Pełny tekst orzeczenia

I ACa 940/16

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

Sygn. akt I ACa 940/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek (spr.) Sędziowie: SSA Sławomir Jamróg SSO del. Beata Kurdziel Protokolant: st.sekr.sądowy Urszula Kłosińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa W. C. (1) przeciwko A. G. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt I C 408/15 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanej A. G. na rzecz powoda W. C. (1) kwotę 2 700 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSO del. Beata Kurdziel SSA Grzegorz Krężołek SSA Sławomir Jamróg Sygn. akt : I ACa 940/16 UZASADNIENIE Powód W. C. (1) , w pozwie skierowanym przeciwko pozwanej A. G. , domagał się pozbawienia w całości wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 27 grudnia 2012 roku, repertorium (...) numer (...) , któremu Sąd Rejonowy w T. nadał klauzulę wykonalności, postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 roku, w sprawie o sygnaturze I Co 3118/14 na rzecz poprzedniego wierzyciela (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. , a postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 roku, w sprawie , sygn. akt I Co 3793/14, na rzecz A. G. , co do całości objętego tytułem wykonawczym zobowiązania to jest zapłaty kwoty 190.000 zł. Domagał się także , obciążenia przeciwniczki procesowej kosztami postępowania Uzasadniając żądanie wskazał , iż w akcie notarialnym z dnia 27 grudnia 2012 roku, rep. (...) numer (...) ,sporządzonym przed notariuszem A. H. , w Kancelarii Notarialnej w T. , złożył oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 190.000 zł na rzecz wierzyciela (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. . Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 roku, sygn. akt I Co 3118/14, Sad Rejonowy w T. , nadał temu tytułowi klauzulę wykonalności. Z kolei 28 stycznia 2015r , w sprawie I Co 3793/14 , Sąd nadał taką klauzulę na rzecz następczyni prawnej spółki w zakresie stwierdzonego w nim obowiązku, czyli powódki. Jak wynikało z motywów tego orzeczenia podstawą tego następstwa była umowa cesji zawarta pomiędzy spółką a pozwaną w dniu 29 listopada 2014r. W oparciu o ten tytuł , pozwana wszczęła przeciwko powodowi egzekucję , w zakresie sumy 155 316, 80 zł , którą w sprawie Km 402/15 , prowadzi komornik przy Sądzie Rejonowym w T. , R. I. . Zdaniem W. C. (1) , nigdy nie był informowany o umowie cesji , a jego zgoda na nią warunkowała jej ważność z uwagi na charakter zobowiązania jaki łączył powoda ze spółką (...) i z którego wynikał stwierdzony podważanym tytułem jego obowiązek. Po wtóre żądanie pozwu jest uzasadnione dlatego , że przed wszczęciem postępowania zobowiązanie stwierdzone kwestionowanym tytułem wygasło wobec zapłaty świadczenia dokonanej przez powoda, co uczynił, ściśle zgodnie z jej warunkami, określonymi w umowie z dnia 27 grudnia 2012r. Odpowiadając na pozew A. G. domagała się oddalenia powództwa i obciążenia W. C. (1) kosztami postępowania. W swoim stanowisku procesowym wskazała , iż zarzuty jakie podnosi powód powinny być powoływane w zażaleniu na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, a nie w procesie opozycyjnym. Podnoszony przez niego zarzut zapłaty także nie może odnieść spodziewanego skutku albowiem realizując wpłaty, dokonywał ich na rachunek , który nie był już rachunkiem spółki - wierzycielki. Sytuacja tego rodzaju , w zgodzie z brzmieniem art. 452 kc , wobec nie skorzystania przez pozwaną z w ten sposób wykonanego świadczenia dłużnika w jakiejkolwiek części nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania stwierdzonego negowanym tytułem , a pozwanego czyni podmiotem nadal zobowiązanym wobec pozwanej- cesjonariuszki A. G. argumentowała ponadto , że powód dokonując wpłat w sposób przez siebie opisany , uczynił to dużo później aniżeli miał to zrobić zgodnie z ustaleniami zawartymi w umowie z 27 grudnia 2012r , która termin spełnienia świadczenia przez kupującego określała na 31 stycznia 2013r. Powód nie dokonał przy tym żadnych aktów staranności, mających na celu ustalenie czy spółka (...) jest nadal jego wierzycielem i na jaki rachunek należy dokonać spełnienia świadczenia . Poza tym nieterminowa realizacja tego obowiązku przez powoda spowodowała powstanie po stronie wierzyciela wierzytelności z tytułu odsetek , która z pewnością ze została zaspokojona wpłatami , które w sumie odpowiadały tylko kwocie świadczenia głównego z tytułu ceny nabycia nieruchomości – 190 000 złotych. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2015r , Sąd Okręgowy w Tarnowie : - pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy , stanowiący akt notarialny z dnia 27 grudnia 2012r Rep. A Nr (...) , sporządzony przed notariuszem A. H. , w zakresie w jakim Sąd Rejonowy w T. nadal mu klauzulę wykonalności , na rzecz pozwanej A. G. , jako następczyni prawnej poprzedniego wierzyciela , spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w T. , na podstawie postanowienia z dnia 28 stycznia 2015r , co do całości zobowiązania tj. kwoty 190 000 złotych[ pkt I ] , - w pozostałym zakresie powództwo oddalił [ pkt II], oraz - zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę łączną 11383 zł , tytułem zwrotu kosztów procesu. [ pkt III sentencji wyroku ] Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia : W akcie notarialnym z dnia 27 grudnia 2012 roku, repertorium (...) numer (...) , sporządzonym przed notariuszem A. H. , Kancelaria Notarialna w T. , powód W. C. (1) i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w T. , zawarli umowę sprzedaży nieruchomości składającej się z działek nr (...) objętej księgą wieczystą nr (...) położonej w B. . Sprzedawcą była spółka , a kupującym powód . Cenę nabycia strony ustaliły na kwotę 190.000 zł. Ponadto wyraźnie postanowiły, że zapłata ceny sprzedaży nastąpi w terminie do 31 stycznia 2013 r, przelewem na konto sprzedającej prowadzone przez Bank (...) w B. numer (...) . Sprzedająca spółka oświadczyła też, że Bank (...) w B. oświadczeniem z dnia 21 grudnia 2012 roku stwierdził , że po wpływie kwoty 190.000 zł na wskazany wyżej rachunek, zwolni powyżej wskazaną nieruchomość z obciążenia hipoteką zabezpieczającą wierzytelność z tytułu kredytu udzielonego przez bank na zakup tej realności . Z treści tego oświadczenia wynikało także , że przy spełnieniu tego warunku , podobnie uczyni Bank (...) w P. , który był współuprawnionym z tego zabezpieczenia rzeczowego, o czym zapewnił w dokumencie z tej samej daty. W. C. (1) w treści umowy poddał się egzekucji wprost z niej , w odniesieniu do obowiązku zapłaty uzgodnionej ceny , jego terminu i pozostałych warunków spełnienia tego świadczenia. W dniu 15 sierpnia 2013 r, tytułem zapłaty ceny za tę nieruchomość powód przelał na rachunek bankowy (...) kwotę 20.000 zł, 2 września 2013, w taki sam sposób, kolejne 10 000 złotych , a 8 sierpnia 2014r , 40 000złotych. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy w T. w sprawie o sygnaturze I Co 3118/14 , na wniosek wierzyciela , spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) , nadał klauzulę wykonalności powyższemu aktowi notarialnemu w zakresie zobowiązania powoda - dłużnika - do zapłaty kwoty 190 000 złotych. W dniu 29 listopada 2014 r , spółka (...) zawarła z pozwaną A. G. pisemną umowę, z podpisami notarialnie poświadczonymi, zatytułowaną (...) , której strony potwierdziły , że A. G. ma wobec spółki wierzytelność w kwocie 209.623,36 zł z tytułu pożyczki. W celu zwolnienia się z zapłaty tego n długu (...) oświadczyła, że przenosi na pozwaną [ cesjonariuszkę ] m.in. wierzytelność w kwocie 190.000 zł, stwierdzoną w tytule egzekucyjnym , w postaci umowy sprzedaży z dnia 27 grudnia 2012 roku sporządzonej przed Notariuszem A. H. , repertorium (...) numer (...) , której w dniu 13 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy w T. w sprawie o sygnaturze akt I Co 3118/14, zakresie obowiązku zapłaty ceny nabycia przez W. C. nadał klauzulę wykonalności. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r, Sąd Rejonowy w T. w sprawie o sygnaturze I Co 3793/14, na wniosek A. G. , nadał klauzulę wykonalności powyższemu aktowi notarialnemu na rzecz następcy prawnego dotychczasowego wierzyciela- wnioskodawczyni- , co do całości objętego tym tytułem zobowiązania. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd powołał się na zawartą w dniu 29 listopada 2014 roku pomiędzy (...) a pozwaną pisemną umowę, z podpisami notarialnie poświadczonymi, którą ocenił jako ważnie zawartą umowę cesji wierzytelności , dotąd przysługującej wobec W. C. (1) , spółce - cedentce. W dniu 20 lutego 2015 r, działając w oparciu o wniosek A. G. , komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w T. , R. I. , skierował do powoda W. C. (1) zawiadomienie o wszczęciu egzekucji , prowadzonej w sprawie o sygnaturze Km 402/15 , na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego. W jego ramach wierzycielka domagała się wyegzekwowania od dłużnika sumy należności głównej w kwocie 155.316,80 zł. W dniu 2 marca 2015 roku, bezpośrednio po przekazaniu mu przez żonę tego zawiadomienia, powód wpłacił na rachunek bankowy (...) trzema przelewami łącznie kwotę 120.000 zł, jako brakującą część ceny nabycia nieruchomości w B. , określonej w umowie sprzedaży z 27 grudnia 2012r. Rozważania prawne służące ocenie merytorycznej zasadności żądania powoda, Sąd Okręgowy rozpoczął od przedstawienia generalnych cech powództwa przeciw egzekucyjnego w formie powództwa opozycyjnego. Akcentując następnie , że roszczenie W. C. (1) dotyczyło pozbawiania wykonalności tytułu wykonawczego , którym jest tytuł nie pochodzący od Sądu , stanął na stanowisku , odwołując się do relewantnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia brzmienia art. 840 §1 pkt 1 kpc , że powód , wbrew pierwszemu z zarzutów A. G. , mógł w ramach zgłoszonego żądania powoływać się także na zarzuty , które mógł uczynić podstawą zażalenia , które był uprawniony złożyć od postanowienia Sądu o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu na rzecz obecnej pozwanej. Jego zdaniem zarzuty te jedynie mogły ale nie musiały, być formułowane przez W. C. (1) w postępowaniu klauzulowym , a nie skorzystanie z nich wówczas, nie powoduje , że w ramach powództwa opozycyjnego, będącego formą merytorycznej obrony dłużnika, nie może on do nich skutecznie się odwoływać . Odnosząc się do zagadnienia związanego z charakterem umowy pomiędzy spółką (...) i pozwaną oraz wywołaniem przez nią skutków prawnych , w sytuacji , gdy nie był o niej informowany dłużnik spółki, Sąd Okręgowy ocenił , że w dniu 29 listopada 2014r doszło do zawarcia umowy cesji wierzytelności z której W. C. (1) był zobowiązany wobec sprzedającej. Cesja ta jednak była , wobec nie powiadomienia o niej dłużnika i braku jego zgody na tę czynność , nieważna . Nieważność ta wynika z charakteru zobowiązania jakie powód - dłużnik- zaciągnął wobec spółki (...) , na podstawie umowy z 27 grudnia 2012r. Na jego podstawie obecny powód był zobligowany nie tylko do zapłaty określonej umownie ceny ale także do tego , aby świadczenie to zrealizować w ściśle oznaczony w czynności prawnej sposób , bo na rachunek , który obsługiwał zobowiązanie (...) spółki (...) wobec kredytodawców - banków spółdzielczych w B. i P. . Tylko wówczas banki , co wynikało z ich jednoznacznych oświadczeń, zobowiązywały się do wyrażenia zgód na wykreślenie hipotek obciążających nabywaną przez powoda - dłużnika- nieruchomość w B. . W takich okolicznościach wobec , wynikającej z brzmienia art. 509 §1 kc , nieważności umowy cesji, która czyniła uprawnioną wobec powoda A. G. ,powoduje, iż żądanie pozbawienia w całości wykonalności tytułu wykonawczego , który realizuje egzekucyjnie pozwana, jest uzasadnione. Oddalając żądanie W. C. (1) w pozostałym zakresie, Sąd Okręgowy wskazał , że o ile miało się ono odnosić do tytułu wykonawczego z którego uprawnionym był poprzednik prawny pozwanej - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w T. , nie mogło ono zostać uwzględnione dlatego , iż spółka nie występowała w procesie w charakterze strony pozwanej. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania był art. 98 §1 i 3 kpc . W apelacji od tego orzeczenia , obejmując nią punkty I i III jego sentencji , pozwana domagała się wydania rozstrzygnięcia refomatoryjnego i oddalenia powództwa w całości oparz obciążenia W. C. (1) kosztami postępowania za obydwie instancje. Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach : - naruszenia prawa materialnego, wobec nieprawidłowego zastosowania lub niezastosowania mimo , iż były ku temu podstawy w okolicznościach faktycznych ustalonych w sprawie następujących norm : a/ art. 509 §1 kc w zw z art. 65§2 i 58 §1 kc , jako następstwa wyrażenia nietrafnej oceny , iż umowa cesji wierzytelności pomiędzy A. G. a spółka (...) z dnia 29 listopada 2014r była nieważna z uwagi na właściwości zobowiązania z którego przedmiot przelewu wynikał , b/ art. 452 kc , jako konsekwencji nie wzięcia przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu tej normy pod uwagę , - naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla rozstrzygnięcia istotne znaczenie, mianowicie : 1/ art. 233 kpc wobec zastąpienia swobodnej oceny dowodów oceną dowolną , przy równoczesnym oddaleniu wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych przez strony. W szczególności nie przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania stron, 2/ art. 840 §1 kpc , jako następstwa uwzględnienia żądania pozwu , mimo , że nawet w części , zważywszy na fakty ustalone w sprawie , nie było to uzasadnione oraz wobec wyrażenia nietrafnego stanowiska , że w ramach powództwa opozycyjnego powód może powoływać się skutecznie na zarzuty właściwe dla negowania wyniku postępowania klauzulowego. W motywach środka odwoławczego A. G. , w istocie powtórzyła argumenty za pomocą których kwestionowała żądanie pozwu w postępowaniu rozpoznawczym przed Sądem I instancji. Odpowiadając na apelację powód domagał się jej oddalenia , jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz obciążenia pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego. Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy A. G. nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. W szczególności nie można podzielić żadnego zarzutu na których opiera się jego konstrukcja. Nie ma racji pozwana, formułując zarzut naruszenia art. 233 kpc . Jak należy zakładać, biorąc pod uwagę motywy do których odwoływała się apelująca formułując go , chodzi jej o pierwszą z jednostek redakcyjnych tej normy. Zgodnie z utrwalonym i podzielanym przez Sąd Apelacyjny , w składzie rozstrzygającym sprawę , stanowiskiem Sądu Najwyższego, wypracowanym na tle wykładni tego przepisu , powołując ten zarzut strona ma obowiązek wykazać , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów , dlaczego postępowanie Sądu w zakresie ich oceny i dokonanych na ich podstawie ustaleń faktycznych, było nieprawidłowe. W szczególności dlaczego, odmowa wiarygodności jednym dowodom, a obdarzenie tym walorem innych, nie da się pogodzić z regułami logicznego rozumowania i [ lub ] zasadami doświadczenia życiowego. / por. bliżej powołane jedynie dla przykładu judykaty Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn.. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex / Tylko na tych zasadach zbudowana przez skarżącą stronę polemika z oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji jest polemiką rzeczową , która w razie podzielenia jej wniosków , może stać się podstawą oceny iż zarzut jest usprawiedliwiony. Dla takiego wniosku nie jest wobec tego wystarczające to, aby strona poprzestała jedynie na przeciwstawieniu im własnej wersji oceny i ustaleń , uznanych przezeń za odpowiadające rzeczywistości. Motywy jakimi posłużyła się A. G. , aby zarzut ten uzasadnić, przekonują, że właśnie na tym poprzestała, co wyklucza podzielenie tak motywowanego zarzutu. Należy zauważyć , że argumenty do których w tym zakresie odwołuje się apelująca są bardzo skromne i z ich lektury nie jest wiadomym dlaczego uznaje ona wskazany przepis za naruszony a przede wszystkim brak jest wskazania , przez skarżącą który z dowodów , jej zdaniem , został przez Sąd I instancji niepoprawnie / dowolnie / oceniony i jakie przyczyny decydują o tego rodzaju wniosku. Już te, wskazane wyżej braki, są wystarczającymi aby omawiany zarzut odeprzeć. Zatem jedynie na marginesie wskazać należy , że podstawą dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń była treść dokumentów , których wiarygodność przez strony nie była negowana. W tym świetle, nie do końca zrozumiałe jest stwierdzenie, zawarte w uzasadnieniu apelacji , iż Sad na jednej z rozpraw pominął wszystkie dowody wnioskowane przez strony . Tym bardziej nieusprawiedliwiona jest depozycja skarżącej o tym , iż Sąd nie przeprowadził dowodu z przesłuchania stron. Nie uwzględnia ona tego , że po pierwsze nie domagała się przeprowadzenia tego dowodu, a po wtóre , iż dowód ten , jako subsydiarny, jest prowadzony jedynie wówczas, gdy pomimo wyczerpania środków dowodowych, nadal pozostają niewyjaśnionymi okoliczności faktyczne doniosłe dla rozstrzygnięcia. / argument z treści art. 299 kpc / Gdy uzna , iż tak nie jest , to nawet w warunkach postulatu procesowego strony o jego przeprowadzenie, Sąd może takiego dowodu nie przeprowadzać , nie narażając się , na skutecznie postawiony zarzut naruszenia tego przepisu , którego nota bene apelująca , w sposób wyraźny , odrębnie , nie formułuje, Uznanie, ze wskazanych przyczyn , że omawiany zarzut nie jest trafny ma m. in. i tę konsekwencję , iż okoliczności , które Sąd Okręgowy uczynił podstawą faktyczną kontrolowanego instancyjnie wyroku, jako kompletne i poczynione prawidłowo , Sąd II instancji przyjmuje za własne. Wymagają one jednak uzupełnienia o fakty , które wynikają z oświadczeń organów zarządzających banków (...) w P. i B. , z dat odpowiednio 1 i 14 kwietnia 2015r . Wynika z nich , że wobec zapłaty przez powoda całej ceny nabycia nieruchomości w B. , zgodnie z warunkami określonymi w umowie z 27 grudnia 2012r , zgadzają się na wykreślenie hipotek obciążających tę nieruchomość , które miały zabezpieczać wierzytelności banków z tytułu udzielonych kredytów na jej zakup przez spółką (...) . / dowód : oświadczenia banków k. 22 i 26 akt / Wiarygodność tych dokumentów nie była kwestionowana przez strony. Nie ma racji skarżąca, gdy neguje sposób , w jaki Sąd Okręgowy zastosował , w ramach oceny roszczenia W. C. (1) , art. 840 §1 kpc . Krytyka skarżącej w tym zakresie opiera się na założeniu , iż powód , w ramach powództwa opozycyjnego nie może go skutecznie oprzeć na tych zarzutach , które powinien był formułować w ramach postępowania zażaleniowego od postanowienia o nadaniu tytułowi egzekucyjnemu [ dalszej ] klauzuli wykonalności , w oparciu o którą uprawnienie w nim stwierdzone , przeszło na apelującą. Stanowisko to pomija bowiem zasadnicze , z tego punktu widzenia, rozróżnienie pomiędzy tytułami egzekucyjnymi pochodzącymi od Sądu i takimi , które ma mają tej cechy. W takim przypadku bowiem oświadczenie o poddaniu się egzekucji , w odniesieniu do określonego obowiązku po stronie dłużnika ma charakter jedynie procesowy a nie materialnoprawny i wobec tego , także w sytuacji gdy oświadczenie to składa on w ramach czynności dokonanej w formie szczególnej / aktu notarialnego / , jest uprawniony do tego, aby wytaczając powództwo opozycyjne , powoływać wszystkie służące mu zarzuty zarówno te, właściwe dla podważania formalnej poprawności nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu , jak i takie , które podważają materialnoprawną podstawę świadczenia , które w tej formie , uprzednio, zobowiązał się spełnić. Norma ta nie została też naruszona , jak nietrafnie argumentuje skarżąca, poprzez to , iż Sąd uznał roszczenie powoda za , w części , uzasadnione mimo , jak podnosi , „ braku podstaw faktycznych i prawnych” Zawracając uwagę na rzucającą się w oczy ogólnikowość tego stwierdzenia , która nie łączy się z żadną istotną merytoryczną treścią , wystarczy , odpierając tę ocenę powiedzieć , że zarówno ustalenia faktyczne dokonane w sprawie jak i relewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia normy prawne , potwierdzają poprawność oceny Sądu Okręgowego , która zdecydowała o treści wydanego wyroku. Nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 452 kc. Motywując żądanie pozwu powód wskazał na dwie , niezależne od siebie przyczyny , które jego zdaniem powinny spowodować uwzględnienie żądania pozwu. Pierwsza z nich łączyła się z zarzutem nieważności umowy cesji zawartej pomiędzy spółką (...) i pozwaną. Druga odwoływała się do wygaśnięcia zobowiązania stwierdzonego tym tytułem , wobec zapłaty świadczenia , dokonanej przez W. C. (1) w dniu 2 marca 2015r, czyli po dacie zawarcia umowy przelewu a przed dniem wniesienia pozwu. Zwalczając zasadność drugiego z zarzutów , w toku sporu pozwana podnosiła , iż zapłata ta dokonana została na niewłaściwy rachunek , nie powodując twierdzonego przez powoda skutku dlatego , albowiem w zgodzie z art. 452 kc , mógłby on nastąpić tylko o tyle o ile aktualna , w dacie zapłaty wierzycielka , skorzystałaby z tego świadczenia dłużnika. Skoro tak się nie stało , w jakimkolwiek zakresie , W. C. (1) nadal pozostaje wobec niej , na podstawie nietrafnie podważanego przezeń tytułu wykonawczego podmiotem zobowiązanym z tytułu świadczenia objętego tytułem wykonawczym. Ta sama w istocie argumentacja jest powoływana przez skarżącą, w ramach omawianego zarzutu. Jest ona nietrafna albowiem w zupełności pomija to , iż w ramach oceny prawnej roszczenia powoda, Sąd I instancji nie podjął rozważań dotyczących drugiego ze sformułowanych przez W. C. (1) zarzutów - zarzutu spełnienia świadczenia , do którego może się odnosić argument o naruszeniu art. 452 kc oraz związany z nim ten , w ramach którego skarżąca twierdziła , że zapłata dokonana przez powoda nie mogła być wykonaniem przezeń zobowiązania w całości, w warunkach nie objęcia nią wierzytelności z tytułu odsetek za opóźnienie , zważywszy na termin umowny, w jakim był on zobowiązany swoje świadczenie spełnić. Jak wynika wprost z motywów wyroku z dnia 24 listopada 2015r , podstawą uwzględnienia [ w części ] powództwa W. C. (1) było uznanie przez Sąd za zasadny pierwszego z tych zarzutów, a to nieważności umowy na podstawie której uprawnienie do żądania spełnienia świadczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym, przeszło na pozwaną. Wobec tego stawiany zarzut musi zostać uznany za nieusprawiedliwiony, tym bardziej, że - o czym będzie mowa niżej - pierwszy z zarzutów powoda , kwestionując ważność umowy cesji , był uzasadniony i trafnie podzielony przez Sąd I instancji zdecydował , bez potrzeby oceny zarzutu zapłaty, o [ częściowej ] zasadności oszczenienia zgłoszonego w pozwie. Nietrafny jest również ten zarzut prawnomaterialny , w ramach którego skarżąca podważa ocenę Sądu Okręgowego zgodnie z którą umowa cesji wierzytelności zawarta pomiędzy spółką (...) i pozwaną, w dniu 29 listopada 2014r , jest umową nieważną albowiem doszło do niej w warunkach braku zgody dłużnika , w sytuacji gdy tego rodzaju zgoda była niezbędną z uwagi na właściwość zobowiązania, będącego źródłem przedmiotu przelewu. Wbrew stanowisku apelującej, powołanym w motywach środka odwoławczego dla wsparcia ocenianego zarzutu , wniosek prawny Sądu niższej instancji jest poprawny. Z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie wynika , że nieruchomość położona w B. została nabyta przez spółkę (...) za środki pożyczone od banków (...) w B. i P. . Zabezpieczeniem rzeczowym spłaty zobowiązań kredytowych właścicielki , były hipoteki ustanowione na rzecz banków. Zgodnie z postanowieniami umowy sprzedaży zawartej pomiędzy spółką (...) jako sprzedawcą i W. C. (1) , jako nabywcą tej nieruchomości , objętej księgą wieczystą nr (...) (...) z dnia 27 grudnia 2012r , powód był zobowiązany do zapłaty ustalonej ceny 190 000 złotych , w terminie do 31 stycznia 2013r z tym , że wpłata miała zostać dokonana na ściśle określony w umowie rachunek , rachunek przeznaczony dla obsługi zobowiązań kredytowych sprzedawcy, wobec obu banków (...) Z ustaleń tych wynika również , że obydwa banki , w załączonych do akt oświadczeniach , złożonych przed zawarciem umowy z 27 grudnia 2012r stwierdziły , że tylko w taki sposób dokonana wpłata , będzie warunkiem wyrażenia przez nie zgody na wykreślenie zabezpieczeń rzeczowych z księgi wieczystej. Po dokonanej przez powoda, w dniu 2 marca 2015r , reszty ceny nabycia , właśnie w ten sposób , obydwa banki zezwoliły na wykreślenie hipotek, co potwierdzają oświadczenia ich organów zarządzających, odpowiednio z 1 i 14 kwietnia 2015r. Zgodnie z normą art. 509 §1 kc wierzyciel nie może dokonać przelewu wierzytelności w drodze umowy na osobę trzecią , bez zgody dłużnika m. in. wówczas, gdyby konieczność jej uzyskania wynikała z właściwości zobowiązania. Pojęcie to nie jest użyte przez ustawodawcę w sposób precyzyjny i wobec tego jest przedmiotem wykładni dokonywanej przez przedstawicieli nauki i orzecznictwo sądowe. W ramach tych zabiegów interpretacyjnych twierdzi się np. ,że przelew byłby sprzeczny z właściwością zobowiązania, jeżeli zmiana wierzyciela miałaby prowadzić do zmiany identyczności zobowiązania, istoty świadczenia obciążającego dłużnika albo też , że sytuacja ta ma miejsce wówczas , jeśli cesja wywołały inne [ szersze ] aniżeli jedynie zmiana jednej ze stron , modyfikacje w treści stosunku zobowiązaniowego. / por w tej materii także , wskazane jedynie dla przykładu poglądy E. Łętowskiej w Systemie prawa cywilnego t III cz 1 s. 906, B. Łukowskiego w Komentarzu do kodeksu cywilnego , t. II s. 1221, Wydawnictwo Prawnicze 1972 oraz K. Zawady w Systemie Prawa Prywatnego , t. 6 s.1363 i n , Wydawnictwo C.H. Beck 2014/ Zdaniem Sądu Apelacyjnego przelew wówczas wymaga zgody dłużnika ze względu na właściwość zobowiązania , jeżeli w swoich skutkach umowa cesji zawarta bez niej narusza , w jakikolwiek zakresie, jego interesy podlegające ochronie prawnej. Nieco inaczej zagadnienie to ujmując, zgoda taka jest konieczna wtedy , gdyby zmiana wierzyciela na skutek przelewu prowadziłaby w swoich następstwach do nałożenia na dłużnika dodatkowych obowiązków, lub ryzyk , które nie miałyby miejsca, w ramach pierwotnego stosunku zobowiązaniowego albo też do sytuacji nie odniesienia przez niego korzyści , które wiązałyby się z utrzymaniem tego stosunku w niezmienionym kształcie. Fakty ustalone w sprawie potwierdzają , iż właśnie z tego rodzaju sytuacja po stronie W. C. (1) miała miejsce. Ukształtowanie umowne warunków na jakich miał on spełnić swoje świadczenie z tytułu zapłaty ceny za obciążoną hipotekami nieruchomość w B. było tego rodzaju , iż nie było dla niego - jako dłużnika tego świadczenia obojętne - komu, a w szczególności , w jaki sposób ma to świadczenie spełnić. Przeciwnie, zrealizowanie go ścisłe na tych warunkach, decydowało o tym jaki będzie kształt nabywanego przezeń prawa. Jak wynika z niekwestionowanych w apelacji depozycji W. C. (1) chciał aby nieruchomość , która kupował od spółki (...) , była wolna od obciążeń. Do takiego skutku , w warunkach ujawnionych wcześniej wpisów hipotek, tę realność obciążających , mogło doprowadzić dokonanie przez niego zapłaty całej ceny , w kwocie 190 000 zł na ściśle określony rachunek sprzedającej ,służący obsłudze zobowiązań kredytowych , zabezpieczaniem spełnienia których, były hipoteki na rzecz banków spółdzielczych w B. i P. . Warunek ten wynikał wprost z oświadczeń tych instytucji kredytowych, co więcej banki wywiązały się ze swojego zapewnienia o zwolnieniu nieruchomości powoda od tych obciążeń , w sytuacji gdy dłużnik , także ostatecznie, wywiązał się ze swojego , zobowiązania, realizując je ściśle w ten , umownie oznaczony, sposób W toku postępowania nie zostało wykazane , co więcej pozwana nie starała się nawet tego czynić , że zmiana podmiotowa, dokonana na podstawie umowy cesji , pomiędzy spółką (...) była prawnie irrelewantna z punktu widzenia sytuacji dłużnika. W szczególności nie zostało dowiedzione , że zapłata przez powoda pozostałej części ceny w inny sposób niż to było to uzgodnione , w umowie z 27 grudnia 2012r, przyniosłoby ten sam efekt w odniesieniu do stanu prawnego realności w B. jak ten , który wynikał [ w zakresie zniesienia jej obciążeń rzeczowych ] z realizacji przez W. C. (1) swojego świadczenia ściśle w sposób w niej określony. Zatem należy , wbrew rozważanemu zarzutowi skarżącej , podzielić stanowisko prawne Sądu Okręgowego , który uznał , ze umowa cesji wierzytelności z dnia 29 listopada 2014r, zawarta przez cedentkę z cesjonariuszką bez zgody powoda jako jej dłużnika jest umową nieważną z uwagi na charakter zobowiązania z którego przedmiot przelewu wynikał. Dlatego Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji , na podstawie art. 385 kpc w zw z art. 509 §1 kc. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 98 §1 i 3 kpc w zw z art. 108 §1 i 391 §1 kpc i wynikająca z niej , dla wzajemnego rozliczenia pomiędzy stronami tego tytułu , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Kwota należna powodowi od przeciwniczki procesowej z racji tego rozliczenia , zważywszy na wartość przedmiotu sporu oraz fakt ,że wyczerpuje się ona w wynagrodzeniu profesjonalnego pełnomocnika, będącego radcą prawnym , została ustalona na podstawie §6 pkt 6 w zw z §12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS, w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 28 września 2002r [ jedn. tekst DzU z 2013 poz.490] SSA Sławomir Jamróg SSA Grzegorz Krężołek SSO / del/ Beata Kurdziel