VIII GZ 51/16

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2016-06-17
SAOSGospodarczewłaściwość sąduŚredniaokręgowy
właściwość miejscowaklauzula prorogacyjnaumowa dzierżawykpczażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu niższej instancji o stwierdzeniu niewłaściwości miejscowej, uznając, że klauzula prorogacyjna w umowie dzierżawy jednoznacznie wskazuje na właściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy.

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy stwierdził swoją niewłaściwość miejscową w sprawie o zapłatę i przekazał ją do Poznania, uznając, że powód nie wykazał właściwości sądu. Powód złożył zażalenie, argumentując, że właściwość sądu wynika wprost z umowy dzierżawy. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, uchylając postanowienie sądu rejonowego.

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r. (sygn. akt VIII GC 257/16) stwierdził swoją niewłaściwość miejscową w sprawie z powództwa M. S. przeciwko A. M. o zapłatę i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w Poznaniu. Sąd I instancji uznał, że powód winien był wskazać w pozwie okoliczności uzasadniające właściwość sądu, zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 kpc, czego nie uczynił. Powód złożył zażalenie, domagając się zmiany postanowienia i uznania Sądu Rejonowego w Bydgoszczy za właściwy. Zarzucił naruszenie art. 187 § 1 pkt 2 kpc poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Sąd II instancji podkreślił, że przepis art. 187 § 1 pkt 2 kpc stanowi, iż okoliczności uzasadniające właściwość sądu należy przytoczyć „w miarę potrzeby”. W tej sprawie, zdaniem Sądu Okręgowego, taka potrzeba nie zachodziła, ponieważ właściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wynikała wprost z załączonej do pozwu umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2014 r. W § 12 umowy strony postanowiły, że ewentualne spory będą rozstrzygane przez właściwy Sąd Gospodarczy w Bydgoszczy. Sąd Okręgowy powołał się na art. 46 § 1 kpc, który dopuszcza umowne ustalenie właściwości sądu (klauzula prorogacyjna), zaznaczając, że taka umowa jest zasadniczo wyłączna. Mimo zakwestionowania przez pozwanego faktu związania stron umową, Sąd Okręgowy uznał, że na obecnym etapie, wobec załączenia podpisanej umowy, powód wykazał właściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo stwierdził swoją niewłaściwość miejscową.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że właściwość sądu wynikała wprost z umowy dzierżawy z klauzulą prorogacyjną, co oznaczało, że powód nie musiał dodatkowo uzasadniać właściwości sądu zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 kpc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
A. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazanie okoliczności uzasadniających właściwość sądu powinno nastąpić wyłącznie „w miarę potrzeby”.

k.p.c. art. 46 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność umownego ustalenia właściwości sądu (klauzula prorogacyjna).

Pomocnicze

k.p.c. art. 27

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady właściwości ogólnej.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wynika wprost z umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2014 r., która zawiera klauzulę prorogacyjną (§ 12). Przepis art. 187 § 1 pkt 2 kpc nakłada obowiązek wskazania okoliczności uzasadniających właściwość sądu tylko „w miarę potrzeby”, a w tym przypadku potrzeba taka nie zachodziła. Strony zgodnie umówiły się na poddanie sporów właściwości Sądu Gospodarczego w Bydgoszczy, co zgodnie z art. 46 § 1 kpc czyni ten sąd wyłącznie właściwym.

Odrzucone argumenty

Powód nie przedstawił w pozwie szczegółowych okoliczności uzasadniających właściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, co narusza art. 187 § 1 pkt 2 kpc.

Godne uwagi sformułowania

„w miarę potrzeby” „ewentualne spory mogące wyniknąć na tle niniejszej umowy, będą rozstrzygane przez właściwy Sąd Gospodarczy w Bydgoszczy” Zasadą jest, że określona przez strony w umowie właściwość miejscowa jest właściwością wyłączną.

Skład orzekający

Elżbieta Kala

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Wołoszyk

sędzia

Wiesław Łukaszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie właściwości sądu na podstawie klauzuli prorogacyjnej w umowie, interpretacja art. 187 § 1 pkt 2 kpc."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy klauzula prorogacyjna jest jasno sformułowana i załączona do pozwu. Kwestia ważności samej umowy dzierżawy nie została rozstrzygnięta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia praktyczne zastosowanie klauzuli prorogacyjnej i interpretację przepisu dotyczącego właściwości sądu, co jest istotne dla prawników procesowych.

Klauzula prorogacyjna w umowie: kiedy sąd w Bydgoszczy jest właściwy, a kiedy nie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Gz 51/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Kala (spr.) Sędziowie: SSO Wojciech Wołoszyk SSO Wiesław Łukaszewski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. S. przeciwko A. M. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt VIII GC 257/16 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. SSO Elżbieta Kala SSO Wojciech Wołoszyk SSO Wiesław Łukaszewski Sygn. akt VIII Gz 51/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w Poznaniu. W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że ilekroć powództwo jest wytaczane do sądu, który nie jest sądem właściwości ogólnej lub wyłącznej, a właściwość nie wynika bezpośrednio z przytoczonych okoliczności faktycznych, powód winien wskazać w pozwie okoliczności uzasadniające właściwość sądu ( art. 187 § 1 pkt 2 kpc ). Tymczasem w sprawie niniejszej, powód w treści pozwu pominął zagadnienie właściwości sądu, nie pozwalając na dokonanie oceny zasadności skierowania pozwu do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. W takim zatem razie, w ocenie Sądu I instancji, zarzut pozwanego okazał się zasadny, a zastosowanie znajdują zasady właściwości ogólnej ( art. 27 kpc ). Powód w zażaleniu zaskarżył w/w postanowienie w całości, domagając się jego zmiany poprzez uznanie, że właściwym do rozpoznania sprawy niniejszej jest Sąd Rejonowy w Bydgoszczy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 187 § 1 pkt 2 kpc poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu, że niezbędnym było przedstawienie szczegółowych okoliczności uzasadniających wskazanie właściwości sądu, podczas gdy prawidłowe zastosowanie naruszonego przepisu powinno, zdaniem powoda, prowadzić do wniosku, że z przytoczonych okoliczności sprawy oraz załączonych dowodów wynika wprost właściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Zdaniem powoda, żaden przepis nie nakłada na niego obowiązku precyzyjnego formułowania podstawy wyboru właściwości miejscowej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 kpc pozew winien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu. Z treści tego przepisu wynika, że wskazanie okoliczności uzasadniających właściwość Sądu winno nastąpić wyłącznie „w miarę potrzeby”. Taka w niniejszej sprawie jednak, w ocenie Sądu Okręgowego, nie zachodzi, gdyż właściwość Sądu wynika wprost z załączonej do pozwu umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2014 r., z której powód wywodzi swoje roszczenie. W § 12 wskazanej umowy strony wyraźnie zapisały, że „ewentualne spory mogące wyniknąć na tle niniejszej umowy, będą rozstrzygane przez właściwy Sąd Gospodarczy w Bydgoszczy” (k.11). Przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu nie musi zaś mieć charakteru wyodrębnionej jednostki redakcyjnej pozwu. W świetle art. 46 § 1 kpc , strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy do rozpoznania sporu, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Zasadą jest, że określona przez strony w umowie właściwość miejscowa jest właściwością wyłączną. Oznacza to, że eliminuje ona każdą inną właściwość, jeżeli jest to właściwość ogólna lub przemienna (postanowienie SN z dnia 29 listopada 1982 r., I CZ 98/82, LEX nr 8496). Wprawdzie pozwany w odpowiedzi na sprzeciw zakwestionował fakt związania stron umową z dnia 1 lutego 2014 r., kwestia ta jednakże będzie dopiero przedmiotem oceny sądu w postępowaniu dowodowym. Na obecnym natomiast etapie postępowania, wobec załączenia przez powoda do pozwu podpisanej przez obie strony umowy dzierżawy, w której zawarto klauzulę prorogacyjną (§ 12) przyjąć należy, w ocenie Sądu Okręgowego, że powód wykazał właściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy do rozpoznania przedmiotowego sporu. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy uznał, że w tej sprawie właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Rejonowy w Bydgoszczy i dlatego zmienił zaskarżone postanowienie poprzez jego uchylenie (na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. ). SSO Elżbieta Kala SSO Wojciech Wołoszyk SSO Wiesław Łukaszewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI