I ACA 974/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa T.P. przeciwko Z.P.(1) o zapłatę czynszu dzierżawnego z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości przeznaczonej pod wydobycie kruszywa. Umowa przewidywała czynsz w kwocie 2208,55 zł netto miesięcznie, płatny do 5. dnia każdego miesiąca, począwszy od dnia wydania koncesji, oraz całkowity czynsz w kwocie 130 000 zł netto za hektar, płatny do czasu całkowitego wydobycia kruszywa, nie dłużej niż 36 miesięcy od wydania koncesji. Umowa zawierała również klauzulę o możliwości natychmiastowego rozwiązania umowy przez wydzierżawiającego w przypadku opóźnienia w zapłacie czynszu. Po wydaniu koncesji pozwany rozpoczął wydobycie, ale nie płacił czynszu. Powód wypowiedział umowę ze skutkiem natychmiastowym, a pozwany zaprzestał wydobycia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że umowa została skutecznie wypowiedziana, a pozwany zapłacił należny czynsz za okres trwania umowy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, stwierdzając, że powód nie udowodnił całkowitego wydobycia kruszywa ani szkody. Sąd uznał, że strony mogły umownie wyłączyć stosowanie art. 703 § 2 zd. 2 k.c. (wymagającego trzymiesięcznego terminu na zapłatę zaległości przed wypowiedzeniem), co pozwoliło na skuteczne natychmiastowe wypowiedzenie umowy przez powoda. Sąd podkreślił, że pozwany nie zakwestionował skuteczności wypowiedzenia, a brak rekultywacji nie miał znaczenia, gdyż nie udowodniono całkowitego wydobycia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy dzierżawy, dopuszczalność umownego wyłączenia art. 703 § 2 zd. 2 k.c., ciężar dowodu w sprawach o zapłatę czynszu dzierżawnego i odszkodowanie.
Dotyczy specyficznej umowy dzierżawy z elementami eksploatacji surowców i klauzulą natychmiastowego wypowiedzenia. Ocena dowodów w konkretnej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa dzierżawy nieruchomości przeznaczonej pod wydobycie kruszywa została skutecznie wypowiedziana przez wydzierżawiającego z powodu zaległości czynszowych, mimo braku zachowania dodatkowego terminu na zapłatę przewidzianego w art. 703 § 2 zd. 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa została skutecznie wypowiedziana. Strony mogły umownie wyłączyć stosowanie art. 703 § 2 zd. 2 k.c., a pozwany nie zakwestionował skuteczności wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 703 § 2 zd. 2 k.c. ma charakter dyspozytywny, a strony mogły umownie wyłączyć jego stosowanie, co wynikało z ich zamiaru zapewnienia wydzierżawiającemu prawa do natychmiastowego wypowiedzenia umowy. Ponadto, pozwany jako dzierżawca nie skorzystał z prawa do zakwestionowania wypowiedzenia, a nawet doszło do dorozumianego rozwiązania umowy.
Czy powód udowodnił całkowite wydobycie kruszywa z dzierżawionej działki oraz szkodę pozostającą w związku przyczynowym z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy przez pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie udowodnił całkowitego wydobycia kruszywa ani szkody.
Uzasadnienie
Zeznania świadków w zakresie stopnia wydobycia były nieprecyzyjne, a nieruchomość powoda stanowiła tylko część większej kopalni. Nie przedstawiono innych dowodów potwierdzających tezę powoda. Twierdzenie o całkowitym wydobyciu w ciągu trzech miesięcy od rozpoczęcia prac uznano za niewiarygodne, biorąc pod uwagę pierwotne ustalenia stron co do czasu trwania eksploatacji.
Czy brak wykonania rekultywacji gruntu przez pozwanego po zakończeniu umowy dzierżawy rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy brak wykonania rekultywacji nie skutkował odpowiedzialnością odszkodowawczą.
Uzasadnienie
Rekultywacja była obowiązkiem pozwanego po zakończeniu wydobycia i przywróceniu nieruchomości do stanu umożliwiającego gospodarcze wykorzystanie. Skoro nie udowodniono całkowitego wydobycia kruszywa, a umowa została wypowiedziana, dalsze wydobycie nie było możliwe, a rekultywacja byłaby sprzeczna z gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości w tym stanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. P. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 703 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wypowiedzenia umowy dzierżawy w przypadku opóźnienia w zapłacie czynszu, wymagający uprzedzenia i udzielenia dodatkowego terminu. Sąd uznał, że strony mogły umownie wyłączyć ten przepis.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasady wykładni oświadczeń woli i umów, nakazujące badanie zgodnego zamiaru stron i celu umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 693 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy dzierżawy, podkreślająca uprawnienie dzierżawcy do pobierania pożytków jako kluczową cechę.
k.c. art. 705
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrócenia przedmiotu dzierżawy w stanie wynikającym z umowy i zasad prawidłowej gospodarki.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący związku przyczynowego w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zasądzenia odszkodowania, gdy ścisłe udowodnienie wysokości jest nader utrudnione.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne wypowiedzenie umowy dzierżawy przez powoda z powodu zaległości czynszowych. • Możliwość umownego wyłączenia stosowania art. 703 § 2 zd. 2 k.c. • Brak dowodów na całkowite wydobycie kruszywa i szkodę po stronie powoda. • Pozwany nie zakwestionował skuteczności wypowiedzenia umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa dzierżawy miała na celu eksploatację piasku, a pełny czynsz był ekwiwalentem za wyeksploatowany piasek. • Naruszenie art. 703 zd. 2 k.c. poprzez brak uprzedzenia i udzielenia terminu na zapłatę zaległego czynszu. • Powód udowodnił całkowite wyeksploatowanie piasku i wadliwe wykonanie umowy przez pozwanego. • Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 322 kpc.
Godne uwagi sformułowania
Uprawnienie dzierżawcy do pobierania pożytków stanowi najważniejszą cechę tej umowy. • Powód nie udowodnił zgodnie z art. 6 k.c. , że przedmiot umowy został zwrócony w stanie niezgodnym z umową, uszkodzonym lub pogorszonym (z wyłączeniem normalnego zużycia). • Przepis art. 703 kc ma charakter dyspozytywny a z zapisów umowy wynika, że wolą stron jest zapewnienie wydzierżawiającemu prawa do wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym. • Nie zachodzi zatem związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem pozwanego a nieotrzymaniem w całości świadczenia od pozwanego wynikającego z umowy.
Skład orzekający
Walentyna Łukomska-Drzymała
przewodniczący
Jerzy Nawrocki
sprawozdawca
Alicja Surdy
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy dzierżawy, dopuszczalność umownego wyłączenia art. 703 § 2 zd. 2 k.c., ciężar dowodu w sprawach o zapłatę czynszu dzierżawnego i odszkodowanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej umowy dzierżawy z elementami eksploatacji surowców i klauzulą natychmiastowego wypowiedzenia. Ocena dowodów w konkretnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów umowy dzierżawy, w tym możliwości jej wypowiedzenia i odpowiedzialności stron. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie zobowiązań i nieruchomości.
“Czy można wypowiedzieć umowę dzierżawy z dnia na dzień? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 75 517,43 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.