I ACz 1092/13

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2013-07-23
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
droga sądowasąd administracyjnykoszty postępowaniaart. 102 k.p.c.użytkowanie wieczysteopłata rocznaodrzucenie pozwusąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanego Skarbu Państwa na postanowienie o odrzuceniu pozwu, uznając, że mimo niedopuszczalności drogi sądowej, zastosowanie art. 102 k.p.c. uzasadniało odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania.

Sąd Okręgowy odrzucił pozew, uznając drogę sądową za niedopuszczalną w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, wskazując na właściwość sądu administracyjnego. Pozwany Skarb Państwa zaskarżył postanowienie w zakresie kosztów. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że choć droga sądowa była niedopuszczalna, to błąd organu w zainicjowaniu postępowania sądowego uzasadniał zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążania powoda kosztami.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego Skarbu Państwa na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu, które odrzuciło pozew i obciążyło strony kosztami postępowania. Sąd Okręgowy uznał, że droga sądowa w sprawie o ustalenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niedopuszczalna, a właściwy jest sąd administracyjny. Pozwany zaskarżył postanowienie w części dotyczącej kosztów, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że choć droga sądowa była niedopuszczalna, to specyficzna sytuacja, w której pozwany organ zainicjował postępowanie sądowe, uzasadniała zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania, zwłaszcza w kontekście poniesionych przez niego wysokich kosztów opłaty od pozwu. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanego na rzecz powoda 300 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Droga sądowa w takiej sprawie jest niedopuszczalna, a właściwy jest sąd administracyjny.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, od postanowienia samorządowego kolegium odwoławczego umarzającego postępowanie w przedmiocie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka komandytowa w P.spółkapowód
Skarb Państwa – Prezydent Miasta P.organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 80 § ust. 2 zd. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, w postępowaniu przed sądem zastępuje pozew, ale od postanowienia SKO umarzającego postępowanie w tym przedmiocie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna reguła nakładająca na wnioskodawcę obowiązek zwrotu kosztów postępowania w przypadku rozstrzygnięcia równoznacznego z przegraną powoda. Nie stosuje się jej wprost w specyficznych sprawach dotyczących użytkowania wieczystego.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga zawarcia w uzasadnieniu postanowienia podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Uchybienie temu przepisowi nie miało wpływu na wynik sprawy.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na szczególną sytuację (błąd organu w zainicjowaniu postępowania sądowego) i poniesienie przez powoda znacznych kosztów. Niewłaściwość stosowania wprost art. 98 § 1 k.p.c. w sprawach dotyczących opłat z tytułu użytkowania wieczystego ze względu na specyfikę postępowania.

Odrzucone argumenty

Zażalenie pozwanego dotyczące kosztów postępowania, które domagało się zmiany postanowienia i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego na jego rzecz.

Godne uwagi sformułowania

droga sądowa w sprawie jest niedopuszczalna od postanowienia samorządowego kolegium odwoławczego umarzającego postępowanie w przedmiocie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przysługuje skarga do sądu administracyjnego nie prowadzi to jednak do wniosku, że w sprawie takiej znajduje zastosowanie reguła przewidziana w art. 98 § 1 k.p.c. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek aktualizacji opłaty, również w postępowaniu sądowym, spoczywa na właściwym organie zaszła szczególna sytuacja, nakazująca odstąpić od powyższej reguły Uchybieniem Sądu Okręgowego było niezamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstaw faktycznych i prawych rozstrzygnięcia o kosztach postępowania doszło do sytuacji uzasadniającej zastosowanie art. 102 k.p.c. i tym samym zaniechanie obciążania powoda kosztami postępowania strony przeciwnej sprzeciw do Sądu Okręgowego, w sytuacji czasowej niedopuszczalności drogi sądowej, wniósł pozwany organ, co skutkowało poniesieniem zbędnych kosztów postępowania przez obie strony.

Skład orzekający

Małgorzata Gulczyńska

przewodniczący-sprawozdawca

Waldemar Kryślak

sędzia

Roman Stachowiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących drogi sądowej w sprawach związanych z opłatami za użytkowanie wieczyste oraz stosowania art. 102 k.p.c. w sytuacjach szczególnych, gdy postępowanie zostało zainicjowane przez organ mimo braku podstaw prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności drogi sądowej i błędnego zainicjowania postępowania przez organ. Konieczność oceny indywidualnych okoliczności przy stosowaniu art. 102 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów państwowych mogą wpływać na koszty postępowania i jak sądy stosują elastyczne rozwiązania (art. 102 k.p.c.) w takich sytuacjach. Jest to ciekawe z punktu widzenia praktyki procesowej.

Błąd organu kosztował podatnika tysiące złotych – sąd apelacyjny stanął w obronie słabszej strony.

Dane finansowe

koszty postępowania zażaleniowego: 300 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1092/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSA Małgorzata Gulczyńska (spr.) Sędziowie: SSA Waldemar Kryślak SSA Roman Stachowiak po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) spółka komandytowa w P. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta P. o ustalenie na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8 maja 2013 r., sygn. I C 184/11 postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. zasądzić od pozwanego na rzecz powoda 300 zł (trzysta złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. SSA Waldemar Kryślak SSA Małgorzata Gulczyńska SSA Roman Stachowiak UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił pozew obciążając kosztami postępowania strony w zakresie dotychczas poniesionym. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji uznał, że droga sądowa w sprawie jest niedopuszczalna, bowiem od postanowienia samorządowego kolegium odwoławczego umarzającego postępowanie w przedmiocie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie zaś sprzeciw do sądu powszechnego w trybie art. 80 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010, nr 102, poz. 651 t.j. ze zm.). Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia nie zawarł motywów rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach pozwany, zarzucając mu naruszenie art. 98 i 102 k.p.c. oraz 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c. Wniósł o zmianę postanowienia i zasądzenie od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, składając jednocześnie wniosek o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego na jego rzecz. W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wprawdzie, zgodnie z art. 80 ust. 2 zd 2. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, w postępowaniu przed sądem zastępuje pozew, nie prowadzi to jednak do wniosku, że w sprawie takiej znajduje zastosowanie reguła przewidziana w art. 98 § 1 k.p.c. , nakładająca na wnioskodawcę obowiązek zwrotu kosztów postępowania każdorazowo w przypadku rozstrzygnięcia równoznacznego z przegraną powoda w sprawie. Treść powyższego przepisu skutkuje oznaczeniem stron, które nie jest w pełni adekwatne do ról procesowych powoda i pozwanego. Użytkownik wieczysty występuje w charakterze powoda także w przypadku, gdy postępowanie sądowe inicjuje właściciel nieruchomości. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek aktualizacji opłaty, również w postępowaniu sądowym, spoczywa na właściwym organie (art. 78 ust. 3 zd. 2 u.g.n.). Wymienione odrębności nie pozwalają na stosowanie wprost ogólnej reguły przewidzianej w art. 98 § 1 k.p.c. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie zaszła szczególna sytuacja, nakazująca odstąpić od powyższej reguły. Uchybieniem Sądu Okręgowego było niezamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, co stanowiło naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. , jednak rozstrzygnięcie to, jako odpowiadające prawu, należało zaaprobować, uznając, że samo naruszenie powyższego przepisu nie miało wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, w sprawie doszło do sytuacji uzasadniającej zastosowanie art. 102 k.p.c. i tym samym zaniechanie obciążania powoda kosztami postępowania strony przeciwnej. Należy bowiem zauważyć, że sprzeciw do Sądu Okręgowego, w sytuacji czasowej niedopuszczalności drogi sądowej, wniósł pozwany organ, co skutkowało poniesieniem zbędnych kosztów postępowania przez obie strony. Powód w rezultacie powyższego błędu poniósł koszty w znacznie większym zakresie niż pozwany, uiszczając m.in. opłatę od pozwu w kwocie 13.334 zł, co również przemawia za brakiem celowości zasądzania od niego kosztów strony przeciwnej. W tym stanie rzeczy zażalenie należało oddalić na podstawie art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Rozstrzygając o kosztach postępowania zażaleniowego, należało zasądzić na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 108 § 1 i 397 § 2 k.p.c. od skarżącego, jako przegrywającego sprawę w drugiej instancji kwotę 300 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, ustalonego na podstawie § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013, poz. 490 tj.). SSA Waldemar Kryślak SSA Małgorzata Gulczyńska SSA Roman Stachowiak.