzają przytoczone przez powódkę w oświadczeniu okoliczności uzasadniające udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych zgodnie z wnioskiem powódki. Nie budzi wątpliwości, że w dacie wypadku powódka była osobą małoletnią. Na skutek wypadku stała się osobą niepełnosprawną i niezdolną do wykonywania pracy zarobkowej. Sytuacja w jakiej powódka się znalazła po wypadku była na tyle szczególna, że powódce przyznano prawo do renty socjalnej. Biorąc pod uwagę, że również pozostali członkowie rodziny powódki z przyczyn przez siebie niezawinionych dysponują środkami pozwalającymi na egzystencję na granicy biedy, jako nieuprawnioną należy uznać ocenę Sądu Okręgowego, że w opisanej sytuacji powódka mogła poczynić jakiekolwiek oszczędności na poczet kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów uznając zażalenie powódki za w pełni uzasadnione należało zmienić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. poprzez udzielenie dalszego zwolnienia, aż do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI