Orzeczenie · 2015-04-15

I ACA 985/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2015-04-15
SAOSCywilnespadkiŚredniaapelacyjny
spadektestamentwydziedziczeniezachowekobowiązki rodzinnerelacje rodzinnesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę z powództwa M. B. (1) i S. B. przeciwko R. B. i innym, domagających się uznania za bezskuteczne wydziedziczenia R. B. przez spadkodawcę J. B. w testamencie z 2008 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił powództwo, uznając, że R. B. uporczywie nie dopełniał obowiązków rodzinnych wobec ojca, co stanowiło podstawę wydziedziczenia zgodnie z art. 1008 pkt 3 k.c. Sąd Okręgowy ustalił, że R. B. nie miał kontaktu z ojcem od 1971 roku, nie interesował się jego losem ani zdrowiem. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, uznając wydziedziczenie za bezskuteczne. Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego, wskazując, że brak kontaktu wynikał z postawy ojca, który zerwał relacje z synem w 1971 roku, nie wywiązywał się z obowiązków rodzicielskich i alimentacyjnych, a nawet zabraniał rozmów o synu. Sąd uznał, że R. B. miał prawo czuć się odrzucony i skrzywdzony. Sąd Apelacyjny podkreślił, że J. B. nie wymagał wsparcia finansowego ani opieki od syna w ostatnich latach życia, a jego próby nawiązania kontaktu listownego z matką R. B. i synem, poprzedzające wydziedziczenie, nie były wystarczające, aby uzasadnić zarzut uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych. W związku z tym Sąd Apelacyjny uznał wydziedziczenie za bezskuteczne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wydziedziczenia z art. 1008 pkt 3 k.c., zwłaszcza w kontekście długotrwałego braku kontaktu wynikającego z postawy spadkodawcy.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o wydziedziczenie jest oceniana indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak kontaktu syna ze spadkodawcą przez wiele lat, wynikający z postawy ojca, może stanowić podstawę do wydziedziczenia syna z powodu uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak kontaktu wynikał z postawy ojca, który zerwał relacje i nie wywiązywał się z obowiązków rodzicielskich, a syn miał prawo czuć się odrzucony i skrzywdzony.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że skoro ojciec przez lata zaniedbywał syna, nie interesował się nim i nie wywiązywał z obowiązków, to syn nie miał obowiązku inicjowania kontaktu i nie można mu zarzucać uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych. Próby ojca nawiązania kontaktu przed śmiercią nie były wystarczające, aby uzasadnić wydziedziczenie.

Czy próby nawiązania kontaktu przez spadkodawcę w ostatnich latach życia, po długoletnim zerwaniu relacji, mogą uzasadniać wydziedziczenie syna, jeśli do spotkania nie doszło, a wkrótce potem sporządzono testament z wydziedziczeniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli próby te nie były szczere i nie doprowadziły do faktycznego pojednania, a testament sporządzono krótko po nich, pozbawiając syna spadku.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że przeprosiny i chęć spotkania ze strony ojca, które nastąpiły po latach milczenia i nie doprowadziły do faktycznego spotkania, nie były wystarczające, aby uzasadnić wydziedziczenie, zwłaszcza że testament sporządzono krótko po tej korespondencji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
R. B.

Strony

NazwaTypRola
M. B. (1)osoba_fizycznapowód
S. B.osoba_fizycznapowód
R. B.osoba_fizycznapozwany
S. B.osoba_fizycznapozwany
M. B. (2)osoba_fizycznapozwany
M. Ż.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 1008 § pkt 3

Kodeks cywilny

Uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych jako podstawa wydziedziczenia.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.

k.c. art. 1088

Kodeks cywilny

Definicja i przesłanki wydziedziczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia poprzez brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia poprzez nadużycie prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Moc dowodowa dokumentu prywatnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak kontaktu syna z ojcem wynikał z postawy ojca, który zerwał relacje i nie wywiązywał się z obowiązków rodzicielskich. • Syn miał prawo czuć się odrzucony i skrzywdzony przez ojca. • Próby nawiązania kontaktu przez ojca w ostatnich latach życia nie były szczere ani wystarczające do uzasadnienia wydziedziczenia. • Ojciec nie wymagał wsparcia finansowego ani opieki od syna w ostatnich latach życia.

Odrzucone argumenty

Syn uporczywie nie dopełniał względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych (argument Sądu Okręgowego). • Brak kontaktu syna z ojcem od 1971 roku wypełnia przesłankę z art. 1008 pkt 3 k.c. (argument Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja taka nie wynikała jednak ze złej woli R. B. , ale była konsekwencją postawy jego ojca. • W tej sytuacji stawianie zarzutu R. B. , który miał prawo czuć się odrzucony i skrzywdzony przez ojca, iż nie interesował się ojcem i nie podejmował żadnych kroków aby nawiązać z nim kontakt, jest w ocenie Sądu Apelacyjnego nieuprawnione. • Trudno bowiem przeprosiny J. B. uznać za wiarygodne i szczere skoro do spotkania nie doszło, a dwa miesiące później J. B. sporządził testament, w którym wydziedziczył syna.

Skład orzekający

Zbigniew Grzywaczewski

przewodniczący

Alicja Surdy

członek

Ewa Lauber-Drzazga

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wydziedziczenia z art. 1008 pkt 3 k.c., zwłaszcza w kontekście długotrwałego braku kontaktu wynikającego z postawy spadkodawcy."

Ograniczenia: Każda sprawa o wydziedziczenie jest oceniana indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są relacje rodzinne i jak sąd ocenia przyczyny braku kontaktu między rodzicem a dzieckiem przy rozstrzyganiu kwestii spadkowych. Pokazuje, że nawet po latach zaniedbań, sąd może stanąć po stronie dziecka, jeśli jego postawa była usprawiedliwiona.

Czy ojciec może wydziedziczyć syna za brak kontaktu, jeśli sam go przez lata zaniedbywał?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst