I ACz 101/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanej spółki, potwierdzając właściwość Sądu Okręgowego w Katowicach do rozpoznania sprawy o zapłatę na podstawie umowy prorogacyjnej.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej spółki na postanowienie Sądu Okręgowego, który uznał swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Katowicach na podstawie umowy prorogacyjnej. Pozwana spółka kwestionowała tę decyzję, argumentując, że właściwość powinna być ustalona na podstawie przepisów ogólnych, ponieważ nie łączył jej stosunek umowny z powodem. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że umowne określenie właściwości sądu eliminuje inne przepisy, a odpowiedzialność inwestora (pozwanej ad. 2) za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy (powoda) wynika z ustawy i może obejmować zapisy umowy głównej.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie strony pozwanej ad. 2 na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który uznał się za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania sprawy o zapłatę i przekazał ją do Sądu Okręgowego w Katowicach. Sąd Okręgowy oparł swoją decyzję na umowie prorogacyjnej zawartej między powodem a pozwaną ad. 1, wskazującej Sąd Okręgowy w Katowicach jako właściwy. Pozwana ad. 2 wniosła o zmianę postanowienia i przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Legnicy, argumentując, że jej odpowiedzialność ma charakter ustawowy (art. 647¹ § 5 k.c.) i nie jest związana umową prorogacyjną. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że umowne określenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 46 § 1 k.p.c. ma charakter wyłączny i eliminuje możliwość zastosowania innych przepisów, w tym art. 43 § 1 k.p.c. w zw. z art. 30 k.p.c. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność inwestora może obejmować zapisy umowy głównej, w tym umowny zapis prorogacyjny, co uzasadnia rozpoznanie sprawy przez sąd wskazany w tej umowie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, umowne określenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 46 § 1 k.p.c. ma charakter wyłączny i eliminuje możliwość zastosowania innych przepisów dotyczących właściwości, nawet jeśli jeden z pozwanych nie był bezpośrednio stroną umowy prorogacyjnej, ale jego odpowiedzialność wynika z przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że umowne określenie właściwości miejscowej sądu jest wyłączne i eliminuje inne rodzaje właściwości, w tym ogólną i przemienną. Podkreślono, że odpowiedzialność inwestora (pozwanej ad. 2) za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy (powoda) wynika z ustawy (art. 647¹ § 5 k.c.) i może obejmować zapisy umowy głównej, w tym umowny zapis prorogacyjny, co uzasadnia rozpoznanie sprawy przez sąd wskazany w tej umowie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwana ad. 2 (strona przeciwna do skarżącej)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. K. | spółka | powód |
| Przedsiębiorstwo Budowlano - Usługowe (...) spółka z o.o. | spółka | pozwany |
| (...) spółka z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umowne określenie właściwości miejscowej sądu przez strony ma charakter wyłączny i eliminuje inne podstawy właściwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący właściwości ogólnej, który nie ma zastosowania w przypadku istnienia umowy prorogacyjnej.
k.p.c. art. 43 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący właściwości przemiennej, który nie ma zastosowania w przypadku istnienia umowy prorogacyjnej.
k.c. art. 647 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do przekazania sprawy z powodu niewłaściwości miejscowej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 72 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący współuczestnictwa materialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowne określenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 46 § 1 k.p.c. jest wyłączne i eliminuje inne podstawy właściwości. Odpowiedzialność inwestora (pozwanej ad. 2) wynikająca z art. 647¹ § 5 k.c. może obejmować zapisy umowy głównej, w tym umowny zapis prorogacyjny.
Odrzucone argumenty
Właściwość miejscowa powinna być ustalona na podstawie przepisów ogólnych (art. 30 k.p.c.) lub szczególnych (art. 43 k.p.c.), ponieważ pozwana ad. 2 nie była stroną umowy prorogacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
umowne określenie właściwości określonego sądu do rozpoznania ich sprawy skutkuje tym, że tak określona właściwość staje się właściwością wyłączną, która eliminuje każdą inną właściwość zaistnienie owej odpowiedzialności wymaga co do zasady akceptacji przez inwestora treści umowy zawartej przez podwykonawcę z generalnym wykonawcą, w tym również obejmującej umowny zapis prorogacyjny.
Skład orzekający
Jan Gibiec
przewodniczący
Adam Jewgraf
sędzia
Sławomir Jurkowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wyłączności umowy prorogacyjnej w kontekście odpowiedzialności inwestora z tytułu robót budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kumulacji podmiotowej i odpowiedzialności inwestora na podstawie art. 647¹ § 5 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia właściwości miejscowej w kontekście umów o roboty budowlane i odpowiedzialności inwestora, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i cywilnego.
“Umowa prorogacyjna kluczem do właściwości sądu w sprawach o zapłatę za roboty budowlane – nawet gdy pozwany nie podpisał umowy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 101/12 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec Sędzia SA: Sędzia SA: Adam Jewgraf Sławomir Jurkowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: K. P. K. , (...) spółki jawnej we W. przeciwko: 1. Przedsiębiorstwu Budowlano - Usługowemu (...) spółce z o.o. w C. , 2. (...) spółce z o.o. w L. o zapłatę na skutek zażalenia strony pozwanej ad. 2 na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt X GC 508/11 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem w pkt 1 Sąd I instancji na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. , uznając swoją niewłaściwość miejscową przekazał niniejszą sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach jako właściwemu na gruncie przepisu art. 46 § 1 k.p.c. Ponadto w pkt 2 Sąd ten oddalił wniosek strony pozwanej (...) spółki z o.o. w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Legnicy jako właściwemu na gruncie przepisu art. 30 k.p.c. W uzasadnieniu wskazano, iż w sprzeciwach od wydanego w sprawie upominawczego nakazu zapłaty pozwane spółki podały różne podstawy właściwości miejscowej sądu właściwego do rozpoznania sprawy, w tym pozwana ad. 1 Sąd Okręgowy w Katowicach z uwagi na treść umowy prorogacyjnej i art. 46 k.p.c. , zaś pozwana ad. 2 Sąd Okręgowy w Legnicy w oparciu o przepis art. 43 § 1 k.p.c. w zw. z art. 30 k.p.c. Jednakże w ocenie Sądu I instancji, z uwagi na charakter spornego roszczenia i zasady odpowiedzialności każdej z pozwanych spółek, w tym pozwanej ad. 2 wynikającej z treści przepisu art. 647 1 k.c. , jak również uwzględniając fakt umownego określenia przez powoda i pozwaną ad. 1 sądu właściwego miejscowo do rozpoznania przedmiotowego sporu ( art. 46 § 1 k.p.c. ), zasadnym było, aby sprawę tą rozpoznał określony w tej umowie Sąd Okręgowy w Katowicach. Powyższe postanowienie w całości zaskarżyła strona pozwana ad. 2 wnosząc o jego zmianę i orzeczenie, że sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy w Legnicy na podstawie art. 30 k.p.c. Wedle skarżącej przedmiotowe orzeczenie wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 46 § 1 k.p.c. oraz art. 43 § 1 k.p.c. w zw. z art. 30 k.p.c. z uwagi na błędne uznanie, iż w sprawie zachodzi przypadek uzasadniający umowną właściwość miejscowa sądu, w sytuacji, w której powoda i pozwanego ad. 2 nie łączy żaden stosunek umowny, a źródłem jej odpowiedzialności względem powoda jest wyłącznie ustawowa odpowiedzialność solidarna wskazana w art. 647 1 § 5 k.c. Sąd Apelacyjny zważył: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącej, brak jest uzasadnionych podstaw do zakwestionowania ustalonej przez Sąd I instancji właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Katowicach do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Dokonując oceny stanowiska skarżącej zawartego w zażaleniu co do konieczności określenia właściwości miejscowej sądu do rozpoznania przedmiotowej sprawy przy zastosowaniu dyspozycji art. 43 § 1 k.p.c. w zw. z art. 30 k.p.c. stwierdzić trzeba, iż nie było ono uzasadnione na gruncie obowiązujących w tym zakresie i przywołanych w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przepisach prawa. Zważyć należy, iż określenie właściwości miejscowej sądu do rozpoznania określonej sprawy przy zastosowaniu dyspozycji przepisu art. 46 § 1 k.p.c. , wyłącza co do zasady możliwość zastosowania w tym zakresie przepisu art. 43 § 1 k.p.c. Niewątpliwie bowiem literalna treść owych unormowań oraz ich wykładnia systemowa i celowościowa przekonuje o tym, iż umowne określenie przez strony właściwości określonego sądu do rozpoznania ich sprawy skutkuje tym, że tak określona właściwość staje się właściwością wyłączną, która eliminuje każdą inną właściwość, w tym ogólną ( art. 27 -30 k.p.c. ) i przemienną ( art. 31-37 k.p.c. ). Wskazać przy tym trzeba, iż powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w ugruntowanych w tej materii poglądach orzecznictwa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13.06.1975 r., II CZ 91/75, LEX nr 5027, czy też z dnia 29.11.1982 r., I Cz 98/82, LEX nr 8496). Przenosząc powyższe uwagi na grunt analizowanej sprawy stwierdzić należy, iż z uwagi na bezsporny fakt zawarcia przez powodową spółkę (wykonawcę) ze stroną pozwaną ad 1 (głównego wykonawcę) umowy prorogacyjnej określającej właściwość miejscową sądu do rozpoznania sporów wynikłych lub mogących w przyszłości wynikać z umowy roboty budowlane z dnia 16.03.2011 r. ( § 13 pkt 5 umowy), niewątpliwie trafnie uznał Sąd I instancji, uwzględniając dyspozycję przepisu art. 46 § 1 k.p.c. , iż wyłącznie właściwym miejscowo do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Sąd w tejże umowie wskazany, a więc Sąd Okręgowy w Katowicach. W ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko to jest uzasadnione, pomimo zaistniałej w sprawie kumulacji podmiotowej po stronie pozwanej, Niewątpliwie za stanowiskiem tym dodatkowo przemawia fakt, iż owa kumulacja wynika z istniejącego współuczestnictwa materialnego obu pozwanych spółek ( art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c. ), którego źródłem jest umowa o roboty budowlane i ustawowa, solidarna odpowiedzialność inwestora (pozwanej ad. 2) za zapłatę przez generalnego wykonawcę (pozwana ad. 1) wynagrodzenia dochodzonego pozwem przez wykonawcę (powodowa spółka), wynikająca co do zasady wprost z treści przepisu art. 647 1 § 5 k.c. Wskazać przy tym trzeba, iż nie przesądzając na tym etapie postępowania istnienie owej solidarnej odpowiedzialności pozwanego inwestora, z analizy treści cytowanego przepisu art. 647 1 k.c. wynika, iż zaistnienie owej odpowiedzialności wymaga co do zasady akceptacji przez inwestora treści umowy zawartej przez podwykonawcę z generalnym wykonawcą, w tym również obejmującej umowny zapis prorogacyjny. To zaś dodatkowo przemawia za zasadnością i celowością rozpoznania i rozstrzygnięcia takiego, jak przedmiotowy, sporu przez ten sam, umownie określony miejscowo właściwy sąd. Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny, nie znajdując żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonego postanowienia, zażalenie pozwanej spółki ad. 2 oddalił, jako oczywiście bezzasadne, stosownie do treści przepisu art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. bp
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI