I ACA 96/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ochrony dóbr osobistych powódki J. R., która pozwała M. M. i A. R. o zobowiązanie do przeprosin oraz zasądzenie zadośćuczynienia. Powódka zarzuciła pozwanym, że podczas interwencji policji nazwali ją "osobą niezrównoważoną psychicznie", co zostało odnotowane w policyjnej notatce. Ponadto, powódka domagała się zadośćuczynienia za naruszenie jej nietykalności cielesnej przez pozwanego M. M. Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo w części, zobowiązując pozwanych do przesłania pisemnych przeprosin oraz zasądzając od pozwanego M. M. kwotę 4000 zł zadośćuczynienia. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach. Pozwani wnieśli apelację, kwestionując bezprawność określenia powódki jako "niezrównoważonej psychicznie" oraz naruszenie nietykalności cielesnej. Powódka zaskarżyła wyrok w części oddalającej powództwo o dalsze zadośćuczynienie. Sąd Apelacyjny w Krakowie, po rozpoznaniu obu apelacji, zmienił zaskarżony wyrok. Uzasadnił, że nazwanie powódki "osobą niezrównoważoną psychicznie" stanowiło naruszenie jej dóbr osobistych (czci, godności), co uzasadniało zasądzenie zadośćuczynienia, jednak w mniejszej kwocie niż zasądził sąd pierwszej instancji – 2000 zł. Sąd Apelacyjny wyeliminował z ustaleń faktycznych fakt naruszenia nietykalności cielesnej powódki z powodu braku wystarczających dowodów, co skutkowało oddaleniem powództwa o zadośćuczynienie z tego tytułu. W pozostałym zakresie apelacje zostały oddalone, a koszty postępowania apelacyjnego zniesiono wzajemnie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia dóbr osobistych w kontekście określeń dotyczących stanu psychicznego, ocena dowodów w sprawach o ochronę dóbr osobistych, zasady orzekania o zadośćuczynieniu i kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące braku dowodów na naruszenie nietykalności cielesnej mogą ograniczać zastosowanie w innych sprawach. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nazwanie osoby "osobą niezrównoważoną psychicznie" przez sąsiadów podczas interwencji policji stanowi naruszenie dóbr osobistych (czci, godności) i uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nazwanie osoby "osobą niezrównoważoną psychicznie" przez sąsiadów podczas interwencji policji stanowi naruszenie dóbr osobistych (czci, godności) i uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przypisanie przymiotów osoby niezrównoważonej psychicznie, nawet jeśli powódka przeżywała trudny okres, jest naruszeniem dóbr osobistych, zwłaszcza gdy nie było ku temu podstaw. Choć naruszenie miało ograniczony charakter (wobec policji, w dokumencie niepublicznym), uzasadniało zasądzenie zadośćuczynienia.
Czy uderzenie powódki w twarz przez pozwanego podczas sąsiedzkiego sporu stanowi naruszenie nietykalności cielesnej i uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sprawie Sąd Apelacyjny uznał brak wystarczających dowodów na naruszenie nietykalności cielesnej powódki.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie podzielił ustaleń Sądu Okręgowego co do naruszenia nietykalności cielesnej. Stwierdzono, że twierdzenia powódki nie pozwalały na jednoznaczne ustalenie faktu uderzenia, a dowody (opis policyjny, zawiadomienie o wykroczeniu) nie potwierdzały obrażeń. Zeznania syna powódki, jako dowód bliskości, wymagały ostrożności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Pomocnicze
kpc art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
kpc art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa dopuszczenia dowodu z opinii psychologicznej w postępowaniu apelacyjnym.
kpc art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
kpc art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
kpc art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zniesienia wzajemnie między stronami kosztów postępowania apelacyjnego w przypadku częściowego uwzględnienia apelacji.
Dz. U. z dnia 1 września 2005 r. ze zm. art. 113 ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Określenie powódki "osobą niezrównoważoną psychicznie" stanowiło naruszenie jej dóbr osobistych (czci, godności). • Naruszenie dóbr osobistych uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. • Brak wystarczających dowodów na naruszenie nietykalności cielesnej powódki.
Odrzucone argumenty
Pozwani nie naruszyli dóbr osobistych powódki, a ich wypowiedź była prywatną opinią lub wyrazem troski. • Działanie pozwanych było usprawiedliwione obroną własnego interesu prywatnego (prawo miru domowego). • Powódka nie doznała obrażeń ciała, a zeznania jej syna są niewiarygodne. • Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił dowody i oddalił wniosek o opinię biegłego.
Godne uwagi sformułowania
przypisanie przymiotów ciała i umysłu , które wywołują negatywne reakcje społeczne a takim jest przypisanie cech osoby niezrównoważonej psychicznie • brak jest przekonywujących dowodów na zaistnienie takiego faktu [uderzenia w twarz] • do tych zeznań [syna powódki] z uwagi na stosunek bliskości należy podchodzić z dużą ostrożnością.
Skład orzekający
Krzysztof Sobierajski
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Kus-Trybek
sędzia
Anna Kowacz-Braun
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dóbr osobistych w kontekście określeń dotyczących stanu psychicznego, ocena dowodów w sprawach o ochronę dóbr osobistych, zasady orzekania o zadośćuczynieniu i kosztach w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące braku dowodów na naruszenie nietykalności cielesnej mogą ograniczać zastosowanie w innych sprawach. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sąsiedzkich konfliktów i ochrony dóbr osobistych, w tym wrażliwego tematu zdrowia psychicznego. Pokazuje, jak sąd ocenia takie sytuacje i jakie dowody są kluczowe.
“Czy nazwanie sąsiada "niezrównoważonym psychicznie" to już zniesławienie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
zadośćuczynienie: 2000 PLN
koszty postępowania: 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.