I ACz 1029/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne.
Pozwani wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu ich sprzeciwu od nakazu zapłaty, argumentując podeszłym wiekiem i brakiem znajomości procedur. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, wskazując, że doręczenie zastępcze wezwania do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu było skuteczne zgodnie z art. 139 § 1 k.p.c., a pozwani nie wykazali, że nie przebywali w miejscu zamieszkania. Podkreślono, że brak merytorycznego rozpoznania sprzeciwu wynika z winy pozwanych, a nie z błędu sądu.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał zażalenie pozwanych K. B. i I. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 25 sierpnia 2015 r., które odrzuciło ich sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie sprzeciwu brakiem jego uzupełnienia w wyznaczonym terminie, mimo wezwania do usunięcia braków formalnych (podpisanie, wskazanie zakresu zaskarżenia), które zostało doręczone zastępczo poprzez awizo. Pozwani w zażaleniu podnosili, że liczyli na kontakt telefoniczny w przypadku braków, powoływali się na swój podeszły wiek, brak znajomości procedur i dramatyczne konsekwencje braku merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że doręczenie zastępcze wezwania do uzupełnienia braków formalnych, dokonane w trybie art. 139 § 1 k.p.c., wywołało skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu. Domniemanie skuteczności takiego doręczenia może być obalone jedynie dowodem przeciwnym, a pozwani nie przedstawili takich okoliczności w zażaleniu. Sąd wskazał, że brak merytorycznego rozpoznania sprzeciwu wynika z winy pozwanych, a nie z błędu sądu. Podkreślono, że dołączenie podpisanego sprzeciwu do zażalenia jest bezskuteczne jako czynność dokonana po terminie. Sąd wyjaśnił, że ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu powinien być złożony do Sądu Okręgowego. Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego ograniczało się do oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia, a nie do merytorycznego badania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie zastępcze poprzez awizo jest skuteczne i wywołuje skutki prawne, w tym rozpoczęcie biegu terminu do dokonania czynności procesowej, chyba że adresat udowodni, że nie przebywał w miejscu zamieszkania w okresie awizowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na domniemaniu prawnym wynikającym z art. 139 § 1 k.p.c., zgodnie z którym przesyłka awizowana jest uznana za doręczoną. Pozwani nie przedstawili dowodów obalających to domniemanie, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń o podeszłym wieku i braku znajomości procedur, co nie stanowi podstawy do zakwestionowania skuteczności doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
powód (domniemany)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Towarzystwo Budownictwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | powód |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczenie zastępcze pisma sądowego poprzez awizo jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu, chyba że adresat udowodni, że nie przebywał w miejscu zamieszkania.
k.p.c. art. 504 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca sprzeciw, którego braków strona nie uzupełniła w terminie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie prawne może być obalone dowodem przeciwnym.
k.p.c. art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
Czynność dokonana po upływie terminu jest bezskuteczna.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odwoławczy oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania zażaleniowego stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność doręczenia zastępczego wezwania do uzupełnienia braków formalnych na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. Brak dowodów obalających domniemanie skuteczności doręczenia zastępczego. Bezskuteczność czynności procesowej dokonanej po terminie (dołączenie podpisanego sprzeciwu do zażalenia).
Odrzucone argumenty
Oczekiwanie na kontakt telefoniczny w przypadku braków formalnych. Powoływanie się na podeszły wiek i brak znajomości procedur jako usprawiedliwienie nieusunięcia braków. Domaganie się merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym.
Godne uwagi sformułowania
Doręczenie przewidziane w art. 139 § 1 k.p.c. oparte jest na domniemaniu, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to ma charakter domniemania prawnego, a zatem - stosownie do dyspozycji art. 234 k.p.c. - może być obalone wyłącznie w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwnego. O ile intencją skarżących jest złożenie tego rodzaju wniosku, winni to uczynić – bezpośrednio w Sądzie Okręgowym - w terminie 7 dni, od daty otrzymania odpisu niniejszego postanowienia. Właściwość sądu odwoławczego na obecnym etapie postępowania ograniczała się wyłącznie do oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Agnieszka Sołtyka
przewodniczący
Mirosława Gołuńska
sędzia
Artur Kowalewski
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących doręczeń zastępczych (art. 139 § 1 k.p.c.) oraz skutków nieusunięcia braków formalnych pisma procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieusunięcia braków formalnych sprzeciwu od nakazu zapłaty i skuteczności doręczenia zastępczego. Nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące doręczeń i skutków ich zaniechania, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowy.
“Czy awizo to już doręczenie? Sąd wyjaśnia, kiedy nie można ignorować wezwań sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 1029/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Agnieszka Sołtyka Sędziowie: SSA Mirosława Gołuńska SSA Artur Kowalewski /spr./ po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r., w Szczecinie, na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Towarzystwa Budownictwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko K. B. i I. B. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt I Nc 102/15 postanawia: oddalić zażalenie. SSA M. Gołuńska SSA A. Sołtyka SSA A. Kowalewski UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r., Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił sprzeciw pozwanych od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 22 kwietnia 2015 r. Sąd I instancji wskazał, że pozwani zostali zobowiązani do usunięcia braków formalnych sprzeciwu, poprzez jego własnoręczne podpisanie lub nadesłanie podpisanego odpisu, oraz wskazanie, czy zaskarżają nakaz w całości czy w części, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Wezwania te zostały doręczone pozwanym przez awizo, ze skutkiem na dzień 21 lipca 2015 r., a w wyznaczonym terminie braki te nie zostały usunięte, co skutkowało odrzuceniem sprzeciwu, na podstawie art. 504 § 1 k.p.c. Z powyższym postanowieniem nie zgodzili się pozwani, wnosząc zażalenie. Wskazali, że pozostawali w przekonaniu, że o ile wystąpią jakieś braki formalne ich pisma, to telefonicznie zostaną zawiadomieni o ich wystąpieniu. Powołali się na swój podeszły wiek, brak znajomości obowiązujących procedur, a nadto wskazali, że brak merytorycznego rozpoznania ich sprzeciwu jest dla nich dramatem na resztę życia. Z treści zażalenia wynika, że pozwani domagają się wydania orzeczenia, które oznaczać będzie, iż ich sprzeciw od nakazu zapłaty (nazywany przez skarżących „protestem”) zostanie uznany za wniesiony w sposób skuteczny. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się niezasadne. Przypomnieć należy, że wezwania do usunięcia braków formalnych sprzeciwu zostały doręczone pozwanym w dniu 21 lipca 2015 r. poprzez awizo, a więc termin do uzupełniania braków upływał z dniem 28 lipca 2015 r. O tyle zatem rację mają skarżący twierdząc w zażaleniu, że wezwania te nie zostały im fizycznie doręczone. Nie oznacza to jednak, że doręczeni zastępcze nie wywołało skutku w postaci początku biegu terminu do dokonania przez powodów czynności, do której w tym wezwaniu zostali zobowiązani. Przepis art. 139 § 1 k.p.c. , przewiduje uznanie przesyłki za doręczoną, po jej uprzednim awizowaniu w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 123 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U.2015.1222 tekst jednolity) Doręczenie przewidziane w art. 139 § 1 k.p.c. oparte jest na domniemaniu, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo (tak min. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2002 r., I CKN 861/00, LEX nr 56892. Domniemanie to ma charakter domniemania prawnego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2001 r., I PKN 656/00, OSNP 2003/20/483), a zatem - stosownie do dyspozycji art. 234 k.p.c. - może być obalone wyłącznie w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwnego. Specyfika doręczenia dokonywanego w trybie art. 139 § 1 k.p.c. przejawia się między innymi w tym, że Przewodniczący oceniając skuteczność tzw. awizowania, przyjmuje - przy braku odmiennych adnotacji doręczyciela - że adresat w okresie tym przebywa w miejscu zamieszkania, a nieodebranie przesyłki jest wynikiem jego suwerennej decyzji. Stronie nie można zatem odmówić uprawnienia do wykazania, że tego rodzaju założenie odbiegało od rzeczywistego stanu rzeczy, o ile jej zachowanie nie uchybiało obowiązkom określonym w przepisach kpc ., zwłaszcza jeśli zważyć na doniosłość konsekwencji, jakie dla jej sytuacji procesowej wywołuje zarządzenie oparte na w/w podstawach. Tymczasem jednak w zażaleniu na tego rodzaju okoliczności pozwani w ogóle się nie powoływali, skutkiem czego brak było podstaw do zakwestionowania skuteczności doręczenia im – w sposób zastępczy – wezwań do usunięcia braków formalnych sprzeciwu. Analiza akt sprawy wskazuje, że słusznie Sąd Okręgowy uznał, iż w sprawie pozwani nie usunęli braku formalnego sprzeciwu, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sami skarżący tego faktu nie kwestionują. Nie istniała zatem jakakolwiek podstawa faktyczna i prawna do zakwestionowania skuteczności tego orzeczenia. Zgodnie z art. 504 § 1 k.p.c. sąd odrzuca sprzeciw, którego braków strona nie uzupełniła w terminie. Oznacza to, że odrzucenie sprzeciwu jest obowiązkiem sądu, w każdym takim przypadku, przy czym bez znaczenia pozostaje to, z jakich przyczyn strona braków sprzeciwu nie uzupełniła. Dołączenie egzemplarza podpisanego przez pozwanych sprzeciwu do zażalenia, jako czynność dokonana po upływie terminu, jest bezskuteczna ( art. 167 k.p.c. ). Nie mają zatem z tego punktu widzenia znaczenia wskazywane w zażaleniu okoliczności, dotyczące braku znajomości procedury cywilnej, w której nie istnieje możliwość dokonywania czynności procesowych drogą telefoniczną. Stanowić one bowiem mogą (podobnie jak odwołanie się do nieporadności, czy podeszłego wieku) co najwyżej uzasadnienie twierdzenia, że pozwani nie ponoszą winy za uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu, na którym może zostać z kolei oparty wniosek przywrócenie terminu do wniesienia takiego sprzeciwu. O ile intencją skarżących jest złożenie tego rodzaju wniosku, winni to uczynić – bezpośrednio w Sądzie Okręgowym - w terminie 7 dni, od daty otrzymania odpisu niniejszego postanowienia. Wyjaśnić w tym miejscu należy pozwanym, że właściwość sądu odwoławczego na obecnym etapie postępowania ograniczała się wyłącznie do oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Merytoryczne badanie sprawy jest aktualnie niemożliwe. Stąd też na kierunek rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie mogły mieć jakiegokolwiek wpływu kwestie odnoszące się do zasadności dochodzonego przez powódkę żądania. Aby zostały one poddane pod osąd, uprzednio pozwani muszą skutecznie, tj. bez braków formalnych, wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty z dnia 22 kwietnia 2015 r. Tak argumentując, Sąd Apelacyjny na podstawie przepisu art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji. SSA M. Gołuńska SSA A. Sołtyka SSA A. Kowalewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI