I ACO 14/18

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2018-03-08
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćsąd okręgowysąd apelacyjnypostępowanie cywilnezniesienie współwłasnościzażalenie

Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie wobec części sędziów Sądu Okręgowego i oddalił zażalenie wobec pozostałych, uznając wniosek o wyłączenie za niezasadny.

Uczestnik K. G. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Krakowie, powołując się na ogólne nieprawidłowości w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości i afery. Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie wobec części sędziów z powodu ich niedostępności (delegacje, urlopy, przejście w stan spoczynku) i oddalił wniosek wobec pozostałych, uznając go za niezasadny. Sąd podkreślił, że ogólne zarzuty i niezadowolenie ze sposobu prowadzenia sprawy nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego.

Uczestnik postępowania K. G. złożył wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie, dołączając obszerną listę sędziów. Uzasadniał to ogólnymi nieprawidłowościami w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości, tzw. aferami, a także faktem, że wnioskodawcy mieli reprezentację przez Dziekana Izby Adwokackiej, a jedna z uczestniczek przez byłego sędziego. Wskazał również na nie wykonywanie przez sąd prawomocnych postanowień. Sąd Apelacyjny w Krakowie, jako sąd przełożony, rozpoznał wniosek. Postanowieniem z dnia 8 marca 2018 r. umorzono postępowanie wobec części sędziów, którzy na obecnym etapie nie mogli zostać wyznaczeni do orzekania z powodu delegacji, przejścia w stan spoczynku lub długotrwałego zwolnienia lekarskiego. W odniesieniu do pozostałych sędziów, Sąd Apelacyjny uznał wniosek za niezasadny. Podkreślono, że zgodnie z art. 49 k.p.c., podstawą wyłączenia sędziego muszą być okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a nie ogólne zarzuty dotyczące funkcjonowania sądu czy niezadowolenie strony z przebiegu postępowania. Sąd zaznaczył, że samo reprezentowanie stron przez osoby związane z zawodami prawniczymi nie jest wystarczające do wyłączenia sędziego bez wskazania konkretnych okoliczności świadczących o stronniczości. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ogólne zarzuty dotyczące funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i tzw. afery nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie przekładają się na indywidualnie umotywowane przyczyny dotyczące konkretnego sędziego i nie budzą uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że podstawą wyłączenia sędziego (art. 49 k.p.c.) są okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Samo niezadowolenie strony z przebiegu procesu lub ogólne zarzuty dotyczące funkcjonowania sądu nie są wystarczające. Wniosek musiałby zawierać konkretne argumenty dotyczące poszczególnych sędziów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania wobec części sędziów i oddalenie zażalenia wobec pozostałych

Strona wygrywająca

sędziowie Sądu Okręgowego w Krakowie (wobec oddalenia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
T. J.osoba_fizycznawnioskodawca
J. J.osoba_fizycznawnioskodawca
B. W.osoba_fizycznawnioskodawca
M. G.osoba_fizycznauczestnik
B. G.osoba_fizycznauczestnik
L. G.osoba_fizycznauczestnik
K. G.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 52 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny jest sądem przełożonym nad Sądem Okręgowym w Krakowie i właściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów tego sądu.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje podstawy wyłączenia sędziego, wymagając istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogólne zarzuty dotyczące funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i tzw. afery nie są wystarczające do wyłączenia sędziego. Niezadowolenie strony z przebiegu procesu lub wadliwe prowadzenie procesu nie uzasadniają wyłączenia sędziego. Brak konkretnych argumentów dotyczących poszczególnych sędziów uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia. Część sędziów nie mogła zostać wyznaczona do orzekania z przyczyn proceduralnych (delegacje, urlopy, zwolnienia lekarskie), co uzasadnia umorzenie postępowania wobec nich.

Odrzucone argumenty

Istnienie tzw. afer w sądzie okręgowym uniemożliwia bezstronne orzekanie. Reprezentowanie stron przez Dziekana Izby Adwokackiej i byłego sędziego świadczy o stronniczości. Sąd nie wykonuje prawomocnych postanowień, co podważa jego bezstronność.

Godne uwagi sformułowania

afery ujawnione w sądzie (...) nie pozwalają na przeprowadzenie procesu bez naruszenia prawa do bezstronnego orzekania sędziów samo niezadowolenie strony z przebiegu prowadzenia procesu, a nawet wadliwe prowadzenie procesu wskutek uchybień proceduralnych nie uzasadniają wyłączenia sędziego Takie ogólne argumenty, które nie przekładają się na indywidualnie umotywowane przyczyny, mogące być podstawą wyłączenia poszczególnych sędziów, są z pewnością niewystarczające

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący

Andrzej Struzik

sprawozdawca

Paweł Czepiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego, postępowanie w przypadku wniosku o wyłączenie wielu sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów jednego sądu okręgowego; ogólne zasady wyłączenia sędziego są szeroko stosowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – wyłączenia sędziego, ale wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności, choć istotną dla prawników procesowych.

Czy "afery" w sądzie usprawiedliwiają wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów? Sąd Apelacyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. I ACo 14/18 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jan Kremer Sędziowie: SA Andrzej Struzik (spr.) SA Paweł Czepiel po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. J. , J. J. , B. W. z udziałem M. G. , B. G. , L. G. i K. G. o zniesienie współwłasności (sygn. akt. I Ns 1383/05/K, II Ca 386/17) na skutek wniosku uczestnika K. G. o wyłączenie sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie: SSO E. B. SSO E. B. , SSO I. D. , SSO M. F. , SSO K. G. , SSO M. N. , SSO E. O. , SSO P. P. , SSO A. R. , SSO J. P. , SSO A. W. , SSO M. W. , SSO B. G. , SSO I. S. , SSO A. Ż. , SSO W. Ż. , SSR (del.) Z. D. , SSR (del.) K. H. , SSO K. J. , SSO A. K. , SSO J. C. , SSO K. D. , SSO I. F. , SSO A. K. , SSO E. K. , SSO B. K. , SSO B. K. , SSO K. L. , SSO M. P. , SSO A. N. , SSO W. O. , SSO K. O. , SSO L. R. , SSO K. T. , SSO R. S. , SSO B. T. , SSO J. T. , SSO K. W. , SSO Z. Z. , SSO W. Ż. , SSO M. C. , SSO J. G. , SSO B. G. , SSO B. J. , SSO W. K. , SSO S. K. , SSO J. M. , SSO D. M. , SSO B. P. , SSO A. S. , SSO J. S. , SSO A. Ł. , SSO A. W. , SSO I. B. , SSO K. C. , SSO T. G. , SSO U. G. , SSO L. H. , SSO E. M. , SSO J. K. , SSO T. K. , SSO R. L. , SSO W. M. , SSO A. M. , SSO B. M. , SSO S. N. , SSO G. G. , SSO K. W. , SSO K. W. , SSO J. Ż. , SSO K. M. , SSO B. K. , SSO K. M. , SSO M. M. , SSO A. S. , SSO A. A. , SSO A. Z. , SSO Z. D. , SSO M. F. , SSO B. J. SSO B. G. , SSO B. M. , SSO M. C. , SSO D. P. , SSO K. W. , SSO E. S. , SSR (del.) I. P. , SSR (del.) M. T. , SSR (del.) Ł. W. , SSO D. A. , SSO G. B. , SSO T. B. , SSO K. G. , SSO A. G. , SSO M. H. , SSO J. Ł. , SSO J. M. , SSO A. M. , SSO U. R. , SSO G. S. , SSO W. Z. , SSO S. W. , SSR (del.) A. Ż. , SSR (del.) A. K. , SSO G. D. , SSO G. M. , SSO H. P. , SSO D. P. , SSO M. P. , SSO M. P. , SSO M. S. , SSO E. T. , SSO B. W. , SSR (del.) M. D. , SSR (del.) K. W. , SSR (del.) Z. M. , SSO G. B. , SSO J. B. , SSO W. D. , SSO I. D. , SSO I. G. , SSO R. K. , SSO L. K. , SSO M. K. , SSO J. K. , SSO M. N. , SSO B. S. , SSO I. S. , SSO P. S. , SSO A. G. , SSO A. J. , SSO A. M. , SSO M. K. , SSO M. Ł. , SSO P. M. , SSO A. N. , SSO A. R. , SSO R. R. , SSO R. S. , SSO M. S. , SSO S. S. , SSO I. S. , SSO A. K. , SSO P. W. , SSO M. M. , SSO R. Z. , SSR (del.) K. D. , SSR (del.) I. B. , SSO J. B. , SSO B. P. , SSO J. H. , SSO B. K. , SSO A. P. , SSO A. S. , SSO A. S. postanawia: 1. umorzyć postępowanie wobec sędziów Sądu Okręgowego: A. R. , I. F. , D. P. , A. S. , J. K. , W. O. , SSR (del.) K. H. 2. oddalić zażalenie wobec pozostałych objętych wnioskiem sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie. SSA Andrzej Struzik SSA Jan Kremer SSA Paweł Czepiel Sygn. akt I ACo 14/18 UZASADNIENIE Uczestnik K. G. wniósł o wyłączenie sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie (k. 1140, 1158, 1179, 1188 i 1207), których imienną listę dołączył (k. 1207-1210). Wniosek uzasadniał tym, że afery ujawnione w sądzie (...) nie pozwalają na przeprowadzenie procesu bez naruszenia prawa do bezstronnego orzekania sędziów. Wskazał, że wnioskodawcy mieli adwokata – Dziekana Izby Adwokackiej, a uczestniczka M. G. ma adwokata – byłego sędziego sądu (...) . Po wizycie uczestnika u Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie w dniu 31 października 2017 r. prezes została odwołana. To samo stało się z Prezesem Sądu Apelacyjnego w Krakowie po jego wizycie u niego w dniu 24 listopada 2016 roku. Podał też, że posiada siedem prawomocnych postanowień, których sąd od lat nie wykonuje. Podkreślił n koniec, że mógłby podać szereg argumentów dlaczego sędziowie winni zostać wyłączeni, ale ich nie przedstawił. Wszyscy sędziowie, z wyjątkiem dwóch sędziów orzekających w VII Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, tj. SSO T. B. i SSO M. H. złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia od rozpoznania sprawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów sąd nad nim przełożony. Sąd Apelacyjny w Krakowie jest sądem przełożonym nad Sądem Okręgowym w Krakowie (w rozumieniu art. 52 § 1 k.p.c. ) i w odniesieniu do sędziów orzekających w tym sądzie jest właściwy kompetencyjnie do rozpoznania wniosku uczestnika. Zaznaczyć też należy, że wniosek obejmował wyłączenie sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym, stąd mimo dołączonych wydruków z listami tak sędziów, jak i referendarzy tego sądu, rozstrzygnięcie nie dotyczyło referendarzy sądowych. Ograniczając się zatem do rozpoznanie wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie wskazanych przez uczestnika, po pierwsze, w odniesieniu do kilku z nich (pkt 1 sentencji) postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. Na obecnym etapie postępowania sędziowie ci nie mogą zostać wyznaczeni do orzekania w niniejszej sprawie z racji delegowania ich do innych czynności (do pracy w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w Ministerstwie Sprawiedliwości), przejścia w stan spoczynku, bądź przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Odnosząc się do pozostałych sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie wniosek uczestnika należy uznać za niezasadny. Zgodnie z art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W hipotezie tego przepisu mieści się przypadek prowadzenia postępowania w sposób stronniczy, gdy wykazane zostanie, że istnieje między jedną ze stron procesu a wskazanym sędzią określony stosunek, który jednak co istotne dla każdego obiektywnego obserwatora (a nie jedynie w subiektywnym odczuciu strony) na podstawie doświadczenia życiowego, mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Jednocześnie podkreślić należy, że w świetle akceptowanych przez obecny skład Sądu Apelacyjnego poglądów judykatury samo niezadowolenie strony z przebiegu prowadzenia procesu, a nawet wadliwe prowadzenie procesu wskutek uchybień proceduralnych nie uzasadniają wyłączenia sędziego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. II PK 344/09, OSNP 2011/21-22/271). W niniejszej sprawie powody, które miałyby uzasadniać wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Krakowie, opierają się po pierwsze na przekonaniu uczestnika, że bezstronne orzekanie jest wyłączone w związku z nieprawidłowościami związanymi z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości w tym sądzie („aferami”). Takie ogólne argumenty, które nie przekładają się na indywidualnie umotywowane przyczyny, mogące być podstawą wyłączenia poszczególnych sędziów, są z pewnością niewystarczające w świetle wymogów art. 49 k.p.c. Nie są to rzeczywiste podstawy, które mogłyby dyskwalifikować sędziów od orzekania, z uwagi na brak wątpliwości co do bezstronnego orzekania przez sędziego w tej konkretnej sprawie. Jak wskazano wyżej także wszelkie nieprawidłowości merytoryczne (proceduralne) w zakresie prowadzonego postępowania (wcześniejszych postępowań – na co uczestnik zwracał uwagę) nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Takie nieprawidłowości mogą i winny być eliminowane w drodze kontroli instancyjnej orzeczeń. Uczestnik zaznaczył, że ma szereg argumentów, które świadczą o nieprawidłowości w działaniu sądu, jednak ich nie podał, a z taką argumentacją trudno polemizować. Uczestnik wskazał też na reprezentowanie wnioskodawców przez Dziekana Okręgowej Izby Adwokackiej, a uczestniczki M. G. przez pełnomocnika będącego byłym sędzią sądu (...) . Sam ten fakt bez wskazania okoliczności wskazujących na określone, stronnicze zachowania w stosunku do stron reprezentowanych przez tych pełnomocników (korzystne z uwagi na znajomość z sędzią, utrzymywanie z nim kontaktów osobistych, czy innego rodzaju mogących w odczuciu społecznym budzić zastrzeżenia co do jego bezstronności) jest jednak niewystarczający do wyłączenia sędziów. Co istotne, sędziowie, których dotyczy rozpoznawany obecnie wniosek w swoich oświadczeniach nie znajdowali podstaw do ich wyłączenia od orzekania w sprawie, z wyjątkiem dwóch z nich: SSO T. B. i SSO M. H. , które jednak nie podały przyczyn mających uzasadniać ich wyłączenie, a w ramach podziału czynności (Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) nie są one także predystynowane do rozstrzygania sprawy w toku instancji. Dlatego także w ich przypadku nie było podstaw do uznania wniosku za uzasadniony. Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny orzekł jak w pkt 2 sentencji na zasadzie art. 49 k.p.c. w zw. z art. 52 § 1 k.p.c. SSA Andrzej Struzik SSA Jan Kremer SSA Paweł Czepiel

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI