I ACA 972/16

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2016-12-27
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
wznowienie postępowaniaterminy procesoweprzywrócenie terminupomoc prawna z urzędudopuszczalność skargipozbawienie możności działaniaprawomocność

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za spóźnioną i niedopuszczalną, a także oddalił wniosek o przywrócenie terminu.

Powódka D. S. złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, argumentując pozbawienie jej możności działania. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za spóźnioną ze względu na upływ terminu od dowiedzenia się o wyroku. Wniosek o przywrócenie terminu również został odrzucony jako nieusprawiedliwiony i spóźniony, a sąd podkreślił, że powódka miała zapewnioną pomoc prawną i sama podejmowała decyzje procesowe. Sąd uznał również, że podniesione zarzuty dotyczące nieważności postępowania były już badane lub nie stanowiły podstaw do wznowienia.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał skargę D. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie o ochronę dóbr osobistych i zapłatę. Skarga została złożona po upływie ustawowych terminów, a sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd uzasadnił odrzucenie skargi jej spóźnieniem, wskazując, że termin trzymiesięczny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku. Podkreślono, że powódka od lipca 2012 roku wiedziała o samodzielnym udziale w postępowaniu i uczestniczyła w rozprawie apelacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu uznano za nieusprawiedliwiony, zwłaszcza że powódka miała zapewnioną pomoc prawną od czerwca 2015 roku, a następnie od stycznia 2016 roku w postępowaniu ze skargi. Sąd stwierdził, że uchybienie rocznemu terminowi z art. 169 k.p.c. nie miało charakteru wyjątkowego. Ponadto, sąd analizował zarzuty dotyczące nieważności postępowania, w tym pozbawienia powódki możności działania z powodu braku pomocy prawnej. Sąd uznał, że powódka nie została pozbawiona możności działania, gdyż sama wypowiedziała pełnomocnictwo i podejmowała samodzielne czynności procesowe. Podkreślono, że nieskuteczne prowadzenie sprawy przez stronę nie jest równoznaczne z pozbawieniem możności działania. Sąd stwierdził również, że kwestie dotyczące postępowania dowodowego i oddalenia wniosków były już badane w poprzednim postępowaniu, co wyklucza ich ponowne rozważanie w ramach skargi o wznowienie. W konsekwencji, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną i spóźnioną, a także przyznał koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga została wniesiona po terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin trzymiesięczny do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku, a powódka wiedziała o samodzielnym udziale w postępowaniu od 2012 roku. W związku z tym, skarga była spóźniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

A. W.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznaskarżąca
A. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 407

Kodeks postępowania cywilnego

Określa trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 401 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi o wznowienie postępowania związana z nieważnością postępowania przez pozbawienie strony możności działania.

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, w tym oparcie jej na ustawowej podstawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 168

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad przywracania uchybionych terminów.

k.p.c. art. 169 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu tylko w wypadkach wyjątkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania jest spóźniona. Wniosek o przywrócenie terminu jest nieusprawiedliwiony i spóźniony. Podniesione zarzuty nieważności postępowania nie stanowią podstawy do wznowienia.

Odrzucone argumenty

Pozbawienie powódki możności działania z powodu braku pomocy prawnej. Nieważność postępowania z powodu naruszenia przepisów prawa. Bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych. Bezpodstawne oddalenie wniosku o odroczenie rozprawy. Odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga jako spóźniona i niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Trzymiesięczny termin określony w art. 407 k.p.c. jest terminem procesowym. Gdy podstawę wznowienia stanowi pozbawienie możności działania, termin trzymiesięczny biegnie od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, która twierdzi, że nie miała takiej możności działania. Niezawinione uchybienie terminowi – i to nawet oczywiste z czym nie mamy do czynienia w sprawie, skoro w poprzednim postępowaniu ze skargi o wznowienie postepowania powódka samodzielnie wskazywała na podstawy wznowienia - nie uzasadnia jego przywrócenia, jeżeli minął rok od upływu uchybionego terminu, a rozpoznawany wypadek nie ma charakteru wyjątkowego. Pozbawienie strony możności działania nie obejmuje bowiem nieskutecznego prawnie – bez względu na przyczynę – prowadzenia sprawy przez samą stronę.

Skład orzekający

Wojciech Kościołek

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Rygiel

sędzia

Sławomir Jamróg

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów w postępowaniu o wznowienie postępowania, zasady przywracania terminów, pojęcie pozbawienia możności działania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej powódki i jej działań w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów procesowych i jak sąd ocenia samodzielne działania strony w postępowaniu, zwłaszcza gdy kwestionuje ona brak pomocy prawnej.

Czy samodzielne prowadzenie sprawy i rezygnacja z pomocy prawnika może zamknąć drogę do wznowienia postępowania?

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 972/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek (sprawozdawca) Sędziowie: SA Paweł Rygiel SA Sławomir Jamróg po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym skargi D. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2014r. sygn.. akt I A Ca 445/14 w sprawie z powództwa D. S. przeciwko A. W. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 10 000 zł postanawia: 1.zwolnić skarżącą od opłat sądowych; 2.odrzucić wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania; 3.odrzucić skargę. 4.przyznać radcy prawnemu A. L. ze środków budżetowych Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Krakowie kwotę 3837,60 zł (trzy tysiące osiemset trzydzieści siedem 60/100) w tym 717,60 (siedemset siedemnaście 60/100) podatku od towarów i usług - tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu wywołanym skargą o wznowienie postepowania. SSA Paweł Rygiel SSA Wojciech Kościołek SSA Sławomir Jamróg Sygn. akt I A Ca 972/16 UZASADNIENIE W związku ze złożoną w dniu 30 czerwca 2016r. przez powódkę D. S. skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie przeciwko pozwanemu A. W. ustalił Sąd Apelacyjny co następuje; Postanowieniem z dnia 12 października 2011r. Sąd Okręgowy w Krakowie ustanowił dla powódki D. S. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata (k.60 akt I C 229/11). Zarządzeniem Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w K. wyznaczono dla powódki adwokata. W dniu 5 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek powódki o wyłączenie sędziego (k.249 akt). W dniu 23 lipca 2012r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik procesowy powódki powiadomił Sąd Okręgowy, że nie będzie składał zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 5 lipca 2012r. informując, że o stanowisku takim powiadomił powódkę oraz Okręgową Radę Adwokacką w K. (k.256 akt). W dniu 23 lipca 2012r.powódka powiadomiła Sąd Okręgowy, że wypowiada pełnomocnictwo reprezentującemu ją adwokatowi, wyznaczonemu w sprawie z urzędu. W dniu 4 czerwca 2013r. powódka złożyła kolejny wniosek o przyznanie pełnomocnika (k. 369 akt) Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo w sprawie (k.435 akt). Pismem z dnia 29 sierpnia 2013r. powódka ponowiła wniosek o ustanowienie pełnomocnika celem obrony jej praw. Postanowieniem z dnia 10 września 2013r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek powódki o ustanowienie pełnomocnika (k. 448 akt). Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 10 września 2013r.( k. 477 akt). W dniu 3 lutego 2014r. powódka wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego dnia 27 sierpnia 2013r. (k.491 i nast. akt) podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji reguł postępowania przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania powódki w charakterze strony postępowania i pozbawienia powódki możności zadawania pytań pozwanemu w sprawie w czasie jego przesłuchania, a nadto przez pominięcie dowodu z zeznań świadków w osobach B. P. i E. K. . Nadto domagała się ustanowienia dla niej pełnomocnika z uwagi na błędy sądu w zakresie podejmowania decyzji o ustanowieniu dla niej pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2014r. (k. 497 akt) wniosek powódki o ustanowienie pełnomocnika został odrzucony. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 29 października 2014r. (k.543 akt) powódka podtrzymała stanowisko zawarte w apelacji i dalszych pismach procesowych. Postanowieniem z powyższej daty (k.543 odwrót akt) Sąd Apelacyjny postanowił oddalić wnioski dowodowe powódki. Wyrokiem z powyższej daty Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelacje powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanego koszty postępowania apelacyjnego. Postanowieniem z dnia 27 marca 2015 r. (k.586 akt) Sąd Apelacyjny w Krakowie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2014r. i doręczenia jego odpisu wraz z wyrokiem powódce. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015r. (k.600 akt) ustanowiono dla powódki pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym. Zarządzeniem Wicedziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. (k.604 akt) wyznaczono dla powódki pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 28 września 2015r. Sąd Najwyższy umorzył postepowanie zażaleniowe (k. 651 akt). W dniu 28 sierpnia 2015r. powódka złożyła skargę o wznowienie postepowania wraz z wnioskiem o przyznanie pełnomocnika (k. 2 akt o sygn.. I A Ca 1255/15). W dniu 27 listopada 2015r. Sąd Apelacyjny w Krakowie ustanowił dla powódki pełnomocnika w osobie adwokata ( k. 19 ostatnio wymienionych akt – dalej akt). Zarządzeniem Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 4 grudnia 2015r. wyznaczony został dla powódki pełnomocnik z urzędu (k. 22 akt). W dniu 16 grudnia 2015r. ustanowiony pełnomocnik wniósł o zwolnienie z funkcji pełnomocnika (k.24 akt). W dniu 7 stycznia 2016r. wyznaczono dla powódki pełnomocnika (k.27 akt), którego w dniu 15 stycznia 2016r. wskazała Okręgowa Rada Adwokacka (k. 31 akt) w osobie adwokat N. B. (1) . W dniu 10 lutego 2016r. powódka wypowiedziała pełnomocnictwo ustanowionemu adwokatowi wobec lekceważącego stosunku pełnomocnika do powódki z jednoczesnym żądaniem przyznania innego pełnomocnika, a w wypadku odmowy ustanowienia wniosła o wezwanie jej osoby do uzupełnienia skargi. Stanowisko to podtrzymała w swym piśmie z dnia 18 lutego 2016r. (k. 41 akt). Pismem z dnia 11 lutego 2016r. adwokat N. B. uzupełniła braki formalne skargi powódki o wznowienie postepowania, podnosząc zarzut pozbawienia powódki możności działania na skutek naruszenia przepisów prawa, polegającego na pozbawieniu powódki możności złożenia skargi kasacyjnej. W dniu 21 marca 2016r. i w uzupełnieniu skargi powódka przedłożyła dokumentację medyczną dla wyjaśnienia przyczyn opóźnienia w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 24 października 2014r. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016r. Sąd Apelacyjny w Krakowie odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013r. (k. 69 akt). W dniu 30 czerwca 2016r. powódka ponowiła skargę o wznowienie postępowania, wskazując u podstaw, że poprzednio złożona skarga sporządzona została przez osobę wobec której powódka skutecznie cofnęła pełnomocnictwo. Wobec braków formalnych skargi powódki w dniu 29 sierpnia 2016r. wezwano powódkę do usunięcia jej braków przez wskazanie podstaw skargi, pouczając powódkę o treści i zakresach przedmiotowych podstaw skargi o wznowienie przewidzianych w ustawie. W dniu 7 września 2016r. powódka złożyła wniosek o przyznanie pełnomocnika celem wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 4 października 2016r. Sąd Apelacyjny w Krakowie ustanowił dla powódki pełnomocnika (k. 20 akt), którego w dniu 20 października br. wyznaczył Sekretarz (...) w K. . W dniu 9 listopada 2016r. pełnomocnik powódki uzupełnił braki skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2014r. wskazując u podstaw art. 401 pkt. 2 k.p.c. związaną z nieważnością postepowania przez pozbawienie powódki możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa przez; - bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych złożonych w postępowaniu apelacyjnym oraz niezapoznanie się ze stanowiskiem powódki przedstawionym w piśmie z dnia 28 października 2014r.przez co Sąd Apelacyjny nie rozpoznał istoty sprawy w warunkach w których przedmiotem rozstrzygnięcia miało być rozszerzone przez powódkę powództwo i wskazano nowe dowody w postaci akt sądowych we wskazanych sprawach o sygn.. VII U 1528/99 oraz II PV 51/14 i II PC 56/12; - bezpodstawne oddalenie wniosku o odroczenie rozprawy w dniu 29 października 2014r.; - odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, mimo istniejących ku temu podstaw (postanowienie Sądu Okręgowego z 10 września 2013r. o oddaleniu wniosku powódki o ustanowienie pełnomocnika). Na tych podstawach domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto pełnomocnik powódki wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu, gdyż te nie zostały przez nią pokryte tak w całości jak i w części. Sąd Apelacyjny zważył co następuje; Skarga jako spóźniona i niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Ustawodawca ograniczył możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania terminami. Trzymiesięczny termin określony w art. 407 k.p.c. jest terminem procesowym. Jest to termin ustawowy, który nie może być przez sąd ani przedłużony, ani skrócony. Może zostać jednak przez sąd przywrócony na zasadach wynikających z art. 168 i nast. k.p.c. . Oceniając wniosek powódki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – ograniczającej w swych podstawach do zagadnienie pozbawienia powódki możności działania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem sądu - nie sposób nie zauważyć, że zagadnienie reprezentacji procesowej powódki w sprawie stanowi oś zagadnień prawnych ocenianych w sprawie począwszy od 23 lipca 2013r., kiedy powódka wypowiedziała pełnomocnictwo dotychczasowemu pełnomocnikowi. Od tamtej daty powódka wiedziała o samodzielnym uczestnictwie w postepowaniu i wiedzę tę posiadała także w okresie rozprawy apelacyjnej z dnia 29 października 2014r., w której samodzielnie uczestniczyła. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej jednoznacznie wskazuje się, że gdy podstawę wznowienia stanowi pozbawienie możności działania, termin trzymiesięczny biegnie od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, która twierdzi, że nie miała takiej możności działania. Chodzi o dowiedzenie się o sentencji wyroku, a nie postanowienia o odmowie doręczenia uzasadnienia wyroku, co miało miejsce w realiach sprawy ( porównaj odpowiednio stanowiska wyrażane w publikacjach K. Weitz (w:) J. Gudowski (red.), System Prawa Procesowego Cywilnego , t. III..., s. 1241; por. także postanowienie SN z dnia 5 listopada 1998 r., III AO 58/98, OSNP-wkł. 1999, nr 3, poz. 4; postanowienie SN z dnia 9 lutego 1999 r., I CKN 946/98, LEX nr 521881; postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2009 r., III CZ 33/09, LEX nr 1396427). A zatem w warunkach, w których od daty wskazanej rozprawy apelacyjnej do daty złożenia skargi niewątpliwie opartej na zarzucie z art. 401 pkt. 2 k.p.c. upłynął trzymiesięczny termin, dokonaną przez powódkę czynność procesową uznać należy za spóźnioną. Także wniosek o przywrócenie terminu do dokonania opisanej czynności procesowej uznać należy za spóźniony i nieusprawiedliwiony. Art. 169 § 4 k.p.c. dopuszcza przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu tylko w wypadkach wyjątkowych. Ocena czy taki wypadek jest wyjątkowy należy do sądu, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Niewątpliwe jest jednak, że jeżeli do uchybienia rocznego terminu doszło z powodu stanu zdrowia strony, okoliczność ta powinna być przez stronę udowodniona odpowiednimi zaświadczeniami lekarskimi. Twierdzenie strony o złym stanie zdrowia, o czym świadczyć mają dołączone do ocenianego wniosku dokumenty lekarskie dotyczące stanu zdrowia powódki, nie eliminuje niewątpliwych faktów związanych nie tylko z opisanym wyżej działaniem powódki w sprawie tak przed jak i po wydaniu zaskarżonego orzeczenia ale nade wszystko fakty, że od 17 czerwca 2015r. (kiedy ustanowiono dla powódki zawodowego pełnomocnika dla określonych czynności) miała zapewniona pomoc prawną, co upoważnia domniemanie, że i fakt upływającego terminu dla złożenia skargi o wznowienie postępowania, jako niezależnego od innych środków zaskarżenia winien być powódce znany. Nadto od 7 stycznia 2016r. ustanowiono na rzecz powódki pełnomocnika w zakresie postępowania ze skargi o wznowienie postepowania, w zakresie którego powinności procesowych – jakkolwiek mocno utrudnionych w świetle powyżej wskazanych okoliczności sprawy - należała także czynność zmierzająca do dokonania czynności opisanej w obecnej skardze. Wszystko to przekonuje Sąd Apelacyjny, że uchybienie rocznemu terminowi z art. 169 k.p.c. , które przypadało na dzień 29 stycznia 2016r. (29 październik 2014r. data wyroku , 29 stycznia 2015 r. – data w której upływał termin z art. 407 k.p.c. oraz 29 stycznia 2016r. w której upływał termin z art. 169 § 1 k.p.c. ) nie posiada wyjątkowego charakteru. Niezawinione uchybienie terminowi – i to nawet oczywiste z czym nie mamy do czynienia w sprawie, skoro w poprzednim postępowaniu ze skargi o wznowienie postepowania powódka samodzielnie wskazywała na podstawy wznowienia - nie uzasadnia jego przywrócenia, jeżeli minął rok od upływu uchybionego terminu, a rozpoznawany wypadek nie ma charakteru wyjątkowego. W warunkach w których ustawodawca przyjmując powyższe rozwiązanie opowiedział się co do zasady za ochroną utrwalonego wskutek upływu czasu stanu powstałego w wyniku uchybienia terminowi podjęcia czynności procesowej nie ma podstaw dla dokonywania rozszerzającej wykładni powyższego przepisu. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że struktura postępowania ze skargi o wznowienie dzieli się na trzy etapy. Są nimi: badanie dopuszczalności skargi, ocena dopuszczalności wznowienia oraz ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy (por. J. Gudowski (red.), System Prawa Procesowego Cywilnego , t. III..., s. 1139). Etap badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania ( art. 410 § 1 k.p.c. ) jest odpowiednikiem badania dopuszczalności powództwa lub środka zaskarżenia (odwoławczego). Chodzi tu o ocenę kwestii procesowych, warunkujących merytoryczne rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania K. Weitz ,J. Gudowski (red.), System Prawa Procesowego Cywilnego , t. III..., s. 1139). W wypadku skargi o wznowienie szczególną przesłanką, która badana jest na tym etapie, jest oparcie skargi na ustawowej podstawie. Zadanie sądu, który ocenia, czy skarga o wznowienie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia ( art. 410 § 1 k.p.c. ), polega na tym, że ma on ocenić, czy podana w skardze podstawa jest w ogóle przewidziana w ustawie, i czy powołane przez skarżącego okoliczności faktyczne dadzą się zakwalifikować w sposób abstrakcyjny pod którąkolwiek z podstaw przewidzianych w ustawie, tj. czy wypełniają hipotezę którejkolwiek z norm opisujących ustawowe znamiona podstawy wznowienia. Badając, czy skarga jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia, sąd bierze pod uwagę jedynie treść twierdzeń faktycznych zawartych w skardze i nie weryfikuje ich prawdziwości. Zakładając prawdziwość tych twierdzeń sąd sprawdza, czy mógłby dokonać ich subsumcji pod hipotezę którejkolwiek z przewidzianych w ustawie podstaw wznowienia, co wiąże się z istoty rzeczy z koniecznością dokonania wykładni hipotezy norm opisujących ustawowe podstawy wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 12 maja 2016 r. sygn.. akt IV CZ 25/16 nie publik.). Stwierdzenie braku relacji normatywnej między podstawą faktyczną skargi a wskazywana podstawą prawną skargi prowadzi do jej odrzucenia stosownie do treści art. 410 § 1 k.p.c. i zamyka na tym etapie postepowanie skargowe. Z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001, Nr 4, poz. 123, z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, LEX nr 533865, z dnia 15 września 2005 r., II CZ 78/05, LEX nr 453799, z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 36/06, LEX nr 1102676, z dnia 5 lutego 2009 r., I CZ 4/09, niepubl.). Najdalej idący zarzut skargi dotyczący nieważności postępowania, został sformułowany, jako pozbawienie powódki możności działania w sprawie związany jest z pozbawieniem jej pomocy prawnej. Wskazać należy, że brak pomocy prawnej na etapie postępowania przed Sądem I instancji łączył się z samodzielną decyzją powódki o wypowiedzeniu w dniu 23 lipca 2012r pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi procesowemu. Oddalono także ( a następnie odrzucano) jej kolejny wnioski o przyznanie pomocy prawnej z urzędu, skoro sama powódka uznała ją za zbędną, podejmując samodzielnie czynności procesowe w sprawie i uczestnicząc w rozprawie apelacyjnej na której zapadło zaskarżone orzeczenie. Co więcej w toku posiedzenia po zamknięciu rozprawy apelacyjnej udzielono powódce pouczenia o przysługujących jej środkach prawnych w zakresie możności zaskarżenia orzeczenia w tym o przymusie radcowsko – adwokackim w postepowaniu przed Sądem Najwyższym. Wszystko to przekonuje Sąd Apelacyjny, ze powódka wbrew swej woli nie została pozbawiona możności działania, skoro w toku całego postępowania w sprawach nie była ograniczona w zakresie składania wniosków, podnoszenia twierdzeń, zgłaszania dowodów oraz formułowania repliki względem stanowiska strony przeciwnej. Jak wskazuje na to lektura akt podejmowała w sprawie intensywne czynności, a ostateczna treść apelacji powódki dowodzi umiejętności koncentrowania zarzutów na kwestiach w jej ocenie mających doniosłe znaczenie. Podkreślenia wszakże wymaga, że powódka sama zrezygnowała z pomocy świadczonej jej z urzędu przez wyznaczonego pełnomocnika. W tym stanie Sąd Apelacyjny uznał, ze wskazana podstawa skargi nie jest rzeczywista. Pozbawienie strony możności działania nie obejmuje bowiem nieskutecznego prawnie – bez względu na przyczynę – prowadzenia sprawy przez samą stronę. Jego zakresem objęte są tylko okoliczności, które powodują pozbawienie strony możności działania w procesie, niespowodowane przez samą stronę i niezależne od jej zachowania, chociażby postępowanie strony stanowiło naruszenie przepisów prawa. W tym kontekście nie sposób nie zauważyć, że mimo obszerności wcześniejszych pism procesowych składanych w sprawie, pismo powódki z dnia 10 września 2013r. ograniczyło się do lakonicznej treści „wnoszę apelację wyroku z 27 sierpnia 2013r. k.447 akt I A Ca 445/14), by następnie – w imię przyjętej przez powódkę taktyki procesowej – rozbudować apelację w zakresie odpowiadającym formie apelacji. Uzupełniając bowiem apelacje w dniu 9 lutego 2014r. (k.491 i nast. w/wym. akt) powódka podniosła zarzuty dotyczące pominiętego przez Sąd I instancji zakresu postepowania dowodowego, w tym przede wszystkim z przesłuchania jej osoby w charakterze strony. Tak postawione zarzuty spotkały się z negatywną oceną Sądu Apelacyjnego, także kwestia pisma powódki z dnia 28 października 2014r. (k.531 w/wym akt) stanowiła przedmiot rozprawy apelacyjnej z 29 października 2014r. (k.543 akt). Odnosząc powyższe do treści art. 410 k.p.c. wskazać należy w ślad za cytowaną wyżej literaturą prawniczą, „ ze wspólną cechą przyczyn nieważności jako podstaw wznowienia jest to, że skarga oparta na takich przyczynach nie może odnieść skutku, gdy w prawomocnie zakończonym postępowaniu dane uchybienie procesowe było badane przez sąd (z urzędu albo na zarzut), ale wprost uznał on, że nie zachodzi z tego powodu nieważność postępowania. Odpowiada to założeniu, że wznowienie postępowania z powodu uchybień procesowych powodujących nieważność postępowania powinno wchodzić w rachubę tylko wtedy, gdy uchybienia te nie zostały dostrzeżone w prawomocnie zakończonym postępowaniu, jak również zgodne jest z traktowaniem skargi o wznowienie jako środka prawnego o charakterze reparacyjnym, a nie kontrolnym. Skarga o wznowienie nie służy kontroli tego, czy sąd rozpoznający poprzednio sprawę prawidłowo albo nieprawidłowo rozstrzygnął kwestię nieważności postępowania, lecz uwzględnieniu przyczyn nieważności niezauważonych przez ten sąd.). A zatem w sytuacji, w której poruszone w skardze o wznowienie postępowania kwestie dotyczące zakresu postępowania dowodowego przed Sądem I instancji stanowiły już przedmiot oceny Sądu Apelacyjnego wydającego zaskarżony wyrok, to i nie ma podstaw dla ponownego ich rozważania w ramach niniejszego postepowania. Także i ta podstawa wznowienia postępowania nie jest rzeczywista, co usprawiedliwia jej odrzucenie. Analogiczne argumenty dotyczą kwestii związanych z : oddaleniem przez Sąd Apelacyjny wniosku powódki o odroczenie rozprawy, pominięciem wniosków dowodowych przez Sąd Apelacyjny rozpoznający sprawę, w tym nieznanego procedurze sądowej dowodu z akt sprawy (prawidłowo wniosek ów winien odnosić się do określonych dokumentów). Także kwestia przedmiotu postępowania apelacyjnego nie jest prawnie doniosła dla nin. skargi w kontekście stanowisk powódki wyrażanych w pismach z k. 78 , 191, 337 akt w/wym sprawy, w której wydano obecnie zaskarżony wyrok, a którym objęto zgłoszone żądanie. Mając to wszystko na uwadze orzekł Sąd Apelacyjny jak w sentencji postanowienia na podstawie wskazanych przepisów, a nade wszystko na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postepowaniu wywołanym niniejszą skargą orzeczono jak w punkcie sentencji na podstawie §§ 8,14 ust.1 pkt. 2 w zw. z § 16 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). SSA Paweł Rygiel SSA Wojciech Kościołek SSA Sławomir Jamróg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI