I ACA 98/20

Klauzulę wykonalności nadano w dniu 06.05.2021 r. na pkt 2 i 4 na wniosek pełn. pozwanego M. Ł. /k. 1638/ adw. J. Ł. . Na zarządzenie Sędziego z up. Kierownika Sekretariatu Starszy Sekretarz Sądowy Emilia Misztal Sygn. akt I ACa 98/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2021 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Tomasz Sobieraj (spr.) Sędziowie: SA Artur Kowalewski SA Dariusz Rystał Protokolant: Emilia Misztal po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2021 roku na rozprawie sprawy z powództwa E. N. i K. P. przeciwko M. Ł. , (...) spółce akcyjnej w W. i Towarzystwu (...) spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie na skutek apelacji powódek od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2019 roku, sygn. akt I C 1249/15 1. oddala apelację; 2. zasądza od powódki E. N. na rzecz pozwanego M. Ł. kwotę 4050 [czterech tysięcy pięćdziesięciu] złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym; 3. zasądza od powódki E. N. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) spółki akcyjnej w W. kwotę 2700 [dwóch tysięcy siedmiuset] złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym; 4. zasądza od powódki K. P. na rzecz pozwanego M. Ł. kwotę 2700 [dwóch tysięcy siedmiuset] złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym; 5. zasądza od powódki K. P. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) spółki akcyjnej w W. kwotę 2700 [dwóch tysięcy siedmiuset] złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Artur Kowalewski Tomasz Sobieraj Dariusz Rystał Sygn. akt I ACa 98/20 UZASADNIENIE Powódki E. N. i K. P. – działająca jako spadkobierczyni J. P. w pozwie przeciwko pozwanym M. Ł. , (...) Spółce Akcyjnej w W. i Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. wniosły o: zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz każdej z powódek kwot: po 138.789,86 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 października 2011 roku do dnia zapłaty, po 2.700 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 sierpnia 2014 roku, 8.489 złotych, przy czym kwota ta podlega zasądzeniu na rzecz powódek solidarnie z A. N. , A. B. , B. B. (1) , ustalenie odpowiedzialności pozwanych w przyszłości oraz zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódek kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powódki wskazały, iż w dniu 8 sierpnia 1996 roku (...) spółka z o.o. w M. zawarła umowę kredytową z (...) Bankiem (...) S.A. Oddział w D. na zakup maszyn do zbioru i przygotowywania pasz niezbędnych przy hodowli bydła mlecznego. Kwota kredytu wynosiła 647.000 złotych i była zabezpieczona przewłaszczeniem maszyn oraz poręczeniami osobistymi A. N. , E. N. , A. B. , B. B. (1) , K. P. , J. P. oraz (...) Spółdzielni (...) w S. . Następcą prawnym (...) Banku (...) był Bank (...) Spółka Akcyjna w W. , zaś (...) Spółdzielni (...) – (...) Spółdzielnia (...) w R. , a następnie Spółdzielnia (...) w G. . Spółka (...) ogłosiła upadłość obejmującą likwidację majątku. Następnie z powództwa Banku (...) S.A. toczyło się postępowanie sądowe (V GC 180/00) przeciwko (...) Spółdzielni (...) w S. , w którym bank domagał się od Spółdzielni jako poręczyciela kredytu zapłaty należnych mu kwot. W dniu 26 lutego 2001 roku Bank (...) S.A. z zawarł z (...) Spółdzielnią (...) w S. umowę mającą na celu rozłożenie na raty płatności wynikających z zadłużenia Spółdzielni z tytułu poręczeń kredytów udzielonych spółce (...) oraz S. S. . Raty byty spłacane do 24 marca 2010 roku W 2011 roku następca prawny Spółdzielni – Spółdzielnia (...) w G. wystąpiła przeciwko współporęczycielom kredytu z pozwem o zapłatę kwot po 138 789,86 złotych wraz z odsetkami z tytułu zwrotu spełnionego na rzecz (...) S.A. świadczenia. Sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w Łomży (sygn. akt I Nc 32/11) i w dniu 15 listopada 2011 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym zgodnie z żądaniem pozwu. W związku z powyższym, w dniu 2 grudnia 2011 roku powódki zawarły z M. Ł. umowę na zastępstwo procesowe w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Łomży, przy czym M. Ł. działał w imieniu własnym oraz w imieniu adwokat K. C. i adwokat Ż. F. . Tytułem wynagrodzenia za prowadzenie sprawy powodowie wpłacili gotówką łącznie kwotę 15.600 złotych, tj. na każdego z powodów przypadało po 2.600 złotych. W dniu 3 grudnia 2011 roku złożone zostały zarzuty od nakazu zapłaty wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów i wnioskiem o przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Szczecinie. W zarzutach zgłoszono m.in. zarzut odnowienia oraz przedawnienia roszczenia. Sąd Okręgowy w Łomży przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Szczecinie, a ten zwolnił pozwanych w tamtej sprawie od kosztów sądowych w części tj. od opłaty od zarzutów powyżej kwoty 100 złotych. Zarzuty zostały odrzucone z uwagi na nieopłacenie ich w terminie. Czynności tej miał dokonać pozwany M. Ł. , a środki pieniężne miały pochodzić z przekazanej mu uprzednio kwoty 15.600 złotych. Dalsze działania pozwanego M. Ł. sprowadzające się do składania zażaleń oraz wniosków o przywrócenie terminu nie przyniosły spodziewanych efektów, a jedynie zwiększyły koszty zastępstwa procesowego zasądzane na rzecz Spółdzielni. Po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty Spółdzielnia wystąpiła do komornika z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, które nadal jest prowadzone. Komornik dokonał zajęć m.in. wynagrodzeń za pracę i świadczeń rentowych. Ponadto pobiera opłatę egzekucyjną, która zwiększa wartość szkody, a która obecnie nie jest możliwa do określenia, stąd wniosek o ustalenie odpowiedzialności pozwanych w przyszłości. Wobec fiaska podejmowanych działań procesowych pozwany M. Ł. wskazał powódkom na celowość wniesienia skargi o wznowienie postępowania, którą następnie złożył jako pełnomocnik oraz substytut pełnomocników pozostałych współporęczycieli. Skarga o wznowienie postępowania została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 19 grudnia 2013 roku, a Sąd Apelacyjny w Białymstoku nie uwzględnił zażalenia pozwanych. Nadto postanowieniem z dnia 13 maja 2014 roku zasądził na rzecz Spółdzielni kwotę 3.600 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego oraz 72 złotych tytułem kosztów nadania klauzuli wykonalności. Kwoty te również zwiększają wysokość szkody powódek. Pismem z dnia 1 sierpnia 2014 roku powódki wezwały pozwanego do zapłaty i wskazania numerów polis ubezpieczeniowych a także złożyły propozycję polubownego zakończenia sporu. Następnie zgłosiły roszczenie w zakładach ubezpieczeń pozwanego, jednakże odmówiono im wypłaty odszkodowania, powołując się na brak dowodów wskazujących na możliwość uzyskania przez powódki pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie. Powódki wskazały, iż roszczenie regresowe wobec współdłużników solidarnych przysługujące Spółdzielni (...) w G. z tytułu spłaty kredytu ulegało przedawnieniu w terminie trzyletnim. Ponadto wskazały, że w zarzutach od nakazu zapłaty w sprawie I Nc 32/11 podniesiono zarzut wadliwego rozliczenia przez Bank (...) S.A. umowy kredytu, przez co kwota uiszczona przez Spółdzielnię i jej następców prawnych jest znacznie zawyżona. Zaświadczenia, jakimi posługiwała się Spółdzielnia i jej następcy prawni, nie uwzględniała bowiem wartości mienia przewłaszczonego na zabezpieczenie kredytu wyłączonego z masy upadłości i następnie sprzedanego przez bank. Z akt sprawy upadłościowej XII GUp 207/01 wynika zaś, że wartość maszyn i urządzeń rolniczych oraz stada jałówek była równa zaciągniętemu kredytowi, co oznacza że Spółdzielnia i jej następcy prawni, a tym samym również współporęczyciele, nie byli zobowiązani do spełnienia świadczenia w takim zakresie, w jakim wynika to z ugody zawartej przez Spółdzielnię z Bankiem (...) S.A. Pozwany (...) spółka akcyjna w W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie solidarnie od powódek na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych. Pozwany wskazał, iż postępowanie dotyczące likwidacji szkody zgłoszonej przez powódki w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej adwokata M. Ł. przeprowadziło Towarzystwo (...) S.A. w W. , które w koasekuracji z (...) S.A. ubezpieczało adwokata w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. W toku postępowania likwidacyjnego ubezpieczyciel ustalił, że pozwany M. Ł. złożył zarzuty od nakazu zapłaty, które zostały odrzucone z uwagi na ich nieopłacenie w terminie. Po przeanalizowaniu okoliczności sprawy (...) S.A. odmówiło przyjęcia odpowiedzialności za szkodę wskazując, iż odpowiedzialność pozwanych ubezpieczycieli ma charakter akcesoryjny w stosunku do odpowiedzialności ubezpieczonego, zaś mimo uchybienia przez adwokata terminowi do opłacenia zarzutów od nakazu zapłaty nie można ustalić, iż na skutek tego zaniechania adwokata doszło do wyrządzenia powodom szkody. Zdaniem pozwanego, z bardzo wysokim prawdopodobieństwem można uznać, iż nawet w przypadku terminowego uiszczenia opłaty od zarzutów przez adwokata M. Ł. sprawa zakończyłaby się przegraną powódek. Pozwany wskazał też, że powódki nie wykazały wysokości dochodzonego roszczenia w wysokości 149.979 złotych. Pozwany Towarzystwo (...) spółka akcyjna w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódek solidarnie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż strona powodowa nie wskazała, na jakiej podstawie faktycznej domaga się zapłaty kwoty po 2700 złotych skoro w uzasadnieniu pozwu, jako kwotę wynagrodzenia uiszczonego przez powódki, wskazano 2600 złotych. Jednocześnie pozwany wskazał, iż wynagrodzenia adwokata nie może być częścią powstałej szkody, albowiem przepisy prawa wyraźnie rozróżniają szkodę od świadczenia strony umowy. Tylko w jednym przypadku możliwe jest żądanie zwrotu wypłaconego wynagrodzenia i dotyczy to sytuacji gdy umowa została wypowiedziana ( art. 746 k.c. ). Pozwany wskazał ponadto, iż wynagrodzenie zapłacone adwokatowi M. Ł. nie może być objęte ochroną ubezpieczeniową z uwagi na to, iż w odmiennym przypadku ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej pełniłoby funkcję ubezpieczenia szkody własnej, co jest niedopuszczalne. Zdaniem pozwanego, powódki nie wyjaśniły też podstaw żądania kwoty 138.789,86 złotych. Nie można przyjąć, że nawet w przypadku skutecznego wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty w sprawie I Nc 32/11 doszłoby do oddalenia tamtego powództwa w całości, skoro same powódki wskazują, że zarzut przedawnienia nie obejmował kwoty 57.139,64 złotych w odniesieniu do każdego z poręczycieli. Powódki nie wykazały również, że kwota kredytu nie została prawidłowo rozliczona, albowiem nie uwzględniała kwoty uzyskanej przez bank (...) S.A. ze sprzedaży mienia przewłaszczonego na zabezpieczenie tego kredytu. Odnosząc się do żądania ustalenia odpowiedzialności na przyszłość, pozwany wskazał, na brak wykazania interesu prawnego po stronie powódek. Dodatkowo pozwany wskazał, że pełną dokumentację umożliwiającą zajęcie stanowiska w kwestii zgłoszonych roszczeń uzyskał dopiero w dniu 27 lutego 2015 roku Na zakończenie pozwany wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia istnienia solidarności pomiędzy wszystkimi pozwanymi. Pomiędzy pozwanymi M. L. i zakładami ubezpieczeń zachodzi jedynie solidarność niewłaściwa ( in solidum ). Ponadto pomiędzy pozwanymi ubezpieczycielami również brak jest węzła solidarności. Zgodnie z umową generalną w sprawie programu ubezpieczeniowego dla adwokatów z 21 grudnia 2011 roku oraz porozumieniem o koasekuracji z 23 kwietnia 2012 roku udział pozwanego ad 3 w ryzyku odszkodowawczym w związku z zarzucanymi adwokatowi M. Ł. uchybieniami wynosi 30 %. Pozwany M. Ł. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódek na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut braku legitymacji czynnej powódki K. P. wskazując, iż nie wykazała ona że jest spadkobiercą J. P. oraz zakwestionował zasadność dochodzonych roszczeń, zarówno co do zasady, jak i wysokości. Wyjaśnił, że wobec roszczeń Spółdzielni (...) w G. przeciwko E. N. i J. P. jako zasadnicze zgłoszono w sprawie I Nc 32/11 zarzuty przedawnienia i odnowienia. Prawnomaterialnym źródłem roszczenia spółdzielni wobec tych osób były umowy poręczenia osobistego za zobowiązania kredytowe upadłej spółki (...) spółki z o.o. w M. . Swoje główne powództwo regresowe wobec współporęczycieli Spółdzielnia (...) w G. poprzedziła powództwem „cząstkowym” o jedną z rat zapłaconych na rzecz banku. Sprawa ta toczyła się przed Sądem Rejonowym w Choszcznie (sygn. akt: I C 107/10), gdzie powodowie podnosili tożsame zarzuty, a wynik sprawy był dla nich niekorzystny. Zdaniem pozwanego orzeczeniem w tamtej sprawie przesądzona została zasada negatywna dla strony powodowej, co ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem zagadnienie prawne rozstrzygnięte w sprawie I C 107/10 nie mogło być odmiennie ocenione w sprawie o sygn. akt I Nc 32/11. Przy istnieniu niekorzystnego dla strony powodowej prejudykatu, opartego o tożsamy stan faktyczny i prawny, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy zasadniczej, niemożliwym, zdaniem pozwanego, było rozstrzygnięcie inne niż utrzymujące nakaz zapłaty w mocy. Tym samym odrzucenie zarzutów strony powodowej nie pozostaje w związku ze szkodą, której wyrównania dochodzi w niniejszej sprawie. W dalszej kolejności pozwany zaprzeczył, aby powódka ad.1 lub J. P. uiścili na rzecz jego kancelarii kwoty po 2.600 złotych. Nadto, brak jest podstaw dla obejmowania zakresem odszkodowania kosztów wygenerowanych w efekcie podjętych przez pozwanego działań zmierzających do przywrócenia terminów. Czynione to było za akceptacją strony powodowej. To samo dotyczy kosztów wywołanych skargą o wznowienie postępowania w sprawie I C 60/12. Pozwany wskazał również na brak podstaw do uwzględnienia roszczenia o ustalenie odpowiedzialności za szkody mogące ujawnić się w przyszłości. Argumentacja zgłoszona w uzasadnieniu pozwu, okoliczności i dowody tam przytaczane nie uzasadniają bowiem interesu prawnego strony powodowej w uwzględnieniu tego żądania. Ponadto zakres szkody strony powodowej implikowany jest wartością należności skutecznie wyegzekwowanych przez Spółdzielnię (...) , natomiast strona powodowa skutecznie wyzbyła się posiadanego majątku (zwłaszcza nieruchomości) na rzecz osób najbliższych. Na zakończenie pozwany podniósł, że w okresie którego dotyczą wszystkie żądania pozwu objęty był ochroną ubezpieczeniową, wynikającą z posiadanej polisy ubezpieczeniowej, której podstawę stanowi umowa generalna w sprawie programu ubezpieczeniowego dla adwokatów zawarta dnia 21 grudnia 2011 roku w W. , której stronami jako koasekuranci są pozwani (...) S.A. i Towarzystwo (...) S.A. oraz Naczelna Rada Adwokacka. Powódki w piśmie z dnia 25 kwietnia 2016 roku oraz na rozprawie w dniu 23 września 2016 roku cofnęły pozew w zakresie kwoty 100 złotych, przypadającej na każdą z powódek z dochodzonej kwoty 2.700 złotych. Ponadto wskazały, że kwota 8.489 złotych powinna być zasądzona na rzecz powódek solidarnie wraz z A. N. , A. B. i B. B. (1) , natomiast pozostałe kwoty wskazane w pozwie powinny być zasądzone osobno na każdej z powódek. W piśmie z dnia 19 lipca 2017 roku powódki zmodyfikowały żądanie pozwu w ten sposób, że zamiast zasądzenia kwoty 8.489 złotych, wniosły o zasądzenie kwoty 10.889 złotych, z tym zastrzeżeniem, że zapłata tej kwoty na rzecz któregokolwiek z powódek lub na rzecz A. N. , B. B. (1) i A. B. pozostałych z obowiązku zapłaty. Jednocześnie wyjaśniły, że na dochodzoną kwotę składały się: - 3600 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego wynikająca z postanowienia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 maja 2013 roku (I ACa 445/13), - 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w sprawie ze skargi o wznowienie postepowania zasądzone postanowieniem Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 19 grudnia 2013 roku (I C 637/13), - 17 złotych tytułem opłaty od pełnomocnictwa, - 72 złotych tytułem kosztów postępowania klauzulowego zgodnie z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 maja 2014 roku (I ACz 190/14), - 3600 złotych tytułem kosztów postepowania zażaleniowego wynikających z postanowienia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 maja 2014 roku (I ACz 190/14). Ponadto powódki sprecyzowały, że roszczenie o ustalenie odpowiedzialności pozwanych na przyszłość dotyczy szkody za nieopłacenie w terminie zarzutów od nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Łomży (I Nc 32/11). Pozwany Towarzystwo (...) S.A. wniósł o oddalenie rozszerzonego powództwa, wskazując, że działania podejmowane przez pozwanego M. Ł. miały na celu przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty w związku z czym należy uznać, że były one konieczne dla zabezpieczenia interesów powódek, pomimo że okazały się nieskuteczne. Ponadto pozwany zanegował możliwość zasadzenia świadczenia in solidum wobec osób, które nie są stroną danego postępowania. Pozwany M. Ł. wniósł o oddalenie rozszerzonego powództwa, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazał, że część kosztów, których zwrotu domagają się powódki, powstała w sprawie ze skargi o wznowienie postepowania, a każda z powódek godziła się na jego wszczęcie i udzieliła pozwanemu pełnomocnictwa, akceptując tym samym ryzyko niepowodzenia. Powódki w piśmie z dnia 12 marca 2019 roku, sprostowanym następnie na rozprawie w dniu 13 marca 2019 roku, ponownie dokonały zmiany powództwa o zapłatę w ten sposób, że wniosły o: 1. zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz każdej z powódek kwot: a) po 138.789,86 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 października 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty b) po 2.600 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od 1 sierpnia 2014 roku do 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, 2) zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powódek kwoty 10.889 złotych z tym zastrzeżeniem, że w razie zapłaty tej kwoty na rzecz A. N. , A. B. , B. B. (1) lub którejś z powódek zwalnia do pozwanych z zapłaty wobec powódek 3) zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz każdej z powódek kwot po 66.117,21 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 października 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty. Powódki wskazały, że modyfikacja roszczenia wynika z faktu, iż w pozwie domagały się zapłaty należności głównej wraz z odsetkami liczonymi od dnia wydania przez Sąd Okręgowy w Łomży nakazu zapłaty, natomiast odsetki od kwoty należności głównej przysługują powódkom od daty wezwania pozwanych do zapłaty, w tym przypadku od daty złożenia pozwu. Ponadto, powódki wniosły o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa w podwójnej wysokości. W uzasadnieniu tego wniosku powołały się na wartość przedmiotu sporu, długość trwania postepowania, stopień skomplikowania sprawy, nakład pracy pełnomocnika, konieczność uzyskania dostępu do innych spraw. Pismem z dnia 19 marca 2019 roku powódki ponownie zmodyfikowały powództwo domagając się: 1) zasądzenia od pozwanych M. Ł. i Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz każdej z powódek kwoty po 41.636,96 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 października 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, 2) zasądzenia od pozwanych M. Ł. i (...) S.A. w W. na rzecz każdej z powódek kwoty po 97.152,90 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 października 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, 3) zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz każdej z powódek kwot po 2.600 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty. 4) zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powódek oraz A. N. , A. B. i B. B. (1) solidarnie kwoty 10.889 złotych, z zastrzeżeniem że zapłata tej kwoty na rzecz którejkolwiek z wymienionych osób zwalnia pozwanych z obowiązku zapłaty na rzecz powódek, 5) zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz każdej z powódek kwot po 66.117,21 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 października 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty. Powódki wskazały, że niniejsza modyfikacja roszczenia jest zasadna z uwagi na kwestię odpowiedzialności pozwanych zakładów ubezpieczeń za ryzyko odszkodowawcze, tj. 30% w przypadku pozwanego (...) S.A oraz 70% w przypadku (...) S.A. Pozwani wnieśli o oddalenie zmodyfikowanego powództw. Wyrokiem z dnia 19 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie: - w punkcie pierwszym zasądził na rzecz powódki E. N. : 1) od pozwanych M. Ł. i (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 87367,31 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: - od kwoty 59450,77 złotych od dnia 27 października 2015 roku w odniesieniu do pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. i od dnia 16 lutego 2016 roku w odniesieniu do pozwanego M. Ł. - od kwoty 27916,54 złotych od dnia 21 marca 2019 roku w odniesieniu do pozwanego M. Ł. i od dnia 24 maja 2019 roku w odniesieniu do pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. , z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego; 2) od pozwanych M. Ł. i Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 37443,14 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: - od kwoty 25478,91 złotych od dnia 27 października 2015 roku w odniesieniu do pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. i od dnia 16 lutego 2016 roku w odniesieniu do pozwanego M. Ł. - od kwoty 11964,23 złotych od dnia 21 marca 2019 roku w odniesieniu do pozwanego M. Ł. i od dnia 13 kwietnia 2019 roku w odniesieniu do pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. , z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego; - w punkcie drugim zasądził na rzecz powódki K. P. : 1) od pozwanych M. Ł. i (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 87367,31 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: - od kwoty 59450,77 złotych od dnia 27 października 2015 roku w odniesieniu do pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. i od dnia 16 lutego 2016 roku w odniesieniu do pozwanego M. Ł. - od kwoty 27916,54 złotych od dnia 21 marca 2019 roku w odniesieniu do pozwanego M. Ł. i od dnia 24 maja 2019 roku w odniesieniu do pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. , z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego; 2) od pozwanych M. Ł. i Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 37443,14 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: - od kwoty 25478,91 złotych od dnia 27 października 2015 roku w odniesieniu do pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. i od dnia 16 lutego 2016 roku w odniesieniu do pozwanego M. Ł. - od kwoty 11964,23 złotych od dnia 21 marca 2019 roku w odniesieniu do pozwanego M. Ł. i od dnia 13 kwietnia 2019 roku w odniesieniu do pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. , z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego; - w punkcie trzecim umorzył postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwot po 100 złotych na rzecz każdej z powódek; - w punkcie czwartym oddalił powództwo w pozostałej części; - w punkcie piątym zniósł koszty procesu pomiędzy stronami; - w punkcie szóstym nakazał ściągnąć od powódki E. N. z roszczenia zasądzonego w punkcie I. wyroku na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie kwotę 4568,34 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, - w punkcie siódmym nakazał ściągnąć od powódki K. P. z roszczenia zasądzonego w punkcie II. wyroku na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie kwotę 4568,34 złotych (cztery tysiące pięćset sześćdziesiąt osiem złotych i trzydzieści cztery grosze) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, - w punkcie ósmym nakazał pobrać od każdego z pozwanych na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie kwoty po 4205,77 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sąd Okręgowy powyższe rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach faktycznych: W dniu 8 sierpnia 1996 roku pomiędzy (...) Bankiem (...) Spółką Akcyjną Oddział w D. a spółką (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w M. , reprezentowaną przez prezesa zarządu A. N. , zawarta została umowę kredytu, na mocy której bank udzielił spółce kredytu w wysokości 647000 złotych z przeznaczeniem na zakup maszyn do zbioru i przygotowania pasz niezbędnych przy hodowli bydła mlecznego, tj. wozu paszowego (...) , prasy do słomy W. i sieczkarni polowej. Zgodnie z umową (...) sp. z o.o. otrzymywała dopłaty do oprocentowania kredytu od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kredytobiorca zobowiązał się dokonać spłaty kredytu w 9 ratach płatnych w okresie od 31 grudnia 1999 roku do 31 grudnia 2000 roku. W celu zabezpieczenia zwrotu kredytu przez (...) sp. z o.o. w dniu 8 sierpnia 1996 roku solidarnego poręczenia udzielili: B. B. (1) , A. B. , E. N. , A. N. , K. P. , J. P. i (...) Spółdzielnia (...) w S. . Poręczenia obejmowały zobowiązania kredytobiorcy istniejące w chwili udzielenia poręczenia, jak i mogące powstać w przyszłości z tytułu w/w kredytu na wypadek gdyby kredytobiorca nie wykonał tych zobowiązań w oznaczonym terminie. Ponadto na zabezpieczenie spłaty kredytu spółka (...) dokonała przewłaszczania: maszyn rolniczych będących przedmiotem kredytu na wartość 808 762 złotych oraz jałówek w ilości 155 sztuk o wartości 134 850 złotych. W dniu 18 grudnia 1996 roku zawarty został aneks nr (...) do umowy kredytu z 8 sierpnia 1996 roku w którym: zmniejszono kwotę kredytu do kwoty 629 944,99 złotych, zmieniono wysokość poszczególnych rat. W związku z podpisaniem aneksu A. N. , E. N. , A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. i (...) Spółdzielnia (...) w S. udzielili solidarnego poręczenia również w zakresie zobowiązania wynikającego ze zmienionych warunków kredytowania. Udzielone poręczenia obejmowały zobowiązania kredytobiorcy istniejące w chwili udzielania poręczenia, jak i mogące powstać w przyszłości z tytułu umowy kredytu na wypadek gdyby kredytobiorca nie wykonał tych zobowiązań w oznaczonym terminie. Poręczyciele oświadczyli, że wykonają zobowiązanie z tytułu poręczenia niezwłocznie po zawiadomieniu ich przez (...) Bank (...) S.A. o opóźnieniu lub zwłoce w spłacie kredytu, przez zapłatę sumy zadłużenia niezwłocznie w sposób i terminach wskazanych przez bank. W dniu 22 listopada 1999 roku Bank (...) S.A. w W. – będący następcą prawnym (...) Banku (...) S.A. – wniósł do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze pozew przeciwko (...) Spółdzielni (...) w S. o zapłatę kwoty 849 772,41 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i zasądzenie od pozwanej Spółdzielni na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 12 000 złotych. W uzasadnieniu bank wskazał, iż zawarł z (...) sp. z o.o. w M. umowę kredytu, którą poręczyła pozwana Spółdzielnia. Kredyt ten wobec braku spłat został wypowiedziany, a (...) sp. z o.o. wniosła o otwarcie postępowania układowego, który to układ został otworzony postanowieniem Sądu z dnia 28 czerwca 1999 roku W tym stanie rzeczy Bank wezwał Spółdzielnię jako poręczyciela do zapłaty kwot objętych poręczeniem. W odpowiedzi na pozew z dnia 28 stycznia 2000 roku (...) Spółdzielnia (...) w S. wniosła o oddalenie powództwa, a ponadto o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto pismem z dnia 28 stycznia 2000 roku Spółdzielnia wniosła o zawiadomienie o toczącym się sporze (...) spółki z o.o. w M. oraz o wezwanie jej do wzięcia udziału w sprawie. W konsekwencji powyższego jako interwenient uboczny po stronie pozwanej zgłosiła się (...) spółka z o.o. Wyrokiem z dnia 29 września 2000 roku (sygn. akt: V GC 180/00) Sąd Okręgowy w Zielonej Górze zasądził od (...) Spółdzielni (...) w S. na rzecz Banku (...) S.A. w W. kwotę 758 673,11 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 1999 roku oraz kosztami procesu w wysokości 49 430,55 złotych, w pozostałym zakresie postępowanie zostało umorzone. Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana Spółdzielnia, jednakże postanowieniem z dnia 21 marca 2001 roku została ona odrzucona. W dniu 26 lutego 2001 roku Bank (...) S.A. w W. i (...) Spółdzielnia (...) w S. – będąca następcą prawnym (...) Spółdzielni (...) w S. – zawarli umowę dotyczącą spłaty zadłużenia z tytułu umów poręczenia za dług kredytowy: 1) (...) spółki z o.o. w M. w wysokości zasądzonej przez Sąd Okręgowy w Zielonej Górze w sprawie sygn. akt: V GC 180/00 w kwocie 758 673,11 złotych z odsetkami ustawowymi od 22 listopada 1999 roku w wysokości 223 548,75 złotych oraz kosztami procesu w wysokości 49 430,55 złotych, które na dzień podpisania umowy wynosiło łącznie 1 031 652,41 złotych, przy czym Bank oświadczył, że w kwocie tej zawierają się dopłaty Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wysokości 228 935,99 złotych oraz odsetki ustawowe od tych dopłat w wysokości 209 081,69 złotych; 2) Gospodarstwa Rolnego (...) w wysokości 1 090 136,70 złotych. Umowa została zawarta w celu rozłożenia powyższych płatności na raty i uniknięcia egzekucyjnego sposobu dochodzenia roszczeń. Strony uzgodniły, że zadłużenie (...) spółki z o.o. zostanie spłacone w równych miesięcznych ratach po 5000 złotych, z tym, że pierwsza rata w wysokości 40000 złotych miała zostać zapłacona do końca lutego 2001 roku, a kolejne raty płatne od maja 2001 roku w do ostatniego dnia każdego miesiąca z wyjątkiem raty przypadającej na grudzień, która miała być płatna do dnia 24 grudnia 2001 roku W § 5 umowy Bank zobowiązał się do zawieszania naliczania odsetek od dnia podpisania umowy. Zawieszenie dotyczyło wyłącznie odsetek od kapitału bankowego i nie obejmowało odsetek od dopłat. Jednocześnie Bank zobowiązał się do dokonania stosownych korekt w przypadku pozytywnych dla Spółdzielni decyzji (...) , albo otrzymania spłat z postepowania układowego spółki (...) . Łączne zadłużenie Spółdzielni wobec Banku z tytułu dopłat wynosiło łącznie 405950,14 złotych a odsetki od tych dopłat wynosiły 354 456,84 złotych. Podjęcie naliczania odsetek było możliwe w przypadku gdy umowa straci moc albo gdy zadłużenie stanie się wymagalne. W 2001 roku Sąd Rejonowy w Szczecinie (sygn. akt: XIII U 207/01) ogłosił upadłość (...) spółki z o.o. w M. obejmująca likwidację majątku. W toku tego postępowania Bank (...) S.A. pismem z 6 marca 2002 roku złożył wniosek o wyłącznie z masy upadłości następujących ruchomości stanowiących własność banku: - przewłaszczonej prasy wysokiego zgniotu (...) nr fabryczny (...) o wartości 230.000 złotych na podstawie umowy przewłaszczenia z 19 sierpnia 1996 roku stanowiącej zabezpieczenie umowy kredytowej z 8 sierpnia 1996 roku - przewłaszczonego wozu paszowego (...) nr fabryczny (...) o wartości 66 808 złotych na podstawie umowy przewłaszczenia z 30 września 1996 roku - stanowiącego zabezpieczenie umowy kredytowej z 8 sierpnia 1996 roku - przewłaszczonych jałówek hodowlanych w ilości 155 sztuk o wartość 134 850 złotych na podstawie umowy przewłaszczenia z 8 sierpnia 1996 roku stanowiących zabezpieczenie umowy kredytowej z 8 sierpnia 1996 roku - przewłaszczonej sieczkarni C. J. (...) , nr fabryczny (...) rok prod. 1996, adaptera do zbioru kukurydzy 6 rzędowego, nr (...) o wartości 500 000 złotych na podstawie umowy przewłaszczenia z 21 sierpnia 1996 roku - stanowiących zabezpieczenie umowy kredytowej z dnia 8 sierpnia 1996 roku Wnioskiem banku objęte były ponadto ruchomości przewłaszczone na zabezpieczenie innych umów kredytu zawartych przez bank z (...) sp. z o.o. tj. umów z dni: 5 lipca 1996 roku, 30 grudnia 1997roku i 5 stycznia 1998 roku Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2002 roku (sygn. akt: XIII U 207/01) Sąd Rejonowy w Szczecinie wyłączył z masy upadłości wskazywane przez bank ruchomości. Bank (...) S.A. dokonał sprzedaży ruchomości przewłaszczonych na jego rzecz i wydanych przez syndyka za łączną sumę 997 642,17 złotych z czego kwotę 340 916,81 złotych zaliczył na poczet należności z umowy kredytowej z 8 sierpnia 1996 roku Pismem z dnia 23 kwietnia 2003 roku Bank (...) S.A poinformował sędziego komisarza w sprawie XIII U 207/01, że w związku z dokonanym rozliczeniem jego wierzytelność z tytułu kredytu inwestycyjnego z dnia 8 sierpnia 1996 roku obejmuje: kapitał w kwocie 364 908,24 złotych, dopłaty podlegające zwrotowi w kwocie 217 518,30 złotych, odsetki naliczone do dnia 2 stycznia 2002 roku w kwocie 105 781,02 złotych i odsetki ustawowe od dopłat w kwocie 122 579,05 złotych. Umowa z 26 lutego 2001 roku dotycząca spłaty zadłużenia z tytułu poręczenia kredytu udzielonego (...) sp. z o.o. , była realizowana przez (...) Spółdzielnię (...) w S. , a następnie przez jej następców prawnych: Rolniczą Spółdzielnię (...) w R. a potem Spółdzielnię (...) w G. . Ostateczna spłata zadłużenia nastąpiła w dniu 24 marca 2010 roku Spłacona należność obejmowała 1043195,67 złotych z czego: 302908,91 złotych stanowiło kapitał, 160 144,18 złotych odsetki od kapitału, 228935,99 złotych zwrócone dopłaty, 301776,04 złotych odsetki od dopłat i 49430,55 złotych koszty procesu. W ramach spłaty Spółdzielnie dokonały na rzecz banku następujących płatności: 40 000 złotych w dniu 28.02.2001 roku – wpłata została zarachowana przez bank na poczet kosztów procesu, 5 000 złotych w dniu 30 maja 2001 roku – wpłata została zarachowana przez bank na poczet kosztów procesu, 4.430,55 złotych w dniu 29.06.2001 roku – wpłata została zarachowana przez bank na poczet kosztów procesu, 569,45 złotych w dniu 29.06.2001 roku, po 5 000 złotych w dniach: 30.07.2001 roku, 30.08.2001 roku, 28.09.2001 roku, 31.10.2001 roku, 29.11.2001 roku, 17.12.2001 roku, po 6 700 złotych w dniach: 28.01.2002 roku, 26.02.2002 roku, 28.03.2002 roku, 29.04.2002 roku, 27.05.2002 roku, 27.06.2002 roku, 30.07.2002 roku, 29.08.2002 roku, 30.09.2002 roku, 28.10.2002 roku, 28.11. 2002 roku, 30.12. 2002 roku, po 6 666,67 złotych w dniach: 31.01.2003 roku, 28.02.2003 roku, 31.03.2003 roku, 30.04.2003 roku, 30.05.2003 roku, po 8 333,33 złotych w dniach: 30.06.2003 roku, 31.07.2003 roku, 28.08.2003 roku, 30.09.2003 roku, po 6 666,67 złotych w dniach: 30.10.2003 roku, 28.11.2003 roku, 30.12.2003 roku, 30.01.2004roku, 27.02.2004 roku, 31.03.2004 roku, 30.04.2004 roku, 31.05.2004 roku, po 8333,33 złotych w dniach: 30.06.2004 roku, 30.07.2004 roku, 1.09.2004 roku, 30.09.2004 roku, po 6666,67 złotych w dniach: 28.10.2004 roku, 29.11.2004 roku, 30.12.2004 roku, 28.01.2005 roku, 25.02.2005 roku, 30.03.2005 roku, 29.04.2005 roku, 30.05.2005 roku, po 8 333,33 złotych w dniach: 29.06.2005 roku, 29.07.2005 roku, 30.08.2005 roku, 30.09.2005 roku, po 6666,67 złotych w dniach: 28.10.2005 roku, 29.11.2005 roku, 29.12.2005 roku, 31.01.2006 roku, 28.02.2006 roku, 31.03.2006 roku, 28.04.2006 roku, 30.05.2006 roku, po 8333,33 złotych w dniach: 3.07.2006 roku, 31.07.2006 roku, 31.08.2006 roku, 29.09.2006 roku, po 6666,67 złotych w dniach: 31.10.2006 roku, 29.11.2006, 28.12.2006 roku, 30.01.2007 roku, 28.02.2007 roku, 30.03.2007 roku, 30.04.2007 roku, 30.05.2007 roku, po 8333,33 złotych w dniach: 28.06.2007 roku, 31.07.2007 roku, 30.08.2007 roku, 28.09.2007 roku, 30.10.2007 roku, 6666,67 złotych w dniu 3.12.2007 roku, 5000 złotych w dniu 31.12.2007 roku, po 6666,67 złotych w dniach: 30.01.2008 roku, 29.02.2008 roku, 28.03.2008 roku, 29.04.2008 roku, 30.05.2008 roku, po 8 333,33 złotych w dniach: 27.06.2008roku, 30.07.2008 roku, 11 624, 34 złotych w dniu 29.08.2008 roku, 25 000 złotych w dniu 30.09.2008 roku, po 20 000 złotych w dniach: 30.10.2008 roku, 28.11.2008 roku, 31.12.2008 roku, 21.01.2009 roku, 27.02. 2009 roku, 30.03.2009 roku, 29.04.2009 roku, 29.05.2009 roku; po 25 000 złotych w dniach: 30.06.2009 roku, 30.07.2009 roku, 28.08.2009 roku, 30.09.2009 roku; po 20 000 złotych w dniach: 30.10.2009 roku, 30.11.2009 roku, 30.12.2009 roku, 29.01.2010 roku; po 21.837,38 złotych w dniu 3.02.2010 roku, 1000,51 złotych w dniu 24.03.2010 roku. Spółdzielnia (...) w G. – następca prawny Rolniczej Spółdzielni (...) w R. – pozwem w postępowaniu nakazowym z dnia 29 stycznia 2010 roku wystąpiła do Sądu Rejonowego w Choszcznie przeciwko A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. , E. N. , A. N. o zasądzenie od każdego z pozwanych kwoty po 952,38 złotych każdy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 grudnia 2008 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych powiększonych o opłatę od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu roszczenia Spółdzielnia wskazała, iż pozwani wraz z poprzednikiem prawnym powódki poręczyli kredyt zaciągnięty przez (...) spółkę z o.o. , który to kredy jest spłacany przez powódkę, a wcześnie był spłacany przez jej poprzedników. Ponadto Spółdzielnia wskazała, iż dochodzi jedynie zapłaty raty uiszczonej w dniu 30 stycznia 2007 roku w wysokości 6 666,67 złotych, która obciąża wszystkich współporęczycieli w częściach równych tj. po 952,38 złotych. Dla wykazania sowich roszczenie strona powodowa dołączyła zaświadczenie wystawione przez Bank (...) S.A. o dokonaniu spłaty części roszczeń. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt: I Nc 125/10. W dniu 16 kwietnia 2010 roku Sąd Rejonowy w Choszcznie wydał nakaz zapłaty w postepowaniu nakazowym (sygn. akt: I Nc 125/10), w którym nakazał A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. , E. N. i A. N. , aby zapłacili na rzecz powódki kwoty po 952,38 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od 23 grudnia 2008 roku do dnia zapłaty. Ponadto Sąd ten zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 1 280 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. W stosunku do K. P. i J. P. nakaz zapłaty uprawomocnił się, zaś pozostali pozwani tj. A. B. , B. B. (1) , A. N. i E. N. reprezentowani przez adwokata M. Ł. złożyli (każdy z osobna) zarzuty od nakazu zapłaty o tożsamej treści, w których każdy z nich domagał się uchylenia nakazu zapłaty i oddalenia powództwa co do jego osoby, a ponadto zasądzenia od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozowani w tamtej sprawie podnosili, że roszczenia wobec nich są przedawnione, podobnie jak roszczenia wierzyciela w stosunku do spółki (...) . Jednocześnie wskazywali, iż w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Szczecinie dochodzili pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego przez Bank (...) S.A. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, którego materialno-prawną podstawą było udzielone przez nich poręczenie. Powództwo to zostało przez nich jednak z przyczyn pragmatycznych cofnięte, co pozwoliło bankowi uniknąć kosztów sądowych wymiarze przekraczającym 100 tysięcy złotych. Pozwani w tamtej sprawie wskazywali że dochodzone pozwem roszczenie uległo przedawnieniu w okresie 3 letnim, jako że jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dodatkowo pozwani podnieśli zarzut odnowienia zobowiązania z tytułu wcześniej udzielonego przez Spółdzielnię poręczenia, ich zdaniem nowacja pomiędzy Spółdzielnią a Bankiem zwolniła ich jako współdłużników solidarnych ze zobowiązania. Po rozważeniu argumentów stron wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 roku (sygn. akt: I C 107/10) Sąd Rejonowy w Choszcznie utrzymał nakaz zapłaty z dnia 16 kwietnia 2010 roku, sygn. akt: I Nc 125/10 w całości w mocy w stosunku do A. B. , B. B. (1) , A. N. i E. N. . Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej w zarzutach od nakazu zapłaty, przy czym wskazał, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność czy roszczenie Spółdzielni związane jest z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej i ulega trzyletniemu, czy też dziesięcioletniemu terminowi przedawnienia, albowiem datą wniesienia pozwu był 29 stycznia 2010 roku, zaś trzyletni termin przedawnienia w stosunku do raty objętej pozwem upływałby 30 stycznia 2010 roku Z porównania dat wynika zatem, iż w sprawie nie upłynął ani trzyletni, ani dziesięcioletni termin przedawnienia. A. B. , B. B. (1) , A. N. i E. N. reprezentowani przez adwokata M. Ł. wnieśli apelację od powyższego wyroku wnosząc o jego zmianę w całości przez uchylenie nakazu zapłaty w zakresie dotyczącym pozwanych A. B. , B. B. (1) , A. N. i E. N. i oddalenie powództwa wobec każdego z wymienionych pozwanych w całości przy jednoczesnym zasądzeniu od powódki na rzecz każdego z pozwanych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji według norm przepisanych. Ponadto wnieśli o zasądzenie od powódki na rzecz każdego z pozwanych kosztów procesu za postępowanie apelacyjne, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2012 roku (sygn. akt: II Ca 1146/11) Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił apelację pozwanych i zasądził od każdego z apelujących po 90 złotych na rzecz Spółdzielni (...) w G. tytułem kosztów zastępstwa procesowego przed sądem II instancji. Sąd Okręgowy w Szczecinie w całości podzielił argumentację zawartą w wyroku sądu pierwszej instancji. Pismem z dnia 23 maja 2012 roku K. P. i J. P. wnieśli do Sądu Rejonowego w Choszcznie wniosek o przywrócenie im terminu do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 16 kwietnia 2010 roku, sygn. akt: I Nc 125/10. Powyższy wniosek został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w Choszcznie z dnia 2 lipca 2012 roku, sygn. akt: I C 107/10, ponadto Sąd ten odrzucił zarzuty K. P. i J. P. od nakazu zapłaty jako spóźnione. W dniu 31 października 2011 roku Spółdzielnia (...) w G. wystąpiła do Sądu Okręgowego w Łomży z pozwem w postepowaniu nakazowym przeciwko A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. , E. N. , A. N. , w którym domagała się od każdej z tych osób zasądzenia kwoty 138 789,86 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, powiększonych o opłatę od pełnomocnictwa. Spółdzielnia argumentowała, że jest następcą prawnym (...) Spółdzielni (...) w S. oraz Rolniczej Spółdzielni (...) w R. , zaś pozwani wspólnie z poprzednikiem prawnym powódki poręczyli kredyt zaciągnięty przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. , który został spłacony przez Spółdzielnię, a wcześniej był spłacany przez jej poprzedników w kwocie 1043195,16 złotych. Przy czym po odjęciu kosztów procesu kwota spłacona przez powoda i jego poprzedników prawnych wyniosła 993765,12 złotych. Spółdzielnia wskazała, iż nie dochodzi zapłaty z tytułu dokonanej w dniu 30 stycznia 2007 roku wpłaty w wysokości 6 666,67 złotych (która była przedmiotem postępowania I C 107/10) i po pomniejszeniu o tę kwotę spłacona należność wynosi 987 098,45 złotych. Pozwani jako współporęczyciele winni zwrócić Spółdzielni zapłaconą kwotę w częściach równych tj. po 141014,07 złotych, z tym że Spółdzielnia wedle własnego uznania ograniczyła powyższą kwotę do wysokości wskazanej w pozwie. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym w dniu 15 listopada 2011 roku w sprawie I Nc 32/11 Sąd Okręgowy w Łomży nakazał pozwanym: A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. , E. N. i A. N. , aby zapłacili Spółdzielni (...) w G. kwoty po 138 789,86 złotych każdy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 października 2011 roku do dnia zapłaty, a także kwoty po 1 735 złotych każdy tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz solidarnie kwotę 3 617 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego – w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty albo w terminie tym wnieśli zarzuty. Nakaz zapłaty został doręczony E. N. i J. P. w dniu 24 listopada 2011 roku. A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. , E. N. i A. N. powierzyli prowadzenie sprawy z powództwa Spółdzielni (...) w G. adwokatowi M. Ł. . Małżonkowie B. i N. znali pozwanego z wcześniejszych spraw w których ich reprezentował i mieli do niego zaufanie. Ponadto M. lopatto we wcześniejszych latach świadczył pomoc prawną na rzecz spółki (...) , w której A. B. , J. P. i A. N. byłi członkami zarządu. Po otrzymaniu odpisu nakazu zapłaty w sprawie I Nc 32/11 małżonkowie N. i małżonkowie P. skontaktowali się z adwokatem M. Ł. i umówili na spotkania, które odbyły się w różnych terminach. M. Ł. zgodził się na poprowadzenie tej sprawy, przy czym zaproponował, aby poręczycieli reprezentowali trzej adwokaci współpracujący w ramach kancelarii, tj. adw. M. Ł. , adw. K. C. i adw. Ż. F. . Poręczyciele przystali na tę propozycję i uzgodnili z M. Ł. , że na poczet prowadzenia sprawy każdy z nich wpłaci po 2600 złotych. Pozwany nie wyjaśniał klientom, w jaki sposób została skalkulowana ta kwota, lecz wskazywał, że jest to całość należności za prowadzenie sprawy. Jednocześnie informował klientów, że wraz z zarzutami od nakazu zapłaty zostanie złożony do sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i zwrócił się do niech o wypełnienie druków oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Na kolejnych spotkaniach poręczyciele przekazali M. Ł. umówione wynagrodzenie i podpisane pełnomocnictwa, przy czym tylko J. P. i E. N. udzielili pełnomocnictwa procesowego adwokatowi M. Ł. a pozostali poręczyciele dwóm innym adwokatom wskazanym przez pozwanego. Jednocześnie adwokaci K. C. i Ż. F. udzieliły pełnomocnictw substytucyjnych M. Ł. . Adwokat M. Ł. zredagował treść zarzutów od nakazu zapłaty z dnia 15 listopada 2011 roku, które następnie zostały przekazane do podpisu pozostałym pełnomocnikom i złożył je do sądu w terminie. Pozostałe pisma procesowe były podpisywane bezpośrednio przez adwokata M. Ł. , który podejmował wszystkie dalsze czynności w sprawie jako pełnomocnik główny J. P. i E. N. oraz pełnomocnik substytucyjny pozostałych poręczycieli. Do M. Ł. trafiała również cała korespondencja w sprawie. E. N. reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata M. Ł. pismem wniesionym dnia 6 grudnia 2011 roku złożyła zarzuty do nakazu zapłaty wydanego w sprawie I Nc 32/11, w których wniosła o uchylenie zaskarżonego nakazu zapłaty oraz oddalenie wobec niej powództwa w całości. Jednocześnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3617 złotych oraz o zwolnienie jej od obowiązku podnoszenia kosztów sądowych w sprawie. W zarzutach od nakazu zapłaty E. N. podniosła, iż powództwo Spółdzielni oparte jest o dokumenty, które nie świadczą o istnieniu zobowiązania. Owymi dokumentami urzędowymi, które stanowić mają źródło roszczeń Spółdzielni oraz podstawę żądania rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu nakazowym mają być m. in. zaświadczenia Banku (...) I Oddział w C. z dnia 20 października 2008 roku i 31 marca 2010 roku o spłatach dokonanych przez Spółdzielnię na rzecz Banku. Zdaniem skarżącej Spółdzielnia ukrywa rzeczywiste źródło swojego zobowiązania względem Banku, którym jest wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze wydany w dniu 29 marca 2000roku w sprawie V GC 180/00, w której to sprawie nie uczestniczyli i nie byli zawiadomieni pozostali poręczyciele kredytu, co ewentualnie mogłoby przerwać bieg terminów przedawnienia roszczeń względem nich z tytułu udzielonych poręczeń. E. N. powołała się na treść ugody pozasądowej zawartej pomiędzy bankiem a poprzednikiem prawnym Spółdzielni z dnia 26 lutego 2001roku, która modyfikowała zarówno zasądzony wyrokiem Sądu Okręgowego w Zielonej Górze zakres roszczeń, jak i terminy płatności. Przy zawieraniu umowy – mimo, iż miała ona charakter nowacji – nie uczestniczył żaden z pozostałych poręczycieli (pozwanych w sprawie I Nc 32/11). Fakt pominięcia wśród podstaw rozstrzygania zarówno przywoływanego wyżej wyroku, jak i umowy ugody z dnia 26 lutego 2001roku – które to dokumenty przesądziły o powstaniu zupełnie nowego źródła zobowiązania – nie pozwala sądowi uwzględnić faktu, iż w odniesieniu do pierwotnego zobowiązania m.in. z tytułu udzielonych poręczeń – brak było podstaw do ich realizowania z uwagi na zaspokojenie się przez Bank co do całości roszczeń z umowy kredytu z ceny uzyskanej ze sprzedaży przewłaszczonych tytułem zabezpieczenia na rzecz Banku ruchomości w postaci maszyn rolniczych i stada jałówek, które to zabezpieczenia udzielone zostały jednocześnie z poręczeniami. Bank ściągając od Spółdzielni zasądzone od niej w wyroku z dnia 29 marca 2000 roku środki, uzyskał więc dwukrotne zaspokojenie swoich roszczeń. Ponadto E. N. w zarzutach od nakazu zapłaty podniosła zarzut przedawnienia i wskazała, że przedawnieniu uległy roszczenia wierzyciela wobec bezpośredniego dłużnika – (...) spółki z o.o. w M. , jaki i roszczenia wobec poręczycieli. Fakt ten z kolei wyklucza możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń z tytułu regresu wobec pozostałych współporęczycieli. Na zakończenie E. N. podniosła zarzut odnowienia zobowiązania z tytułu wcześniej udzielonego przez poprzednika Spółdzielnię poręczenia. Spółdzielnia zawarła w dniu 26 lutego 2001 roku z Bankiem (...) S.A. odrębną umowę o spłatę długu określającą m.in. ratalne zasady spłaty zobowiązania. Fakt zawarcia przez odrębnej umowy z wierzycielem określającej na nowo zasady spłaty poręczonych uprzednio zobowiązań zniweczył węzeł obligacyjny, jaki mógłby wynikać z ewentualnego regresu między współporęczycielami. J. P. reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata M. Ł. pismem wniesionym dnia 6 grudnia 2011 roku również złożył zarzuty do nakazu zapłaty, w których wniósł o uchylenie zaskarżonego nakazu oraz oddalenie powództwa w całości. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3 617 złotych oraz o zwolnienie od obowiązku podnoszenia kosztów sądowych w sprawie. Treść złożonych przez J. P. zarzutów była tożsama z treścią zarzutów złożonych w sprawie przez E. N. i pozostałych poręczycieli. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2011 roku wydanym w sprawie I Nc 32/11 Sąd Okręgowy w Łomży uznał się za niewłaściwy i sprawę przekazał według właściwości do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie, który prowadził ją pod sygn. akt: I C 60/12. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 roku referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Szczecinie zwolnił pozwanych w sprawie I C 60/12, w tym E. N. i J. P. od kosztów sądowych w części tj. z opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty ponad kwotę 100 złotych. W pozostałym zakresie wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych zostały oddalone. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi J. P. i E. N. w dniu 2 marca 2012 roku W terminie do uiszczenia opłaty M. Ł. nie poinformował mandantów o konieczności uiszczenia opłaty od zarzutów w kwocie 100 złotych. Informacji takiej nie otrzymali od swoich pełnomocników również pozostali poręczyciele. Po otrzymaniu odpisu postanowienia o częściowym zwolnieniu z kosztów sądowych M. Ł. przekazał swojej córce adwokat K. C. kwotę 600 złotych ze środków własnych w celu uiszczenia w imieniu wszystkich pozwanych w sprawie I C 60/12 opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty bezpośrednio w kasie Sądu Okręgowego w Szczecinie. Adwokat K. C. , która w tamtym czasie była w szóstym miesiącu, ciąży miała udać się do sądu w dniu 9 marca 2012 roku, lecz tego dnia gorzej się poczuła i udała się na wizytę do lekarza prowadzącego ciążę od którego otrzymała zwolnienie lekarskie i zalecenie leżenia. O powyższym fakcie powiadomiła K. C. powiadomiła M. Ł. , który chcąc zachować termin do uiszczenia opłaty jeszcze tego samego dnia sporządził skargę na postanowienie referendarza sądowego z 7 lutego 2012 roku, którą zamierzał złożyć w imieniu wszystkich pozwanych w sprawie I C 60/12 wysyłając ją listem poleconym za pośrednictwem poczty polskiej. Ostatecznie skarga na orzeczenie referendarza nie została złożona, natomiast wymagana część opłaty od zarzutów wniesionych przez poręczycieli została uiszczona przez M. Ł. na rachunek sądu w dniu 15 marca 2015 roku. Postanowieniem z dnia 20 marca 2012 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił zarzuty od nakazu zapłaty złożone przez pozwanych w sprawie I C 60/12 z uwagi na ich nieopłacenie w terminie. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi E. N. i J. P. – adwokatowi M. Ł. w dniu 29 marca 2012 roku Pismem z dnia 30 marca 2012 roku adwokat M. Ł. działający w imieniu wszystkich pozwanych w sprawie I C 60/12 wniósł w terminie zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 20 marca 2012 roku w przedmiocie odrzucenia zarzutów od nakazu zapłaty. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż skarżone rozstrzygnięcie jest, co najmniej przedwczesne, albowiem nie zaistniały podstawy dla przyjęcia, iż wpis od zarzutów od nakazu zapłaty uiszczony został po terminie przewidzianym przepisem art. 112 § 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Pełnomocnik wskazał, iż z uwagi na niespodziewaną chorobę jednego z pełnomocników - K. C. , która miała dokonać osobiście uiszczenia opłat od zarzutów w kasie sądowej, dla zachowania terminu tej czynności wywiedziona została skarga na postanowienie referendarza sądowego z dnia 7 lutego 2012 roku w przedmiocie częściowego zwolnienia od kosztów. Tym samym zdaniem pełnomocnika bieg terminu do uiszczenia wpisu – zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 112 § 3 zd. 3 ustawy nie rozpoczął biegu. Faktu tego nie może zmieniać okoliczność, że opłaty zostały dokonane w dniu 15 marca 2012 roku – motywem dokonania tych opłat był błędnie oceniony zamiar i chęć przyśpieszenia procedowania w sprawie. Wraz z zażaleniem adwokat M. Ł. złożył wniosek o zwolnienie pozwanych od kosztów sądowych w części – od opłaty od zażalenia. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2012 roku referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Szczecinie zwolnił E. N. i J. P. od kosztów sądowych w części tj. z opłaty od zażalenia z dnia 30 marca 2012 roku Pismem wniesionym dnia 20 kwietnia 2012 roku adwokat M. Ł. działający w imieniu wszystkich pozwanych w sprawie I C 60/12 wniósł o przywrócenie terminu na złożenie skargi na postanowienie referendarza sądowego z dnia 7 lutego 2012 roku W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik wskazał, iż pierwotnie nie zamierzano kwestionować orzeczenia referendarza sądowego w przedmiocie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Środki na uiszczenie opłat w łącznej wysokości 600 złotych przekazane zostały jednemu z pełnomocników — adw. K. C. , jednakże gwałtowne pogorszenie się jej stanu zdrowia w związku z zaawansowaną ciążą uniemożliwiło dokonanie bezpośredniej wpłaty. O powyższym fakcie został poinformowany adw. M. Ł. (1) , który nie mając możliwości uiszczenia tych kosztów, dla zachowania terminu, działając w imieniu wszystkich pozwanych, opracował w dniu 9 marca 2012roku skargę na postanowienie referendarza sądowego i przygotował ją do wysłania. W przekonaniu pełnomocnika skarga została nadana w dniu jej opracowania w urzędzie pocztowym w C. , w którym nadawał on również inną korespondencję. O tym, iż skarga na postanowienie referendarza nie dotarła do sądu pełnomocnik dowiedział się w dniu 17 kwietnia 2012roku podczas badania akt sprawy Zaniepokojony powyższym faktem podjął działania wyjaśniające i ustalił, iż w rzeczywistości przygotowana do wysłania zakopertowana skarga znajduje się w skrytce jego samochodu. Podejmując próby znalezienia przyczyn zaistniałego stanu rzeczy pełnomocnik stwierdził, iż jedynym wytłumaczeniem tego był jego stan psychiczny wywołany zażyciem w dniu opracowywania skargi, tj. 9 marca 2012 roku leku (...) . Krytycznego dnia z uwagi na nasilające się bóle kręgosłupa w okolicy lędźwiowej wywołujące stany bezsenności pełnomocnik korzystał z porady lekarza neurologa. W toku konsultacji zaordynowano mu — oprócz leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, z których korzystał wcześniej — specyfik o nazwie (...) o działaniu nasennym, nigdy wcześniej nie wykorzystywany. Lek ten mógł wywołać objawy niepożądane w postaci zaburzeń pamięci oraz nieadekwatnych zachowań, w tym o charakterze amnezyjnym. W opisywanych okolicznościach zdaniem pełnomocnika oczywistym było, iż wszyscy pozwani uchybili terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy, co stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności. Wraz z wnioskiem adwokat M. Ł. złożył skargę na postanowienie referendarza sądowego z dnia 7 lutego 2012 roku. Pismem z dnia 4 maja 2012 roku Spółdzielnia (...) w G. wniosła o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie referendarza sądowego o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowił przeprowadzić z urzędu dowód z opinii biegłego z zakresu badań komputerowych na okoliczność ustalenia, czy na dysku twardym komputera należącego do pełnomocnika pozwanych adwokata M. Ł. znajduje się zapis dokumentu w postaci skargi na postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 marca 2012 roku i ewentualnie, w jakiej dacie ten dokument został wytworzony. W wydanej ekspertyzie nr (...) z dnia 10 sierpnia 2012 roku biegły sądowy stwierdził, iż w toku przeprowadzonych badań szczegółowych zawartości dowodowego dysku twardego komputera należącego do adwokata M. Ł. nie znaleziono na nim żadnego dokumentu tekstowego bądź jego fragmentu lub innego zapisu o treści podobnej jak w załączniku do postanowienia dowodowego. Jednakże z uwagi na to, iż nie można było całkowicie wykluczyć, że dokument podobnego rodzaju, mógłby być kiedyś opracowywany i zapisywany na nośniku zewnętrznym w rodzaju pamięci nieulotnej typu flash USB, biegły przeprowadził badanie również w tym zakresie. W komputerze adwokata M. Ł. znajdował się log systemowy, który potwierdził, że tego rodzaju moduł pamięci flash typu „pendrive” był do komputera podłączany. W logach plików dowiązania symbolicznego .lnk, znaleziono łącznie 14 zapisów potwierdzających podłączenie do dowodowego komputera, dodatkowego urządzenia o etykiecie (...) i montującego się jako napęd oznaczony literą F:. Wśród 14 logów .lnk, biegły nie odnalazł takich, które wskazywałyby na opracowywanie / otwieranie odpowiedniego pliku w formacie programu biurowego (np. .doc, .rtf, .txt, .pdf itp.) o treści mogącej mieć związek z prowadzonym postępowaniem. Postanowieniem z dnia 23 października 2012 roku, sygn. akt: I ACz 521/12 Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 20 marca 2012 roku w przedmiocie odrzucenia zarzutów od nakazu zapłaty a postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 roku nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 15 listopada 2011 roku, sygn. akt I Nc 32/11 i przyznał kwotę 66 złotych tytułem zwrotu kosztów związanych z uzyskaniem klauzuli wykonalności. Wnioskiem z dnia 9 listopada 2012 roku Spółdzielnia (...) w G. wniosła o uzupełnienie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2012 roku, sygn. akt: I ACz 521/12 o rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 roku, sygn. akt: I ACz 521/12 Sąd Apelacyjny w Szczecinie uzupełnił swoje postanowienie z dnia 23 października 2012 roku, w ten sposób, iż dodał on drugi punkt postanowienia i zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki – Spółdzielni (...) w G. kwotę 3 600 złotych tytułem kosztów postepowania zażaleniowego. Pismem wniesionym dnia 15 listopada 2012 roku adwokat M. Ł. działający w imieniu wszystkich pozwanych w sprawie I C 60/12 wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty. Pismem z dnia 19 listopada 2012 roku Spółdzielnia (...) w G. wniosła o odrzucenie wniosku pozwanych o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty sądowej od zarzutów, jako niedopuszczalnego, bezprzedmiotowego i spóźnionego, ewentualnie o oddalenie tego wniosku. Dopiero pod koniec 2012 roku, E. N. i J. P. dowiedzieli się o tym, iż częściowe opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty nie zostały uiszczone przez pełnomocnika w terminie, czego konsekwencją było odrzucenie zarzutów od nakazu zapłaty. O fakcie tym dowiedzieli się wówczas, gdy komornik podjął czynności egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego w postaci – nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 25 listopada 2011 roku. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2013 roku (sygn. akt: I C 60/12) Sąd Okręgowy w Szczecinie: 1/ odrzucił wniosek A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. , E. N. i A. N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie referendarza sądowego Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2012 roku, 2/ odrzucił skargę wymienionych pozwanych na postanowienie referendarza sądowego Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2012 roku, 3/ odrzucił wniosek wymienionych pozwanych o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 15 listopada 2011 roku; 4/ zasądził od A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. , E. N. i A. N. solidarnie na rzecz Spółdzielni (...) w G. kwotę 6 802,59 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zabezpieczającego. Pismem wniesionym dnia 10 stycznia 2013 roku adwokat M. Ł. działający w imieniu wszystkich pozwanych w sprawie I C 60/12 wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty. Wraz z pismem adwokat M. Ł. złożył w imieniu pozwanych zarzuty od nakazu zapłaty. Postanowieniem z dnia 1 marca 2013 roku (sygn. akt: I C 60/12) Sąd Okręgowy w Szczecinie w pkt. 1 odrzucił wniosek pozwanych o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów od nakazu zapłaty oraz w pkt 2 odrzucił zarzuty pozwanych od nakazu zapłaty. Na powyższe postanowienie w imieniu wszystkich pozwanych zażalenie złożył pełnomocnik – adwokat M. Ł. . Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 roku (sygn. akt: I ACz 445/13) Sąd Apelacyjny w Szczecinie odrzucił zażalenie w zakresie dotyczącym pkt 1 postanowienia z dnia 1 marca 2013 roku oraz oddalił zażalenie w zakresie dotyczącym pkt 1 postanowienia z dnia 1 marca 2013 roku Ponadto Sąd Apelacyjny w Szczecinie zasądził od pozwanych na rzecz powódki solidarnie kwotę 3 600 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Dodatkowo adwokat M. Ł. działający w imieniu wszystkich pozwanych w sprawie I Nc 32/11 (I C 60/12) wniósł skargę o wznowienie postepowania o sygn. akt: I Nc 32/11 Sądu Okręgowego w Łomży. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 roku (sygn. akt: I C 637/13) Sąd Okręgowy w Łomży odrzucił przedmiotowa skargę. Zażalenie na przedmiotowe postanowienie złożyli wszyscy skarżący. Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 roku, sygn. akt: I ACz 190/14 Sąd Apelacyjny w Białystoku oddalił zażalenie w sprawie i zasądził od pozwanych na rzecz powódki 3 600 złotych tytułem kosztów procesu. W dniu 28 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny nadał ww. postanowieniu klauzulę wykonalności w zakresie zasądzonych kosztów procesu. Ponadto postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 roku Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał zażalenie Spółdzielni (...) w G. na postanowienie zawarte w nakazie zapłaty Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 15 listopada 2011 roku, sygn. akt I Nc 32/11 i zmienił zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego w ten sposób, że z tego tytułu zasadził od pozwanych na rzecz powódki kwotę 7 217 złotych i oddalił zażalenie w pozostałej części. J. P. zmarł w dniu (...) roku Spadek po nim na podstawie ustawy nabyli: żona K. P. , syn J. P. , syn M. P. i córka A. S. – każdy w udziale 1/4 części. Pismem z dnia 11 sierpnia 2014 roku pełnomocnik E. N. i spadkobierców J. P. skierował do pozwanego M. Ł. wezwanie do zapłaty w którym wskazał, że jego mandantom przysługuje odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania z tytułu umowy o zastępstwo procesowe w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Łomży pod sygn. akt: I Nc 32/11 oraz Sąd Okręgowy w Szczecinie pod sygn. akt: I C 60/12 i dalszych. W piśmie tym wskazał, że odszkodowanie to obejmuje: 1/ roszczenie zasądzone prawomocnym nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym w dniu 15 listopada 2011 roku przez Sąd Okręgowy w Łomży, 2/ 100 złotych tytułem opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty, 3/ 5200 złotych tytułem uiszczonego honorarium adwokackiego, 4/ 3 600 złotych tytułem drugiej części uiszczonego honorarium adwokackiego; 5/ tytułem zasądzonych od mandantów solidarnie kosztów procesu: nakazem zapłaty z 15 listopada 2011 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności, postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 15 listopada 2012 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 15 listopada 2012 roku, postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 4 stycznia 2013 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 3 kwietnia 2013 roku, postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 20 marca 2013 roku zaopatrzonym w klauzule wykonalności z dnia 3 kwietnia 2013 roku, postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 2 grudnia 2013 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 3 lutego 2014 roku, postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 28 stycznia 2014 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 3 lutego 2014 roku, postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 14 czerwca 2013 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 14 czerwca 2013 roku, postanowieniem Sądu Okręgowego w Łomży z 19 grudnia 2013 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 28 maja 2014 roku, postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 13 maja 2014 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności, 6/ kosztów postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że jego mandanci oczekują propozycji odnoście polubownego zakończenia sporu. Pismem z dnia 20 września 2014 roku pełnomocnik powódek oraz pozostałych poręczycieli zgłosił szkodę w (...) S.A. w W. informując o zaistnieniu zdarzenia szkodowego za nienależyte wykonywanie zobowiązania z tytułu umowy o zastępstwo procesowe w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Łomży pod sygn. akt: I Nc 32/11, Sąd Okręgowy w Szczecinie pod sygn. akt: I C 60/12 i dalszych. W piśmie tym wskazano, że łącznie odszkodowanie aktualnie obejmuje: roszczenie zasądzone prawomocnym nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym w dniu 15 listopada 2011 roku przez Sąd Okręgowy w Łomży, 100 złotych tytułem opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty; 5200 złotych tytułem uiszczonego honorarium adwokackiego; 3600 złotych tytułem drugiej części uiszczonego honorarium adwokackiego; tytułem zasądzonych od mandantów solidarnie kosztów procesu: nakazem zapłaty z 15 listopada 2011 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności, postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 15 listopada 2012 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 15 listopada 2012 roku, postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 4 stycznia 2013 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 3 kwietnia 2013 roku, postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 20 marca 2013 roku zaopatrzonym w klauzule wykonalności z dnia 3 kwietnia 2013 roku, postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 2 grudnia 2013 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 3 lutego 2014 roku, postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 28 stycznia 2014 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 3 lutego 2014 roku, postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 14 czerwca 2013 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 14 czerwca 2013 roku, postanowieniem Sądu Okręgowego w Łomży z 19 grudnia 2013 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 28 maja 2014 roku, postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 13 maja 2014 roku zaopatrzonym w klauzulę wykonalności, kosztów postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik powódek wezwał ubezpieczyciela do wszczęcia postępowania likwidacyjnego celem ustalenia odpowiedzialności cywilnej oraz wysokości odszkodowania. Pismo to wpłynęło do ubezpieczyciela w dniu 29 grudnia 2014 roku. W dniu 27 lutego 2015 roku w toku prowadzonego postępowania likwidacyjnego adwokat M. Ł. przesłał na adres poczty elektronicznej pracownika ubezpieczyciela złożone w sprawie I Nc 107/10 Sądu Rejonowego w Choszcznie zarzuty od nakazu zapłaty oraz apelację. Pismem z dnia 27 lutego 2015 roku Towarzystwo (...) S.A. – następca prawny (...) S.A. , odmówił E. N. i spadkobiercom J. P. wypłaty odszkodowania z uwagi na brak wykazania przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie M. Ł. , a w tym samym akcesoryjnej odpowiedzialności (...) S.A. Zdaniem ubezpieczyciela brak było podstaw do przyjęcia, iż w sprawie wystąpiła przesłanka odpowiedzialności kontraktowej w postaci związku przyczynowo-skutkowego. W latach 2011-2014 adwokat M. Ł. posiadał obowiązkowe ubezpieczenie OC adwokatów i ubezpieczenie dodatkowe. W 2011 roku ubezpieczycielem było (...) S.A. (nr polisy: (...) – suma ubezpieczenia 100 000 euro i (...) – suma 100 000 euro), zaś od 2012 roku do 2014 roku ubezpieczycielem byli, działający w ramach koasekuracji, (...) S.A. oraz (...) S.A. – a później jego następca prawny Towarzystwo (...) S.A. (nr polis: (...) , (...) , (...) – sumy ubezpieczenia po 100 000 euro oraz ubezpieczenia grupowe 250 000 euro). Zgodnie z umową generalną w sprawie programu ubezpieczeniowego dla adwokatów z 21 grudnia 2011 roku zawartą pomiędzy (...) S.A i (...) S.A a Naczelną Radą Adwokacką w W. likwidację szkód z tytułu wszystkich ubezpieczeń objętych umową generalną (z wyłączeniem ubezpieczenia Asysty Prawnika, wszystkich ubezpieczeń mienia i ubezpieczeń (...) ) prowadził (...) S.A. – a później jego następca prawny Towarzystwo (...) S.A. Ubezpieczeniem podstawowym objęta była odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego za szkody wyrządzone w następstwie jego działania lub zaniechania, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia, podczas wykonywania czynności adwokata. Ubezpieczyciele w umowie zobowiązali się w granicach sumy gwarancyjnej do wypłaty odszkodowania w granicach odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego. Zgodnie z porozumieniem o koasekuracji z dnia 23 kwietnia 2012 roku procentowy podział ryzyka w zakresie ubezpieczenia podstawowego i dodatkowego zawieranych w ramach Umowy grupowego obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej adwokatów w 70 % ponosił (...) S.A. i w 30% (...) S.A. – a później jego następca prawny Towarzystwo (...) S.A. Z wniosku wierzyciela – Spółdzielni (...) w G. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Choszcznie M. K. wszczął postepowanie egzekucyjne w sprawie Km 1042/13 przeciwko E. N. i innym na podstawie tytułów wykonawczych: nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Łomży z 15 listopada 2011 roku sygn. akt INc 32/11, postanowienia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 15 listopada 2012 roku sygn akt IACz 521/12, postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 4 stycznia 2013 roku sygn. akt IC 60/12, postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 20 marca 2013 roku sygn. akt IC 60/12, postanowienia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 28 maja 2013 roku sygn. akt I ACz 445/13, postanowienia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 14 czerwca 2013 roku IACz 445/13, postanowienia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 2 grudnia 2013 roku IACz 1430/13, postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 28 stycznia 2014 roku sygn. akt IC60/12, postanowienia Sądu Okręgowego w Łomży z 19 grudnia 2013 roku sygn. akt IC 637/13, postanowienia Sądu Okręgowego w Łomży z 2 stycznia 2014 roku sygn. akt IC 637/13. Pismem z dnia 18 stycznia 2016 roku komornik zaświadczył, że zaległość E. N. w postepowaniu egzekucyjnym Km 1042/13 na rzecz wierzyciela wynosi na dzień 15 stycznia 2016 roku 178 397,17 zl z czego kwota 138 789,86 złotych stanowi należność główną a kwota 39 607,31 złotych odsetki. Łącznie na dzień 15 stycznia 2016 roku komornik wyegzekwował od E. N. kwotę 43 225,33, z której na rzecz wierzyciela przekazano 39 386,50 złotych W kwietniu 2017 roku E. N. , A. N. , B. B. (1) i K. P. złożyli do Sądu Okręgowego w Łomży kolejną skargę o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym w sprawie I Nc 32/11. Skarga została odrzucona postanowieniem z dnia 5 marca 2019 roku (sygn. akt I C 373/17). Przed Sądem Okręgowym w Szczecinie toczyła się sprawa I C 1231/15 z powództwa B. B. (1) i A. N. przeciwko Ż. F. , (...) Spółce Akcyjnej w W. i Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. , w której powodowie zgłosili roszczenie o zapłatę i ustalenie odpowiedzialności na przyszłość oparte na tożsamej podstawie faktycznej i prawnej jak w niniejszym postępowaniu. Wyrokiem z dnia 31 marca 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu. Na skutek apelacji powodów od tego wyroku Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z 28 czerwca 2018 roku (I ACa 547/17) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1) zasądził na rzecz powódki B. B. (1) : a) od pozwanych Ż. F. i (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 59 860,98 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 16 stycznia 2016 roku z zastrzeżeniem że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego b) od pozwanych Ż. F. i Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 25 654,70 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 16 stycznia 2016roku z zastrzeżeniem że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, 2) zasądził na rzecz powoda A. N. : a) od pozwanych Ż. F. i (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 59 860,98 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 16 stycznia 2016 roku z zastrzeżeniem że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego b) od pozwanych Ż. F. i Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 25 654,70 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 16 stycznia 2016roku z zastrzeżeniem że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, 3) oddalił powództwa w pozostałym zakresie 4) zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania, A ponadto oddalił apelacje w pozostałym zakresie i zniósł wzajemnie między stronami koszty postepowania apelacyjnego. Przed Sądem Okręgowym w Szczecinie toczyła się również sprawa I C 1235/15 z powództwa W. B. i K. P. przeciwko K. C. , (...) Spółce Akcyjnej w W. i Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. , w której powodowie zgłosili roszczenie o zapłatę i ustalenie odpowiedzialności na przyszłość oparte na tożsamej podstawie faktycznej i prawnej jak w niniejszym postępowaniu. Wyrokiem z dnia 15 marca 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie: I. zasądził od pozwanych K. C. , (...) S.A. w W. i Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda A. B. kwotę 83 715,68 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 31 października 2011 roku z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia pozostałych, a ponadto z ograniczeniem odpowiedzialności (...) S.A. w W. do 70% zasądzonego roszczenia oraz z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. do 30% zasądzonego roszczenia; II. zasądził od pozwanych K. C. , (...) S.A. w W. i Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki K. P. kwotę 83 715,68 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 31 października 2011 roku z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia pozostałych, a ponadto z ograniczeniem odpowiedzialności (...) S.A. w W. do 70% zasądzonego roszczenia oraz z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. do 30% zasądzonego roszczenia, III. oddalił powództwo w pozostałym zakresie. A nadto orzekł o kosztach procesu i nieuiszczonych kosztach sądowych. Na skutek apelacji powodów od tego wyroku Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z 26 czerwca 2018 roku (IACa 503/17) zmienił zaskarżony wyrok w pkt I., II. i III w ten sposób, że: I. zasądził na rzecz powoda A. B. : a) od pozwanych K. C. i (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 59 860,98 złotych z ustawowymi odsetkami w odniesieniu do pozwanej K. C. od dnia 28 kwietnia 2016 roku zaś w odniesieniu do pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. od dnia 18 stycznia 2016 roku z zastrzeżeniem że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, b) od pozwanych K. C. i Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 25 654,70 złotych z ustawowymi odsetkami w odniesieniu do pozwanej K. C. od dnia 28 kwietnia 2016 roku zaś w odniesieniu do pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. od dnia 18 stycznia 2016 roku z zastrzeżeniem że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego II. zasądził na rzecz powódki K. P. : a) od pozwanych K. C. i (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 59 860,98 złotych z ustawowymi odsetkami w odniesieniu do pozwanej K. C. od dnia 28 kwietnia 2016 roku zaś w odniesieniu do pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. od dnia 18 stycznia 2016 roku z zastrzeżeniem że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, b) od pozwanych K. C. i Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 25 654,70 złotych z ustawowymi odsetkami w odniesieniu do pozwanej K. C. od dnia 28 kwietnia 2016 roku zaś w odniesieniu do pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. od dnia 18 stycznia 2016 roku z zastrzeżeniem że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, III. oddalił powództwa w pozostałym zakresie. Ponadto oddalił apelacje w pozostałym zakresie i zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Okręgowy uznał, że powództwa okazały się częściowo uzasadnione. Sąd Okręgowy wskazał, że roszczenie skierowane przeciwko pozwanemu M. Ł. znajduje oparcie w przepisach art. 471 k.c. , w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku prawo o adwokaturze , natomiast w odniesieniu do pozwanych zakładów ubezpieczeń podstawę prawną roszczeń stanowi art. 822 § 4 k.c. Jednocześnie wyjaśnił, że powódki wiązały swoje roszczenia z czynnościami wykonywanymi przez pozwanego M. Ł. , wykonującego zawód adwokata w sprawie sądowej toczącej się z powództwa Spółdzielni (...) w G. toczącej się przed Sądem Okręgowego w Łomży pod sygn. akt: I Nc 32/11, a następnie przed Sądem Okręgowym w Szczecinie pod sygn. akt: I C 60/12. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że powódka E. N. oraz mąż pozwanej K. P. – J. P. udzielili pozwanemu M. Ł. pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania ich we wskazanej powyżej sprawie i jednocześnie zawarli z pozwanym umowę zlecenia o jakiej mowa w art. 734 § 1 k.c. Po przytoczeniu brzmienia przepisu art. 734 § 1 k.c. Sąd Okręgowy wskazał, że pozwany zobowiązał się wobec powódki E. N. i J. P. do świadczenia pomocy prawnej polegającej na reprezentowaniu ich w postępowaniu sądowym w sprawie I Nc 32/11 (IC 60/12), natomiast zleceniodawcy zobowiązali się do zapłaty na rzecz pozwanego umówionego wynagrodzenia. Następnie pozwany M. Ł. zredagował i złożył w imieniu zleceniodawców do Sądu Okręgowego w Łomży zarzuty od nakazu zapłaty z dnia 15 listopada 2011 roku wydanego w sprawie I Nc 32/11. Tym samym pomiędzy E. N. i J. P. a M. Ł. doszło do nawiązania stosunku zobowiązaniowego, tj. umowy zlecenia w zakresie reprezentacji strony w procesie, a tym samym pozwany świadczył na rzecz ww. osób pomoc prawną w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku – Prawo o adwokaturze . Powódki zarzucały, że pozwany w nienależyty sposób wywiązał się z przyjętego zobowiązania albowiem zaniechał uiszczenia w terminie opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty w wysokości po 100 złotych, co skutkowało odrzuceniem zarzutów od nakazu zapłaty i w konsekwencji doprowadziło do uprawomocnienia się nakazu zapłaty wydanego przeciwko powódce ad 1 i mężowi powódki ad 2. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że do odpowiedzialności odszkodowawczej adwokata za nienależyte wykonanie zobowiązania wynikającego z łączącej go z mocodawcą umowy zlecenia obejmującej świadczenie pomocy prawnej zastosowanie mają ogóle zasady kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej, przewidziane w art. 471 - 472 k.c. i 355 § 2 k.c. Umowa zlecenia jest jednak umową starannego działania, a nie umową rezultatu, co oznacza, że adwokat prowadzący sprawę klienta ponosi odpowiedzialność nie za efekt swego działania, lecz za dołożenie należytej staranności przy reprezentowaniu klienta. Przypisanie adwokatowi odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy wymaga spełnienia przesłanek wymienionych w art. 471 k.c. , tj. powstania szkody, niewykonania lub nienależytego wykonanie zobowiązania oraz związku przyczynowego pomiędzy niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania a powstaniem szkody. Uzupełnieniem regulacji z art. 471 k.c. jest art. 472 k.c. , zgodnie z którym, jeżeli ze szczególnego przepisu ustawy albo z czynności prawnej nie wynika nic innego, dłużnik odpowiedzialny jest za niezachowanie należytej staranności. Sąd Okręgowy zważył także, że aby naruszenie obowiązków tzw. należytej staranności uruchamiało odpowiedzialność odszkodowawczą adwokata, musi być ono zawinione. Abstrakcyjna ocena niedbalstwa, w połączeniu z zawodowym charakterem działalności adwokata sprawia jednak, że sam fakt naruszenia przesądza z reguły o winie, co najmniej w postaci niedbalstwa. Powołując się na przepis art. 355 k.c. Sąd Okręgowy wskazał, że należyta staranność dłużnika obejmuje staranność ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju. Chodzi zatem o pewien wzorzec zachowania dłużnika w zakresie jego zaangażowania i dbałości o wykonanie zobowiązania. Jest to pewne minimum, którego może oczekiwać wierzyciel. Zgodnie natomiast z art. 355 § 2 k.c. należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu jej zawodowego charakteru. Profesjonalizm dłużnika powinien przejawiać się w dwóch podstawowych cechach jego zachowania: postępowaniu zgodnym z regułami fachowej wiedzy oraz sumienności. Wzorzec należytej staranności musi nadto uwzględnić zwiększone oczekiwania co do zawodowych kwalifikacji dłużnika-specjalisty oraz jego wiedzy i praktycznych umiejętności skorzystania z niej (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 21 września 2005 roku, IV CK 100/05). Obok fachowych kwalifikacji, od przedsiębiorcy (profesjonalisty) wymaga się zwiększonego zaangażowania w podjęte działania. Uprawnione jest więc odwołanie się do ogólnego modelu należytej staranności także w profesjonalnym obrocie handlowym, jako wzorca starannego przedsiębiorcy. Wzorzec taki musi uwzględniać szczególną zdolność przewidywania, zapobiegliwość i rzetelność (sumienność) w sposobie działania profesjonalisty oraz duże wymagania w zakresie jego wiedzy i umiejętności praktycznych - fachowość (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 21 stycznia 2016 roku, 1 ACa 662/15). Uwzględniając powyższe rozważania teoretyczne, Sąd Okręgowy uznał, że zachowanie pozwanego M. Ł. , polegające na nieuiszczeniu w terminie opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty w sprawie I Nc 32/11 (IC 60/12), którego konsekwencją było odrzuceniem nieopłaconych zarzutów przez Sąd bez ich merytorycznego rozpoznania i uprawomocnienie się orzeczenia niekorzystnego dla powódki E. N. i J. P. , stanowi przejaw niedopełnienia ciążących na pozwanym adwokacie obowiązków. Uchybienie to świadczy o zawinionym, nienależytym wykonaniu przez pozwanego M. Ł. zobowiązania wynikającego z umowy zlecenia. Za powyższym wnioskiem przemawia – zdaniem Sądu Okręgowego – zarówno sam fakt uchybienia terminowi do wniesienia opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty, jak również fakt niepoinformowania mandantów przez pozwanego o konieczności uiszczenia opłat sądowych, co stanowi niewątpliwie naruszenie § 49 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (kodeksu Etyki Adwokackiej), zgodnie z którym adwokat jest zobowiązany czuwać na biegiem sprawy i informować klienta o jej postępach i wyniku. Sąd Okręgowy zważył przy tym, że sam fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania nie kreuje samoistnie odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika. Konieczne jest bowiem wyrządzenie szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania. Przez szkodę w rozumieniu art. 471 k.c. należy rozumieć wszelki uszczerbek o charakterze majątkowym w dobrach prawnie chronionych, wyrządzony wbrew woli osoby uprawnionej. W myśl art. 361 § 2 k.c. szkoda polega albo na stracie, którą poniósł poszkodowany (tzw. damnum emergens ) albo na pozbawieniu go korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby szkody mu nie wyrządzono (tzw. lucrum cessans ). Zdaniem Sądu Okręgowego, nie ulega wątpliwości, że w wyniku uprawomocnienia się nakazu zapłaty w sprawie IC 60/12 powódka E. N. oraz J. P. doznali uszczerbku majątkowego, albowiem wzrosły ich pasywa, gdyż każdy z nich zobowiązany był do zapłaty na rzecz Spółdzielni (...) w G. kwoty wynikającej z nakazu zapłaty tj. 138.789,86 złotych wraz z ustawowymi odsetkami a nadto obciążeni zostali oni kosztami postepowań zainicjowanych wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, postępowań zażaleniowych oraz postępowania ze skargi o wznowienie postepowania. Sąd Okręgowy miał na uwadze, że pełnomocnik nie może zatem ponosić odpowiedzialności odszkodowawczej w każdej sytuacji, w której negatywnie zostały ocenione podjęte przez niego decyzje (tak: wyroki Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2012 roku II CSK 219/12; z 2 grudnia 2004 roku, V CK 297/04). Oznacza to, że sam fakt wadliwego (np. spóźnionego, obarczonego brakami formalnymi czy jak w tym przypadku nieopłaconego) wniesienia lub sporządzenia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika i spowodowane tym jego odrzucenie, nie stwarza jeszcze samoistnie podstawy do odszkodowawczej odpowiedzialności tego pełnomocnika. Nawet bowiem poprawne sporządzenie i wniesienie środka zaskarżenia nie gwarantuje rozpoznania go na korzyść skarżącego. Dla ustalenia odpowiedzialności pozwanego M. Ł. i w konsekwencji odpowiedzialności pozwanych zakładów ubezpieczeń konieczne było ustalenie, że w razie uiszczenia w terminie zarzutów od nakazu zapłaty wynik postępowania w sprawie I C 60/12 byłby korzystny dla pozwanych w tamtej sprawie poręczycieli. Sąd Okręgowy zaznaczył, że w sprawie I C 60/12 Spółdzielnia (...) w G. opierała swoje roszczenia na art. 376 § 1 k.c. i domagała się zasądzenia od współporęczycieli zwrotu przypadającej na nich równych części świadczenia pełnionego przez Spółdzielnię na rzecz wierzyciela Banku (...) S.A. w W. . Między stronami bezsporne było, iż poprzednik prawny Spółdzielni tj. (...) Spółdzielnia (...) w S. oraz A. B. , B. B. (1) , J. P. , K. P. , A. N. i E. N. udzielili w dniu 8 sierpnia 1996 roku i 18 grudnia 1996 roku poręczenia za zobowiązania spółki (...) spółki z o.o. w M. , wynikające z umowy kredytu z dnia 8 sierpnia 1996 roku zawartej pomiędzy tą spółką a (...) Bankiem (...) S.A. Oddział w D. . Z zaświadczenia banku i zestawienia spłat, spłaty zadłużenia spółki (...) z tytułu kredytu dokonał jeden z poręczycieli, tj. Spółdzielnia (...) w G. i jej poprzednicy prawni. Spółdzielnia uiściła na rzecz banku łącznie kwotę 1.043.195,63 złotych, z czego: 302.908,91 złotych stanowiło kapitał, 160.144,18 złotych odsetki od kapitału, 228.935,99 złotych zwrócone dopłaty, 301.776,04 złotych odsetki od dopłat i 49.430,55 złotych koszty procesu. Powołując treść art. 876 § 1, art. 881 oraz 376 k.c. Sąd Okręgowy wskazał, że w sytuacji, gdy dłużnik główny – (...) spółka z o.o. w M. nie spłacała swojego długu wynikającego umowy kredytu, współodpowiedzialni za ten dług stali się solidarnie wszyscy poręczyciele. Istotą zobowiązań solidarnych jest bowiem to, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Jeżeli zaś jeden z dłużników solidarnych spełni świadczenia, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakiej części może on żądać zwrotu od współdłużników spełnionego przez siebie świadczenia. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił może żądać zwrotu w częściach równych. Dla powstania roszczenia regresowego między dłużnikami solidarnymi nie ma znaczenia, czy jeden z dłużników solidarnych wykonał zobowiązanie dobrowolnie, na podstawie orzeczenia sądowego, czy nawet ugody zawartej z wierzycielem. W ocenie Sądu Okręgowego, skoro Spółdzielnia zapłaciła zobowiązanie wynikłe z umowy kredytu, którą wspólnie z innymi osobami (w tym E. N. i J. P. ) poręczała, to pozostali poręczyciele zobowiązani byli wobec niej do zwrotu obciążającej ich części długu (roszczenie regresowe). Sąd Okręgowy zaznaczył, że pozwani w sprawie I C 60/12 poręczyciele bronili się przed roszczeniem regresowym zarzutem przedawnienia i zarzut ten uznać należy za częściowo zasadny. Roszczenie regresowe ma charakter samodzielny i ulega przedawnieniu według własnych reguł, niezależnie od przedawnienia roszczeń pierwotnego wierzyciela względem dłużników solidarnych. Powyższe oznacza, że dłużnikowi, który świadczył na rzecz wierzyciela, przysługuje regres w stosunku do współdłużników nawet wówczas, gdy w chwili spełnienia przez niego świadczenia pozostali dłużnicy mogli podnieść wobec wierzyciela zarzut przedawnienia. Reguła ta doznaje ograniczenia jedynie w sytuacji, gdy dłużnik spełni świadczenie przedawnione albo zrzekł się korzystania z zarzutu przedawnienia, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. W chwili spełnienia przez Spółdzielnię (...) w G. (a wcześniej jej poprzedników prawnych) świadczenia na rzecz Banku – jako wierzyciela – roszczenie to nie było przedawnione. Jeżeli natomiast chodzi o roszczenie regresowe Spółdzielni to przedawnia się ono z upływem lat trzech, albowiem jest to roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. O związku roszczenia z prowadzeniem przez stronę działalności gospodarczej powinny decydować okoliczności istniejące w chwili powstania roszczenia (tak: Sąd Najwyższy w uchwale z 7 lipca 2003 roku, III CZP 43/03). Bez znaczenia dla tej kwalifikacji pozostaje, czy roszczenie powstało w relacji obustronnie profesjonalnej, czy też profesjonalista (przedsiębiorca) występuje tylko po jednej stronie stosunku prawnego (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2001 roku, III CKN 28/01, wyrok Sądu Najwyższego z 10 października 2003 roku, II CK 113/02). Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej mogą przy tym wynikać z różnych zdarzeń prawnych, które nie muszą być związane ze stosunkami kontraktowymi przedsiębiorcy. Choć za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się, przede wszystkim, czynności podejmowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to nic wyklucza się uznania za takie, w konkretnych okolicznościach, również czynności podejmowanych w celu realizacji zadań mieszczących się w przedmiocie tej działalności w sposób bezpośredni lub pośredni, pod warunkiem, że pomiędzy przedmiotem działalności a tymi czynnościami zachodzi normalny i funkcjonalny związek (tak uchwała Sądu Najwyższego z 22 lipca 2005 roku, III CZP 45/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 roku, IV CSK 356/06, uchwała Sądu Najwyższego z 25 listopada 2011 roku, III CZP 67/11). W ocenie Sądu Okręgowego, udzielenie przez poprzednika prawnego Spółdzielni (...) w G. poręczenia umowy kredytowej z 8 sierpnia 1996 roku, zmienionej aneksem nr (...) , związane było z prowadzoną przez (...) Spółdzielnię (...) w S. działalnością gospodarczą. Niewątpliwie Spółdzielnia ta zajmowała się przetwórstwem mleka, natomiast z załączonej do akt sprawy umowy kredytu z 8 sierpnia 1996 roku wynika, że kredyt zaciągnięty przez (...) sp. z o.o. był przeznaczony na zakup maszyn do zbioru i przygotowywania pasz niezbędnych przy hodowli bydła mlecznego, tj. na zakup wozu paszowego (...) , prasy do słomy (...) i sieczkami polowej. Tym samym, udzielenie poręczenia umowy kredytu przez Spółdzielnię umożliwiło kredytobiorcy zaciągnięcie zobowiązania mającego na celu rozwój działalności w zakresie hodowli bydła mlecznego, a w konsekwencji produkcji mleka. Udzielenie przez Spółdzielnię poręczenia umożliwiło w sposób pośredni pozyskanie dostawcy surowca niezbędnego do prowadzonej przez Spółdzielnię działalności produkcyjnej, a zatem pozostawało w związku funkcjonalnym z działalnością gospodarczą Spółdzielni. Uwzględniając trzyletni termin przedawnienia Sąd Okręgowy uznał, że nie całe roszczenie dochodzone w sprawie I Nc 32/11 (IC 60/12) uległo przedawnieniu. Termin ten należy liczyć odrębnie dla każdego z roszczeń regresowych mając na względzie że Spółdzielnia spłacała zobowiązania wobec wierzyciela pierwotnego w ratach. Roszczenie regresowe powstaje już z chwilą choćby częściowego zaspokojenia wierzyciela przez jednego z dłużników solidarnych w zakresie przekraczającym jego „udział”. Jednocześnie jest to roszczenie bezterminowe i stosownie do art. 455 k.c. wymaga wezwania dłużnika do zapłaty przy czym zgodnie z art. 120 § 1 zdanie drugie k.c. początek biegu przedawnienia wyznacza w takim wypadku moment, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność, od której zależy wymagalność roszczenia, w najwcześniej możliwym terminie. Bez znaczenia pozostaje natomiast, czy czynność taką faktycznie podjął. Zatem o początku biegu przedawnienia przesądza moment, w którym uprawniony mógł wystosować do dłużników wezwanie do zapłaty. Tym samym, o rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia nie decyduje uprawniony do świadczenia, co byłoby sprzeczne z celem tej instytucji, a pozostaje to niezależne od tego, czy i kiedy roszczenie stało się wymagalne. Mając na uwadze, że pozew w sprawie I Nc 32/11 został złożony w dniu 31 października 2011 roku, Sąd Okręgowy przyjął, że przedawnieniu uległy roszczenia regresowe Spółdzielni o zapłatę kwot uiszczonych przez nią przed 30 października 2008 roku z wyłączeniem raty z 30 stycznia 2007 roku, co do której toczyło się odrębne postępowanie przed Sądem Rejonowym w Choszcznie (sygn. akt I C 1047/10). Tym samym, przedawnieniu uległy roszczenia regresowe Spółdzielni co do zwrotu należności uiszczonych na rzecz Banku w okresie od 30 maja 2003 roku do 30 października 2008 roku (z wyłączeniem raty z 30 stycznia 2007 roku), tj. w łącznej kwocie 502 294,08 złotych, co w przeliczeniu na każdego z sześciu współporęczycieli daje kwotę 83 715,68 złotych. W tym zakresie zarzut przedawnienia podniesiony w zarzutach od nakazu zapłaty w sprawie I Nc 32/11 (IC 60/12) odniósłby skutek, powodując uchylenie nakazu zapłaty w odniesieniu do każdego z pozwanych w tamtej sprawie co do kwoty 83 717,68 złotych, a następnie oddalenie powództwa w tejże części. Pozostałe roszczenia regresowe, tj. o zapłatę sumy 342 837,89 złotych (tj. po 57139,64 złotych na każdego współporęczyciela) nie uległy – zdaniem Sądu Okręgowego – przedawnieniu a zarzut przedawnienia w sprawie I Nc 32/11 (IC 60/12) w tej część nie doprowadziłby do oddalenia powództwa przeciwko E. N. i J. P. . W ocenie Sądu Okręgowego, na uwzględnienie nie zasługiwał podnoszony przez powódki zarzut odnowienia zobowiązania między wierzycielem – Bankiem a Spółdzielnią. Jak wyjaśnił Sąd I instancji, odnowienie jak umową zawartą pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem, w której dłużnik, w celu umorzenia zobowiązania, zobowiązuje się spełnić inne świadczenie (nowa istotna treść) albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej (nowa podstawa prawna). Zawarcie tej umowy wymaga jednak wyrażenia przez strony zgodnego zamiaru umorzenia dotychczasowego zobowiązania i ustanowienia nowego zobowiązania (animus novandi). Zamiar ten powinien wynikać z wyraźnego oświadczenia stron lub w sposób niewątpliwy z okoliczności sprawy, natomiast w wypadku wątpliwości należy przyjąć, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. Nie można uznać za odnowienie zmniejszenia lub zwiększenia świadczeń wynikających z tego samego zobowiązania i z tej samej podstawy prawnej, ponieważ nie powodują one umorzenia dawnego zobowiązania i zaciągnięcia nowego (tak: Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 20 sierpnia 2009 roku, II CSK 97/09). Cechą nowacji jest zobowiązanie się dłużnika – za zgodą wierzyciela – do spełnienia innego świadczenia, a także to, że dotychczasowe zobowiązanie wygasa. Zamiar nowacji może być również dorozumiany, lecz wyraźnie musi wskazywać na wolę nowego i zupełnie odmiennego sposobu spełnienia świadczenia. Animus novandi może ewentualnie wynikać z samego faktu zmiany umowy, bez potrzeby wyraźnej deklaracji umorzenia jako celu nowej umowy, jednakże taka możliwość istnieje tylko wówczas, gdy zmiana treści umowy dotyczy przedmiotowo istotnych jej postanowień, czyli sięga tak daleko, że zmieniają się jej essentialia negotii (tak: Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 18 czerwca 2009 roku, sygn. akt II CSK 37/09). W ocenie Sądu Okręgowego, wskazane powyżej okoliczności nie miały miejsca w sprawie I Nc 32/11 (I C60/12). Spółdzielnia, jako dłużnik solidarny, odpowiadała wobec Banku (...) S.A. z tytułu poręczenia umowy kredytowej z 8 sierpnia 1996 roku Kwota wynikająca z tego zobowiązania została zasądzona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z 29 września 2000 roku (sygn. akt V GC 180/00) na rzecz Banku (...) S.A. od poprzednika prawnego Spółdzielni (...) w G. – (...) Spółdzielni (...) w S. . Następnie, w celu zaspokojenia wierzytelności wynikającej z tego tytułu egzekucyjnego Spółdzielnia zawarła z Bankiem umowę, której przedmiotem było rozłożenie zasądzonej należności na raty. Jednakże podstawa prawna – źródło zobowiązania – nie uległa zmianie. Nadto zawarcie przedmiotowego porozumienia było korzystne z punktu widzenia wszystkich poręczycieli, gdyż na jego podstawie Bank zobowiązał się do zaniechania naliczaniu dalszych odsetek ustawowych od kwoty należności głównej, w związku z czym ograniczeniu uległo również roszczenie regresowe Spółdzielni wobec pozostałych poręczycieli. Nie zostało też wykazane, aby zamiarem stron porozumienia z 26 lutego 2001 roku było umorzenie dotychczasowego zobowiązania i powstanie nowego. Sąd Okręgowy uznał również, że do uchylenia nakazu zapłaty i oddalenia w całości powództwa w sprawie I C 60/12 nie mógł doprowadzić również podniesiony przez poręczycieli zarzut zaspokojenia się wierzyciela pierwotnego ( Banku (...) S.A. ) z mienia przewłaszczonego na zabezpieczanie spłaty kredytu, a wyłączonego z masy upadłości dłużnika głównego – (...) spółki z o.o. w M. . Powódki wskazały, że wartość maszyn i urządzeń rolniczych oraz stada jałówek była równa zaciągniętemu kredytowi, jednak jak wynika z informacji banku wszystkie wyłączone z masy upadłości ruchomości zostały sprzedane za łączną sumę 997.642,17 złotych, przy czym dotyczyło to również tych ruchomości, które zabezpieczały spłatę innych zobowiązań spółki (...) , aniżeli zobowiązanie z umowy kredytu z dnia 8 sierpnia 1996 roku Na poczet należności z tej ostatniej umowy bank zaliczył jedynie kwotę 340 916,81 złotych. W związku z dokonanym rozliczeniem wierzytelność banku wierzytelność z tytułu kredytu inwestycyjnego z dnia 8 sierpnia 1996 roku obejmowała: kapitał w kwocie 364 908,24 złotych, dopłaty podlegające zwrotowi w kwocie 217 518,30 złotych, odsetki naliczone do dnia 2 stycznia 2002 roku w kwocie 105 781,02 złotych i odsetki ustawowe od dopłat w kwocie 122 579,05 złotych. Z zestawienia znajdującego się na k. 29-31 wynika natomiast, że przypadające do spłaty przez Spółdzielnię należność z tytułu kapitału była niższa i wynosiła 302 908,91 złotych. Wyższe były należności z tytułu odsetek od kapitału, dopłat podlegających zwrotowi i odsetek od dopłat, przy czym – jak wskazał Sąd Okręgowy – należy mieć na uwadze, że informacja z Banku dotyczyła stanu zadłużenia na dzień 23 kwietnia 2003 roku i nie uwzględniała naliczanych po tej dacie odsetek od dopłat. Zdaniem Sądu Okręgowego, pomimo iż w sprawie I C 60/12 poręczyciele w zarzutach od nakazu zapłaty podnieśli zarzut zaspokojenia roszczeń wierzyciela - Banku (...) S.A. ze sprzedaży przewłaszczonych na rzecz Banku ruchomości, to jednak nie wskazywali konkretnych kwot, jakie Bank miałby uzyskać ze sprzedaży rzeczy wyłączonych z masy upadłości a jako dow

[... tekst skrócony ...]