I ACa 934/13

Sygn. akt I ACa 934/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek Sędziowie: SSA Maria Kus-Trybek SSA Grzegorz Krężołek (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Lech po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa K. R. (1) przeciwko B. R. (1) o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 63/12 1. oddala apelację; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz radcy prawnego A. K. , Kancelaria Radcy Prawnego w K. ul. (...) kwotę 3.321 zł (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych), w tym 621 zł podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt : I ACa 934/13 UZASADNIENIE W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu K. R. (1) domagała się od pozwanej B. R. zasądzenia kwoty 42 460,96 dolarów amerykańskich z ustawowymi odsetkami od dnia 29 października 1993r , tytułem odszkodowania oraz obciążenia przeciwniczki procesowej kosztami sporu. Uzasadniając zgłoszone żądanie wskazała , że pozwana dopuściła się wobec niej czynu niedozwolonego gdyż jako pracownik oddziału banku (...) w K. przy (...) , zajmujący się obsługą klientów , około października 1989r, wręczyła powódce umowę rachunku bankowego a vista , ze wskazaniem jego numeru tym samym zapewniając , iż rachunek taki został na jej rzecz założony. Było to działanie niegodne z faktami. Przebywając w Stanach Zjednoczonych powódka przekazała na ten rachunek za pośrednictwem (...) sumę obecnie dochodzoną pozwem. Gdy wróciła do Polski okazało się , że pieniądze nigdy na ten rachunek nie trafiły, a samo konto nie zostało założone. K. R. (1) twierdziła , że B. R. (1) pieniądze te wykorzystała na własne potrzeby , nabywając za nie w roku 2000 nieruchomość. Stąd też kwalifikowała swoje roszczenie dodatkowo jako wynikające z bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej jej kosztem. Twierdziła ponadto , że wcześniej z roszczeniem odszkodowawczym wystąpiła przeciwko bankowi (...) SA , które , w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Krakowie , sygn. akt : I C 359/09 , zostało prawomocnie oddalone , a w ramach którego ustalono , że w tym czasie bank ten nie prowadził rachunków walutowych Pozwana domagała się oddalenia powództwa, kwestionując to by kiedykolwiek była pracownikiem banku oraz by uczestniczyła w zakładaniu konta na rzecz powódki. Przeczyła także temu aby miała przejąć jej środki finansowe , wykorzystując je na własne potrzeby. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2013r Sąd Okręgowy w Krakowie powództwo oddalił. [pkt I sentencji] Przyznał reprezentującemu powódkę z urzędu pełnomocnikowi procesowemu , ze środków budżetowych Skarbu Państwa wynagrodzenie za pomoc prawną.[ pkt II sentencji] Sąd I instancji ustalił następujące fakt istotne dla rozstrzygniecie : B. R. (1) nie była pracownikiem banków (...) SA oraz (...) SA . Dokument zatytułowany (...) sporządzony przez (...) mający potwierdza transfer kwoty 42 460, 96 dolarów amerykańskich przez K. R. (1) ze Stanów Zjednoczonych na jej rachunek w Polsce , rzeczywiście istnieje ale jest dokumentem niepodpisanym, zawierającym liczne przekreślenia. O fakcie zawarcia umowy rachunku bankowego w oddziale banku mieszczącym się w K. przy (...) powódka mówiła A. N. (1) , który w postępowaniu rozpoznawczym został przesłuchany jako świadek. W rozważaniach prawnych Sąd Okręgowy stanął na stanowisku , że K. R. (1) nie wykazała , że pozwana była pracownikiem banku , siedziba oddziału którego mieściła się przy (...) w K. . Naówczas kiedy miało , według twierdzeń powódki , dojść do zawarcia umowy rachunku mieściły się tam oddziały tak (...) - SA jak i (...) - bodącego wówczas bankiem państwowym. Nie dowiodła także tego , że B. R. (1) podejmowała wobec niej jakikolwiek czynności związane z zawarciem tego rodzaju umowy. Zdaniem Sądu sam dokument mający być dowodem na dokonanie transferu pieniędzy z USA do Polski z uwagi na jego treść , liczne przekreślenia , a w szczególności brak podpisów w miejscach do tego przeznaczonych nie jest wystarczającą podstawą do uznania , że tak dokumentowana czynność przelewu środków rzeczywiście miała miejsce. K. R. (1) , zdaniem Sądu , nie zdołała także udowodnić , że środki te zostały przejęte przez pozwaną i wykorzystane na własne potrzeby, w tym na nabycie nieruchomości , do której tytuł własności B. R. (2) nabyła w ramach postępowania egzekucyjnego. Tym samym roszczenie dochodzone pozwem , o ile by je kwalifikować jako wynikające z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, także nie może być uwzględnione wobec nie udowodnienia jego przesłanek normatywnych. W apelacji od tego orzeczenia K. R. (1) , zaskarżając je w zakresie objętym pkt I jego sentencji , wniosła o jego zmianę poprzez uwzględnienie żądania pozwu oraz obciążenia pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego obejmującego również koszty pomocy prawnej udzielonej w tym postępowaniu powódce , które nie zostały przez nią pokryte nawet w części. Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach : - naruszenia art. 233 §1 kpc w sposób mający wpływ na wynik sprawy w następstwie przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów w postaci zeznań świadka A. N. (1) oraz dokumentu (...) mającego potwierdzać fakt dokonania transferu środków finansowych z USA na rachunek bankowy apelującej w Polsce. Wadliwa ocena tych dowodów miała zdaniem apelującej doprowadzić do konsekwencji w postaci nietrafnego przyjęcia przez Sąd Okręgowy , iż powódka nie wykazała okoliczności związanych z potwierdzeniem przez pozwaną założenia rachunku bankowego o oznaczonym indywidualnie numerze oraz , że pieniądze, w kwocie dochodzonej pozwem, nie zostały przekazane przez apelującą do Polski , czego dowodem miał być wskazany przez nią dokument. Realizacji zarzutu procesowego , a to art. 232 kpc upatrywała natomiast K. R. (1) w tym , że Sąd nie uwzględnił wniosku o przedłużenie terminu do wskazania adresu jednego z zawnioskowanych przez nią świadków mimo , że istniały podstawy do takiego przedłużenia , a błąd ten zdecydował o nie możliwości posłużenia się tym dowodem w postępowaniu rozpoznawczym. Zdaniem powódki trafność zarzutów procesowych czyni uzasadnionym również - zarzut prawno materialny naruszenia art. 415 lub 405 kc wobec ich nietrafnego nie zastosowania przez Sąd, chociaż , jej zdaniem , przy prawidłowej ocenie materiału dowodowego jedna z tych norm powinna być podstawą uwzględnienia żądania pozwu , wobec wykazania przez apelującą- przesłanek normatywnych jej zastosowania. Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy K. R. (1) nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. Niezasadny jest zarzut procesowy naruszenia art. 233 §1 kpc . Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego prezentowanym na tle wykładni tej normy strona powołująca ten zarzut , by skutecznie to uczynić musi dowieść , że przeprowadzona przez Sąd ocena, indywidualnie oznaczonych przez nią dowodów, nie da się pogodzić z zasadami doświadczenia życiowego czy też regułami logicznego rozumowania albo też wnioski z niej wynikające dla poczynionych ustaleń są nietrafne wobec tego , że nie uwzględniają całokształtu materiału procesowego. Nie jest przy tym wystarczające dla uznania , że zarzut ten jest usprawiedliwiony , przeciwstawienie przez stronę faktom ustalonym przez Sąd , własnej wersji zdarzeń doniosłych dla rozstrzygniecia , w ocenie skarżącego zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy , a przy tym odmiennych od tych , które Sąd uczynił podstawą faktyczną rozstrzygnięcia. Takim właśnie przeciwstawieniem posłużyła się K. R. (1) by stawiany przez siebie zarzut uzasadnić, odmiennie od Sądu I instancji , interpretując fakt istnienia dokumentu zatytułowanego (...) oraz relację świadka A. N. (2) . Już z podanej wyżej przyczyny zarzut ten nie może być uznany za trafny , a dodatkowo należy zauważyć , że oba te dowody nie dają , wbrew ocenie apelującej podstaw do uznania za wykazane faktów , które powódka uczyniła podstawą swojego roszczenia. Dokument mający potwierdzać przelew środków finansowych przez apelującą na jej konto bankowe w Polsce / k.104/, pomijając nawet trafnie zidentyfikowane przez Sąd Okręgowy jego braki w zakresie podpisów czy też dyskwalifikujące jego wiarygodność przekreślenia , nie może być dostatecznym potwierdzeniem tego , że to pozwana zawłaszczyła pieniądze objęte przelewem , oraz przeznaczyła je na własne potrzeby , o czym stanowiła podstawa faktyczna powództwa. Zeznanie świadka A. N. (2) / k. 175 akt/ nie stanowi potwierdzenia tego , że powódka około października 1989r założyła rachunek bankowy w jednym z oddziałów banków (...) czy (...) SA , mieszczących się wówczas na (...) w K. . Co więcej nie sposób nie zwrócić uwagi , że świadek ten przekazuje , bardzo nieprecyzyjne , informacje nie o takich faktach z którymi bezpośrednio miał mieć do czynienia , ale o takich , o których tylko słyszał od K. R. (1) . Wobec powyższego oceniany zarzut procesowy należy uznać za chybiony. Nie ma także racji apelująca, gdy twierdzi , że Sąd I Instancji naruszył normę art. 232 kpc poprzez to ,że nie podłużył terminu w jakim K. R. miała wskazać adres świadka W. K. . Adres tej osoby podany przez powódkę okazał się nieaktualny i dlatego przeprowadzenie tego dowodu przez Sąd wezwany okazało się niemożliwe / k. 168 i 172 akt/ Została zatem wezwana o jego podanie w dodatkowym terminie tygodniowym , pod rygorem pomięcia dowodu. / k. 173 akt/ Profesjonalny pełnomocnik K. R. (1) złożył na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2013r wniosek o jego przedłużenie o kolejne 14 dni ale swojego żądania w żaden sposób nie uzasadnił / k. 175 v akt/. Motywy te są powoływane dopiero w uzasadnieniu zarzutu apelacyjnego. W tych okolicznościach decyzja procesowa o oddaleniu tego wniosku była usprawiedliwiona., podobnie jak będące jej konsekwencją , wobec bezskutecznego upływu terminu dla wskazania adresu świadka, nie przeprowadzenie tego dowodu. /k. 178 akt / Trzeba także zauważyć , że zarówno postanowienie o oddaleniu wniosku o przedłużenie terminu jak i późniejsze pominiecie tego dowodu nie było przez profesjonalnie zastąpioną powódkę kwestionowane w drodze zarzutu z art. 162 kpc . W takiej sytuacji apelująca nie może skutecznie konstruować zarzutu procesowego opierając go właśnie na nie nieprzeprowadzeniu tego dowodu. Stanowisko to ma swoje potwierdzenie w powołanych dla przykładu judykatach Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2007r , sygn. IV CSK 340/06 i z dnia 3 czerwca 2009r , sygn.. IV CSK 96/09 , obydwa powołane za zbiorem Lex nr 395263 i 511990/ Przy braku uznania za trafne zarzutów procesowych dotyczących sposobu dokonania oceny dowodów oraz kompletności dokonanych ustaleń , Sąd II instancji uznaje poczynione przez Sąd niższej instancji ustalenia za prawidłowe i jako takie przyjmuje za własne. Należy odeprzeć , jako nietrafny , także zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy norm art. 415 lub 405 kc , w następstwie ich niezastosowania. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy , a w szczególności , niekwestionowane przez powódkę informacje z banków (...) SA z których wynika , że B. R. (1) nie była ich pracownikiem / k. 146 i 149 akt/ nie dawał podstaw do przyjęcia , że pozwana jako pracownik banku zapewniała ją o założeniu rachunku o wskazywanym przez nią numerze i rodzaju by , tym bardziej , wręczyła jej dokument umowy , a następnie wykorzystując zaistniałą sytuację faktycznego nieotwarcia rachunku , przejęła przekazane przez apelującą na ten rachunek pieniądze , wykorzystując je na własne potrzeby. Zasadne jest - wbrew odmiennemu stanowisku apelującej - stanowisko prawne Sądu Okręgowego , zgodnie z którym , przy braku udowodnienia wskazywanych przez siebie okoliczności faktycznych , roszczenie powódki skierowane przeciwko B. R. (1) jako mające wynikać czy to z popełnienia przez pozwaną na jej szkodę czynu niedozwolonego czy też mające swoje źródło w bezpodstawnym wzbogaceniu kosztem powódki , nie jest uzasadnione , dla braku realizacji przesłanek normatywnych przypisania pozwanej tak kwalifikowanej odpowiedzialności wobec K. R. (1) . Z podanych przyczyn , w uznaniu apelacji za nieuzasadnioną , Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu, na podstawie art. 385 kpc . Wobec oddalenia środka odwoławczego Sąd II instancji przyznał pełnomocnikowi K. R. (1) ustanowionemu z urzędu , ze środków budżetowych Skarbu Państwa wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną jej w postępowaniu apelacyjnym. Kwota należna z tego tytułu została określona na podstawie § §6 pkt 6 i 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych [ …] z dnia 28 września 2002r [ jedn. tekst Dzu z 2013r Nr 490 ]