I ACa 928/23

Sygn. akt I ACa 928/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Ewa Majwald-Lasota Protokolant : Aleksandra Kukułka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa M. G. (1) i M. G. (2) przeciwko Bankowi (...) Spółce Akcyjnej w G. o zapłatę ewentualnie o zapłatę i ustalenie na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt I C 555/20 1) oddala apelację; 2) zasądza od powodów na rzecz pozwanego 4 050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty, z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Ewa Majwald-Lasota Sygn. akt I ACa 928/23 UZASADNIENIE Wyrokiem z 13 stycznia 2023 roku Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej: 1. zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie 11 358,38 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 10 stycznia 2020 roku do dnia zapłaty; 2. w pozostałym zakresie powództwo oddalił, 3. zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanego 6 917 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia prawomocności niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty – tytułem kosztów procesu, 4. nakazał pobrać od powodów na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej 2 936,54 zł – tytułem kosztów sądowych, z tym zastrzeżeniem, że zapłata tej kwoty lub jej części przez jednego z powodów zwalnia drugiego z powodów do wysokości dokonanej zapłaty. Sąd pierwszej instancji, dalej Sąd, odnotował, że powodowie w pierwszej kolejności dochodzili zasądzenia od pozwanego solidarnie na swoją rzecz 76 647,92 zł tytułem nienależnie pobranych przez pozwanego rat kapitałowo-odsetkowych w wyższej wysokości niż rzeczywiście powinni spłacić w okresie od 30 kwietnia 2010 roku do 31 października 2019 roku, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 10 stycznia 2020 roku. Ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd umowy kredytu za bezwzględnie nieważną w całości: zasądzenia od pozwanego solidarnie na swoją rzecz 77 726,55 zł. tytułem zwrotu nienależnych świadczeń w postaci rat kapitałowo-odsetkowych spełnionych przez powoda na rzecz pozwanego w okresie od 30 kwietnia 2010 roku do 30 czerwca 2014 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następnego po dniu doręczenia pisma pozwanemu do dnia zapłaty, ustalenia nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu nr (...) zawartej 4 października 2007 roku. Sąd ustalił, że Strona pozwana jest następcą prawnym (...) Banku Spółki Akcyjnej . 31 sierpnia 2007 roku powodowie zawarli umowę z Bankiem (...) , na podstawie której uzyskali kredyt na budowę domu. Kredyt był indeksowany do CHF. Powodowie zawarli też kredyty konsumpcyjne w (...) (powódka) oraz Raiffeisen Bank (powód). Powodowie potrzebowali środków na dokończenie budowy domu. Skorzystali z usług pośrednika kredytowego E. . Ofertę kredytową pomógł powodom wybrać doradca kredytowy. Oferta G. M. Banku kredytu indeksowanego do CHF została przedstawiona jako najbardziej korzystna z uwagi na wysokość raty i oprocentowanie. Pośrednik przedstawił powodom ofertę kredytu w złotych polskich oraz poinformował ich o ryzyku związanym ze zmianą kursu waluty. Oprócz tego przedstawiał porównanie kredytu złotowego i walutowego. Powodowie mieli świadomość ryzyka kursowego, jednak brali pod uwagę niewielkie wahania kursu waluty. Powodowie byli przekonani, że kursem waluty do rozliczeń będzie kurs Narodowego Banku Polskiego. Powodowie nie negocjowali postanowień umowy. 4 października 2007 roku, na wniosek kredytowy powodów, strony zawarły umowę kredytu nr (...) . Zgodnie z umową (...) Bank Spółka Akcyjna udzielił powodom kredytu 275 543,22 zł indeksowanego kursem CHF. Kwota kredytu obejmowała:  269 411,76 zł przeznaczone na realizację celu kredytu – wykończenia nieruchomości mieszkalnej.  5 931,46 zł z tytułu kosztów ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy,  200 zł z tytułu opłaty sądowej za wpis hipoteki. W dniu wypłaty saldo kredytu było wyrażone w walucie CHF według kursu kupna, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. (opisanej szczegółowo w § 17), następnie saldo walutowe przeliczane było dziennie na złote polskie według kursu sprzedaży CHF, podanego w tej tabeli (§1 ust. 1 umowy). Spłata kredytu wraz z odsetkami miała nastąpić w 360 równych miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych (§1 ust. 5 umowy). Umowa zawierała postanowienia dotyczące oprocentowania kredytu i jego ewentualnego obniżenia. Oprocentowanie kredytu było zmienne. Na dzień sporządzenia umowy wynosiło 5,230% w skali roku i obejmowało sumę stałej marży związanej z udzieleniem kredytu w wysokości 1,510 % oraz aktualnie obowiązującego indeksu L3 (§2 ust. 2 umowy). W zakresie wypłaty kredytu umowa przewidywała, że wypłata wskazanej we wniosku kwoty kredytu będzie dokonana przelewem na wskazane w tym wniosku rachunki bankowe prowadzone w banku krajowym. Za dzień dokonania takiego przelewu będzie uważany dzień wypłaty wykorzystanego kredytu. Każdorazowo wypłacona kwota złotych polskich zostanie przeliczona na walutę CHF według kursu kupna waluty podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. , obowiązującego w dniu dokonania wypłaty przez bank (§7 ust. 2 umowy). W zakresie spłaty kredytu umowa przewidywała, że rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez kredytobiorcę, będzie następować według kursu sprzedaży waluty CHF, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. obowiązującego w dniu wpływu środków do banku (§10 ust. 6 umowy). Postanowienia umowy odsyłały do tabel kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. , które były stosowane do rozliczania transakcji wypłaty i spłaty kredytu. Kursem kupna określano średnie kursy złotego do waluty CHF ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP minus marża kupna. Natomiast kursem sprzedaży określano średnie kursy złotego do CHF ogłoszonego w tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży. (§17 ust. 1-3 umowy). Do wyliczenia wskazanych kursów kupna/sprzedaży stosowane być miały kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabelach kursów średnich NBP w danym dniu roboczym skorygowane o marżę (...) Banku S.A. (§17 ust. 4 umowy). Wraz z wnioskiem kredytowym powodowie złożyli oświadczenie, iż zostali poinformowani o prawie do odstąpienia od umowy, a także oświadczenie, że przedstawiono im ofertę kredytu hipotecznego w złotych polskich oraz że wybrali kredyt w walucie obcej, będąc uprzednio poinformowanymi o ryzykach związanych z zaciągnięciem kredytu hipotecznego w walucie obcej i ryzyku stopy procentowej. Wypłata kredytu nastąpiła w złotych polskich. Powodowie spłacają kredyt w złotych polskich. Od października 2007 roku do października 2019 roku powodowie wpłacili pozwanemu łącznie 217 436,37 zł. Przyjmując kurs średni NBP powinni byli wpłacić w tym okresie 206 077,99 zł. Pismem z 30 grudnia 2019 roku powodowie złożyli pozwanemu reklamację, powołując się na niedozwolone postanowienia umowne dotyczące klauzul waloryzacyjnych i wnieśli o zwrot 77 917,19 zł. Bank nie uwzględnił reklamacji. Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, których strony nie kwestionowały w zakresie ich prawdziwości i wiarygodności. Sąd pominął w ustaleniach faktycznych dowody z dokumentów, które nie dotyczyły bezpośrednio stanu faktycznego sprawy, a zawierały jedynie różne opinie, analizy i stanowiska w zakresie udzielania kredytów walutowych - indeksowanych (denominowanych) - do waluty CHF, jako bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia. Oceniając dowody z zeznań świadków I. W. i E. C. Sąd wskazał, że nie były one obecne przy podpisywaniu umowy z powodami, a ich zeznania dotyczyły ogólnych zasad udzielania kredytów. Sąd oparł się na zeznaniach świadka P. N. , które uznał za wiarygodne, bowiem korespondują one z dowodami z dokumentów. Przy ustalaniu różnicy pomiędzy kwotą uiszczoną przez powodów tytułem spłaty kredytu, a kwotą należną pozwanemu przy założeniu, że kursem przyjmowanym do rozliczeń będzie średni kurs NPB Sąd oparł się na opinii biegłej, którą uznał za dowód wiarygodny. Na mocy art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął dowód z opinii biegłego zawnioskowany przez powodów, bowiem okoliczności, które miały być udowodnione przy jego pomocy nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd oparł się także na zeznaniach stron, przy czym z uwagi na charakter sprawy i stanowisko stron, ograniczono ten dowód do przesłuchania powodów. Sąd częściowo odmówił wiary zeznaniom powodów, w części, w której były sprzeczne z dowodami z dokumentów oraz zeznaniami świadka N. , przede wszystkim jeżeli idzie o brak przedstawienia powodom oferty kredytu w złotych polskich, o brak poinformowania powodów o tym, że Bank stosuje kurs sprzedaży i kurs kupna CHF. W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części. Ze względu na sposób sformułowania żądań pozwu, Sąd dokonał kontroli incydentalnej kwestionowanych postanowień umownych pod kątem ich abuzywności, a następnie ocenił możliwość jej dalszego wykonywania. Biorąc pod uwagę treść art. 385 1 § 1 k.c. Sąd uwzględniając stan z chwili zawarcia umowy ocenił, że treść umowy prowadzi do wniosku, że zawiera ona niedozwolone postanowienia umowne. Sąd zauważył, że w rozpoznawanej sprawie stronami umowy są konsumenci (powodowie) oraz przedsiębiorca (pozwany). Dalej Sąd zaznaczył, że postanowienia spornej umowy nie zostały uzgodnione indywidualnie, ponieważ postanowienia zostały przejęte z wzorca zaproponowanego przez stronę pozwaną, a strona powodowa nie miała wpływu na treść umowy. Sąd przy tym zaznaczył, że za indywidualne uzgodnienie postanowień umowy nie można uznać sytuacji w której kredytobiorca ma możliwość wyboru innego rodzaju umowy. W ocenie Sądu, w drodze uczciwie i rzetelnie prowadzonych negocjacji rozsądny kredytobiorca dobrowolnie nie zaakceptowałby faktu, że druga strona może jednostronnie kształtować wysokość rat kredytowo-odsetkowych. Z zeznań strony powodowej wynika, że kredytobiorcy byli przekonani, że do rozliczeń umownych będzie stosowany kurs NBP. Zdaniem Sądu zastosowane w umowie klauzule przeliczeniowe, a to § 1 ust 1, § 7 ust. 2 zd. 2, § 10 ust. 8 i § 17 ust. 1-3 kształtują prawa i obowiązki kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie Sąd wskazał, że odwołanie się do kursów walut zawartych w tabeli kursów banku oznacza naruszenie równorzędności stron przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego. Uprawnienie do ustalania kursu waluty powinno być ograniczone poprzez obiektywne kryteria zmian stosowanych kursów walutowych (Wyrok Sądu Najwyższego z 15 listopada 2019 roku, V CSK 347/18, LEX nr 2749471). Według oceny Sądu, w przypadku omawianej umowy występuje częściowy brak zdefiniowania kryteriów tworzenia mechanizmu waloryzacji – kursów walutowych służących do przeliczeń wysokości zobowiązań konsumentów. Brak ten odnosi się do marży banku, korygującej in plus bądź in minus kurs NBP oznaczony jako stały składnik mechanizmu indeksacji. Niejednoznaczna, niejasna i niepoddająca się weryfikacji jest zatem tylko część mechanizmu tworzenia kursów CHF związana z marżą. Drugi ze składników tworzących bankowe kursy waluty to kurs średni waluty indeksacji ustalany przez Narodowy Bank Polski. Kurs ten należy uznać za rzetelny, gdyż tworzony przez instytucję publiczną, czuwającą nad prawidłowym funkcjonowaniem sektora bankowego i stabilnością systemu monetarnego. Umowa kredytu jak i wymienione w jej treści załączniki do niej nie zawierają definicji sposobu ustalania przez bank składnika kursu kupna i sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. jakim jest marża banku. Dalej Sąd wskazał, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma także to, czy analizowane postanowienia umowy określają główne świadczenia stron. Sąd podzielając stanowisko Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 roku V CSK 382/18 wskazał, że klauzule kształtujące mechanizm indeksacji określają główne świadczenie kredytobiorcy. W ten sam sposób należy też ocenić postanowienia stanowiące część mechanizmu indeksacyjnego, określające sposób oznaczenia kursu miarodajnego dla przeliczenia walutowego wobec czego, stosownie do art. 385 1 §1 k.c. , podlegają badaniu pod względem abuzywności. Zdaniem Sądu postanowienia stanowiące część mechanizmu indeksacyjnego nie są sformułowane w sposób jednoznaczny, a to z uwagi na fakt, iż nie można uznać za jednoznaczne takiego sformułowania treści zapisów umownych, z którego nie wynika kwota udzielonego kredytu, rozumiana jako kwota kredytu podlegająca spłacie. Kredytobiorca, zawierając umowę, nie wie jaką kwotę kredytu będzie musiał spłacić, jak również nie zna i nie może znać wartości, które na przestrzeni wielu lat obowiązywania umowy będą przyjmowane w tabeli kursowej banku. Nie może więc nawet w przybliżeniu ustalić kwoty, którą łącznie będzie musiał zapłacić. Umowa nie wskazywała żadnych kryteriów (korygujących kursy złotego dla danych walut ogłaszane w tabeli kursów średnich NBP w danym dniu) w oparciu, o które można by ustalić wysokość zobowiązania kredytobiorcy. Ze względu na powyższe za abuzywne Sąd uznał postanowienia umowne określające zasady wypłaty, spłaty kredytu i przewalutowania kredytu. Sąd uznał, że sporna umowa zawiera niedozwolone klauzule umowne znajdujące się w § 17 ust. 1-3 (definicje sposobu tworzenia kursów kupna i sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. ). Sąd przywołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 20.09.2017 roku (C – 186/16), z którego wynikało, że wymóg przejrzystości warunków umownych wynikający z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG wyraża się między innymi w wyrażeniu warunków umownych prostym i zrozumiałem językiem, który z kolei należy rozumieć w ten sposób, że powinien być on rozumiany jako nakazujący także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działania mechanizmu, do którego odnosi się ów warunek. Konsument musi być bowiem w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z umowy konsekwencje ekonomiczne. Brak wskazania w umowie kredytu powiązanego z walutą CHF mechanizmu wyliczania waluty obcej, a w szczególności brak jego powiązania z elementem obiektywnym nie może być oceniony jako spełniający wymogi przejrzystości warunków umownych. W konkluzji Sąd stwierdził, że choć do omawianej umowy wprowadzono dopuszczalny prawnie mechanizmu indeksacji to skonstruowano go z postanowień zawierających niedozwolone postanowienia umowne. Oceniając skutki abuzywności opisanych postanowień Sąd wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami postanowienia niedozwolone spełniające przesłanki abuzywności nie wiążą konsumenta, a zatem podlegają wyłączeniu z umowy; są traktowane jak gdyby nie zostały w niej zastrzeżone. Strony pozostają jednak związane umową w pozostałym zakresie. W związku z powyższym rozważenia wymaga, czy zawarta przez strony umowa pozbawiona abuzywnych klauzul może być nadal wykonywana czy też wobec braku takiej możliwości należy stwierdzić jej nieważność. W dalszej części jako istotny dla sprawy został przywołany wyrok TSUE z 03.10.2019 r. (sygn. akt C-260/18), z którego wynikało, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że:  nie stoi on na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy,  z jednej strony skutki dla sytuacji konsumenta wynikające z unieważnienia całości umowy, należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, a z drugiej strony, do celów tej oceny decydująca jest wola wyrażona przez konsumenta w tym względzie.  stoi on na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę,  stoi on na przeszkodzie utrzymywaniu w umowie nieuczciwych warunków, jeżeli ich usunięcie prowadziłoby do unieważnienia tej umowy, a sąd stoi na stanowisku, że takie unieważnienie wywołałoby niekorzystne skutki dla konsumenta, gdyby ten ostatni nie wyraził zgody na takie utrzymanie w mocy. Sąd zauważył, że w rozpoznawanej sprawie powodowie w sposób wyraźny akcentowali, że domagają się unieważnienia (stwierdzenia nieważności) umowy kredytowej, więc w tym zakresie wyrazili jasne zapatrywanie, że stwierdzenie nieważności umowy nie stanowi zagrożenia dla ich aktualnych interesów. By jednak przyjąć, że takie unieważnienie jest zasadne, Sąd musiał ustalić, czy po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień umowa może być dalej wykonywana. Rozważając eliminację w całości abuzywnych klauzul znajdujących się w umowie Sąd miał na względzie, skutek w postaci zmiany głównego przedmiotu umowy, a to z tej przyczyny, że klauzule te miały wpływ na główne zobowiązanie kredytobiorcy, związane ze spłacaniem rat. Sąd zaznaczył, że ewentualne wyeliminowanie z umowy wszystkich wskazywanych postanowień nie pozwalałoby na utrzymanie umowy w mocy, nie tylko dlatego, że miałoby ono wpływ na główne świadczenie powodów, bez których charakter umowy nie mógłby zostać zachowany, lecz również z tej przyczyny, że bez tych klauzul, jej wykonywanie w ogóle nie byłoby możliwe bez zasadniczej zmiany jej charakteru prawnego, który oddawał prawną i gospodarczą przyczynę jej podpisania przez obie strony, w tym nie tyko przez bank, lecz również przez powodów. Sąd powołując się na orzeczenie TSUE z 03.10.2019 roku (C-260/18) wskazał, że nie ma możliwości uzupełnienia czy modyfikacji umowy zawartej przez strony, a zastąpienie postanowień umownych regułą wprowadzoną w art. 358 §2 k.c. nie jest możliwe, gdyż przepis ten wszedł w życie dopiero po podpisaniu przez strony umowy. Sąd przytoczył również treść wyroku TSUE z 29 kwietnia 2021 roku C-19/20 zgodnie z którym przepisy dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie temu, żeby uznany za nieuczciwy warunek został częściowo utrzymany w mocy poprzez usunięcie elementów przesądzających o jego nieuczciwym charakterze, w przypadku gdyby to usunięcie sprowadzało się do mającej wpływ na istotę tych warunków zmiany ich treści. Następnie Trybunał wyjaśnił, że jedynie gdyby element klauzuli indeksacyjnej rozpatrywanego w postępowaniu głównym kredytu hipotecznego dotyczący marży Banku (...) stanowił zobowiązanie umowne odrębne od innych postanowień umownych, które mogłoby być przedmiotem zindywidualizowanego badania jego nieuczciwego charakteru, sąd krajowy mógłby go usunąć. Dyrektywa 93/13 nie wymaga, aby sąd krajowy wyłączył z umowy, oprócz warunku uznanego za nieuczciwy, warunki, które nie zostały za takie uznane. W rzeczywistości celem zamierzonym przez tę dyrektywę jest ochrona konsumenta i przywrócenie równowagi pomiędzy stronami poprzez wyłączenie zastosowania warunków uznanych za nieuczciwe przy jednoczesnym zachowaniu, co do zasady, ważności pozostałych warunków umowy (wyrok z dnia 7 sierpnia 2018 r., B. S. i E. C. , C‑96/16 i C‑94/17, EU:C:2018:643, pkt 75) (pkt 72 wyroku). Jak wskazano dalej, w pkt 80 wyroku wykładni art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy dokonywać w ten sposób, że z jednej strony nie stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy odstraszający cel tej dyrektywy jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru. Z drugiej strony przepisy te stoją na przeszkodzie temu, by sąd odsyłający usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty, czego zbadanie należy do tego sądu. Ze względu na powyższe Sąd zauważył, że konstrukcja przepisów § 17 ust 2 i 3 umowy umożliwia indywidualną kontrolę samego tylko warunku różnicującego kurs waluty jakim jest marża banku. Marża ta jest bowiem jednym z dwóch składników, których suma lub różnica tworzy ostatecznie umowny kurs. Drugim składnikiem wspomnianego kursu jest średni kurs CHF Narodowego Banku Polskiego. Oba te składniki można rozłączyć i choć tworzą całość, oddziałując na kurs w znaczeniu wyniku działania matematycznego, mają odrębną istotę i mogą być oceniane odrębnie. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że nieuczciwym warunkiem umownym tego paragrafu umowy jest jedynie marża banku, kreowana jednostronnie przez bank, według zasad tylko jemu znanych. Kurs NBP, na którego umieszczenie w umowie obie strony wyraziły zgodę, stanowi składnik obiektywny klauzuli, gdyż jest tworzony przez podmiot trzeci względem stron stosunku kontraktowego, a na jego wysokość żadna ze stron nie ma wpływu, jak również nie jest w stanie przewidzieć jak będzie się kształtował w przyszłości. Pozbawienie § 17 ust. 2 i 3 umowy jedynie nieuczciwego warunku w postaci marży banku umożliwia zachowanie sensu i znaczenia całego przepisu i pozwala na dalsze dokonywanie przeliczeń kursowych z zachowaniem funkcjonalności (sensu) wprowadzonego do umowy mechanizmu indeksacji. Spełniony jest postulat zachowania znaczenia normy poprzez użycie testu „niebieskiego ołówka” (skreślenie marży oraz określenia plus/minus nie pozbawia przepisu, w którym ją wymieniono znaczenia). Co więcej eliminacja nieuczciwego warunku umownego z § 17 ust. 2 i 3 pozwala na dalsze prawidłowe rozumienie i zastosowanie innych kwestionowanych regulacji umownych, tworzących łącznie mechanizm indeksacji, wskazywanych przez powodów jako abuzywne. Postanowienia te wypełnione odwołaniem do kursów kupna i sprzedaży opartych już tylko na kursie średnim NBP pozbawione zostaną cechy postanowień niedozwolonych w rozumieniu art. 385 ( 1) § 1 kc. Pierwiastek wadliwości postanowień § 1 ust 1, § 7 ust. 2, § 10 ust. 8 i § 17 ust. 1 umowy wyraża się bowiem w ich powiązaniu z kursem z tabeli banku tworzonym w sposób nieuczciwy. Sąd podkreślił, iż sama powódka zeznała, że podpisując umowę była przekonana, iż do rozliczenia kredytu będzie stosowany właśnie kurs NBP, zatem świadomie godziła się na ten właśnie kurs, zaś powód jej zeznania potwierdził. Należy wobec tego przyjąć, że usunięcie z umowy jedynie nieuczciwego warunku umownego, kreującego w § 17 marżę banku jako składnik klauzuli indeksacyjnej (elementu kształtującego kurs), jest możliwe wobec spełnienia wszystkich wynikający z prawa unijnego (dyrektywy 93/13/EWG) wymogów takiej decyzji. Zabieg ten na gruncie ocenianej umowy przywraca równowagę kontraktową, bez jednoczesnej zmiany treści warunku przewidującego indeksację kredytu do waluty CHF lub jego uzupełnienia, a nadto urzeczywistniony zostaje cel wskazanej dyrektywy w zakresie działania zniechęcającego (sankcji) względem przedsiębiorcy, który posłużył się nieuczciwymi metod postępowania wobec podmiotu słabszego jakim jest konsument. W ocenie Sądu, eliminacja z § 17 ust. 2 i 3 umowy jedynie postanowienia o pobieraniu marży banku (jako czynnika kształtującego kurs indeksacji) nie zmienia sensu warunku umownego zakładającego indeksację kredytu; pozwala nadal na kształtowanie rat kredytu i wysokości transz w powiązaniu ze zmiennym kursem waluty szwajcarskiej ustalanym przez bank centralny. Pozostała po usunięciu zapisów „plus marża banku” lub „minus marża banku” nie czyni zapisów obu ust. 2 i 3 niezrozumiałymi lub nielogicznymi, nie czyni też problematyczną wykładni pozostałych zapisów umowy. Zdaniem Sądu, ochrona konsumenta przez eliminację z umowy nieuczciwego warunku wyraża się w pozbawieniu banku części nieuzasadnionego zysku, wynikającego z przeliczania walut poza granicami wytyczonymi kursem banku centralnego. Kursy kupna i sprzedaży po eliminacji zapisu o marży z § 17 stają się średnimi kursami złotego do CHF, ustalanymi w banku centralnym. Zysk przedsiębiorcy związany z udzielonym kredytem kształtowany jest jedynie przez oprocentowanie i stałą, określoną procentowo marżę banku (chodzi o inną marżę z § 2 ust. 1 umowy, odrębną od marży służącej tworzeniu bankowego kursu tabelarycznego) Z powyższych względów Sąd uznał, że dalsze obowiązywanie zawartej przez strony umowy, po usunięciu z niej nieuczciwego warunku, związanego z pobieraniem przez bank od konsumenta marży statuowanej przez § 17 umowy, jest możliwe. Umowa o tak zmienionym kształcie wiąże strony i może być nadal wykonywana. Na poczynioną przez Sąd ocenę skutków abuzywności postanowień umowy pozwala art. 385 1 § 2 kc. , zgodnie z którym oprócz braku związania stron nieuczciwym warunkiem umownym strony są związane umową w pozostałym zakresie. Sąd zauważył, że żądanie unieważnienia umowy wyrażone przez konsumenta, które jest warunkiem koniecznym upadku umowy, zawierającej nieuczciwe warunki umowne, nie jest wyłączną przesłanką ustalenia jej nieważności i nie może być traktowane jako kryterium przesądzające o wyniku sporu. Sąd wskazał, że Sąd Najwyższy w wyroku z 1 czerwca 2022 r. (sygn. akt II CSKP 364/22) podzielił powyższą argumentację stwierdzając, że postanowienie umowne dotyczące marży banku w odniesieniu do ustalania kursu franka szwajcarskiego ma charakter samodzielny, co pozwala na eliminację jedynie elementu odnoszącego się do modyfikacji średniego kursu NBP marżą banku. Równocześnie jest to dopuszczalny środek ingerencji sądowej na podstawie art. 6 dyrektywy 93/13 i art. 3851 k.c. Ingerencja w tym zakresie jest wystarczająca dla osiągnięcia celu 11 w postaci postawienia konsumenta w takiej sytuacji faktycznej i prawnej, jak gdyby nieuczciwy warunek w umowie nie został zastrzeżony. 11. Stosownie do art. 385 1 § 2 k.c. , jeżeli niedozwolone postanowienie umowne nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Biorąc powyższe Sąd uwzględnił powództwo w części i zasądził na rzecz powodów 11 358,38 zł według wyliczeń biegłej sądowej, jako różnicę pomiędzy kwotą wpłaconą pozwanemu, a kwotą należną po wyeliminowaniu z umowy postanowień abuzywnych, na mocy art. 405 w zw. z art. 410 k.c. Powództwo w pozostałym zakresie Sąd oddalił. Na mocy art. 481 k.c. Sąd orzekł o odsetkach. Odsetki ustawowe za opóźnienie Sąd zasądził, zgodnie z wnioskiem pozwu, od wezwania pozwanego do zapłaty, przyjmując, że od tamtej daty pozwany pozostaje w opóźnieniu. O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o art. 100 k.p.c. Biorąc pod uwagę, że powodowie wygrali w niewielkiej części powinni ponieść całość kosztów procesu. O kosztach sądowych Sąd orzekł po myśli art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c. Apelację od wyroku wniosła strona powodowa, zaskarżając wyrok w części tj. w zakresie punktu 2 oddalającego powództwo główne ponad 11 358,38 zł i powództwo ewentualne w całości, oraz w zakresie punktu 3 i 4 oraz zarzucając mu w sposób szczegółowo w niej wskazany na kartach od 666 do 677: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia: a) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i dokonanie ustaleń sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co wyrażało się w dokonaniu ustaleń niewynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, b) art. 235 2 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego sądowego, przedmiotem którego są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nadto wymagające znajomości specjalnych, a co za tym idzie błąd w ustaleniach faktycznych, skutkujący uznaniem, iż umowa może nadal obowiązywać w przypadku zastąpienia postanowień abuzywnych dotyczących sposobu ustalenia kursu CHF przez pozwanego regulacjami odnoszącymi się do kursów średnich NBP. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 385 1 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawach nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich poprzez ich niezastosowanie do całości kwestionowanych postanowień i w efekcie uznania przez Sąd I instancji za abuzywne jedynie części warunku umownego, odnoszącego się do marży kursowej (marży kupna i sprzedaży), co doprowadziło do niedopuszczalnej zmiany kwestionowanego warunku umownego, w sytuacji gdy marża kursowa (uznana przez Sąd I instancji jako nieuczciwy warunek umowny) wpływa na ważność i ocenę całego postanowienia dotyczącego sposobu ustalania kursów waluty CHF, w związku z czym nieuprawnione jest orzeczenie abuzywności jedynie jego części oraz poprzez całkowite pominięcie przez Sąd I instancji złożonego przez powodów oświadczenia w zakresie woli uzyskania kwestionowanej umowy za nieważną w całości, pomimo iż skutki dla sytuacji konsumenta wynikające z unieważnienia całości umowy, należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, a do celów tej oceny decydująca jest wola wyrażona przez konsumenta w tym względzie, b) art. 69 ust. 1 i 2 ustawy prawo bankowe poprzez błędne ustalenie, że kwestionowana umowa kredytowa zawierała wszystkie obligatoryjne elementy wymagane przez wskazane przepisy prawa bankowego , podczas gdy umowa nie określała wysokości zaciągniętego przez powoda zobowiązania oraz zasad jego spłaty w sposób logicznie możliwy do zaakceptowania dla umowy konsensualnej, nadto zastosowany w niej sposób waloryzacji powodował, że powodowie mogli być – i w okolicznościach sprawy byli – zobowiązani do zwrócenia bankowi kwoty innej niż kwota przekazanego im kredytu, c) art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. poprzez ich niezastosowanie, oddalenie powództwa i w konsekwencji brak zasądzenia żądanej przez powodów 65 289,54 zł z tytułu zwrotu nienależnie pobranych rat kapitałowo – odsetkowo w wysokości wyższej, niż rzeczywiście powód powinien spłacić, ewentualnie zasądzenia kwot dochodzonych w związku z nieważnością umowy kredytu oraz ustaleniem nieistnienia umowy kredytowej, podczas, gdy prawidłowe zastosowanie tych przepisów jest konieczne wobec niezwiązania powodów z mocy prawa postanowieniami umownymi wskazanymi w treści pozwu, a wobec tego świadczenia które na ich podstawie były przez powodów czynione na rzecz pozwanego nie znajdą podstawy w wiążących postanowieniach umowy, a więc są nienależne, 3. z ostrożności procesowej, w przypadku przyjęcia przez Sąd II instancji, że umowa kredytu zawarta pomiędzy stronami jest nieważna w całości, strona powodowa zarzuca naruszenie: d) art. 353 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. , art. 58 § 2 k.c. oraz art. 187 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, iż przedmiotowa umowa kredytowa była zgodna z naturą umowy kredytowej, zasadami swobody umów oraz współżycia społecznego, co w konsekwencji spowodowało niesłuszne oddalenie powództwa o zapłatę w związku z nieważnością umowy oraz o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, e) art. 189 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy rozpoznanie sprawy w zakresie wszystkich podstaw powoływanych przez stronę powodową powinno prowadzić do wniosku, iż zawarta przez strony umowa była od początku nieważna, a powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z niej wynikającego W oparciu o przedstawione powyżej zarzuty strona powodowa domagała się: 1. zmiany zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego łącznie na rzecz powodów dalszej kwoty 65 289,54 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 10.01.2020 roku do dnia zapłaty tytułem nienależnie pobranych rat kapitałowo – odsetkowych w wyższej kwocie niż rzeczywiście powinny być pobrane w okresie od 20.04.2010 roku do dnia 31.10.2019 roku, 2. zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kosztów procesu za obie instancję według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego jako dwukrotności stawki minimalnej oraz opłat skarbowych od pełnomocnictw, także w zakresie postępowania apelacyjnego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od tych kwot od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia żądania głównego i uznania przez Sąd umowy kredytu za bezwzględnie nieważną w całości, strona powodowa wniosła o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego łącznie na rzecz powodów kwoty 77 726,55 zł tytułem zwrotu nienależnych świadczeń w postaci rat kapitałowo 0 odsetkowych, spełnionych przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od dnia 30.04.2010 roku do 30.06.2014 roku w związku z wykonywaniem umowy kredytu nr (...) z 04.10.2007 roku z uwagi na bezwzględną nieważność ww. umowy w całości wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia pozwanemu pisma powód zawierającego zmianę powództwa z 05.11.2020 roku do dnia zapłaty, 2. ustalenie nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego umowy kredytu hipotecznego w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego nr (...) z 04.10.2007 roku pomiędzy powodami a pozwanym, 3. zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kosztów procesu za obie instancję według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego jako dwukrotności stawki minimalnej oraz opłat skarbowych od pełnomocnictw, także w zakresie postępowania apelacyjnego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od tych kwot od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty, względnie w przypadku uznania przez Sąd ad quem, że zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 386 § 4 k.p.c. : 1. na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi a quo do ponownego rozpoznania, 2. na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. pozostawienie sądowi a quo rozstrzygnięcia o kosztach procesu również za niniejsze postępowanie apelacyjne. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd drugiej instancji podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji w zakresie opisanym w części wstępnej niniejszego uzasadnienia i uznaje je za własne, bowiem znajdują one odzwierciedlenie w zebranym materialne dowodowym ( art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. ). Sąd drugiej instancji zważył, co następuje: Apelacja powodów nie mogła zostać uwzględniona. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego art. 233 § 1 k.p.c. , art. 235 2 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. przez między innymi dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy przez pominięcie dowodu z opinii biegłego. Zarzut dotyczący oceny dowodów jest całkowicie nietrafny. Sąd w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Powszechny w orzecznictwie i doktrynie jest pogląd, że granice swobody sędziego przy ocenie materiału dowodowego wyznaczają trzy czynniki: logiczny (obowiązek wyciągnięcia z materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych), ustawowy (powinność rozważenia całego materiału dowodowego) oraz ideologiczny (psychologiczny), przez który rozumie się świadomość prawną sędziego, kulturę prawną oraz system reguł pozaprawnych ocen społecznych, do których odsyłają normy prawne. Zarzut przekroczenia swobodnej oceny dowodów, może być skuteczny tylko wtedy, gdy skarżący wykaże przekroczenie swobody sędziowskiej w zakresie któregoś z powyżej wymienionych kryteriów. Wymaga natomiast podkreślenia, że samo przedstawienie przez stronę odmiennych wniosków niż wynikają z oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji nie świadczy jeszcze o przekroczeniu swobodnej oceny dowodów. Skarżący nie wykazał przekroczenia swobody sędziowskiej w zakresie oceny materiału dowodowego, a poszczególne zarzuty okazały się niezasadne. Zaznaczenia wymaga, że obowiązkiem skarżącego jest wskazanie, które ustalenia są dotknięte tą wadą oraz do którego dowodu zarzut się odnosi, przy czym winien on także wyjaśnić jakie przepisy procesowe zostały naruszone przy dokonywaniu - wadliwych wedle skarżącego - ustaleń faktycznych. Dopiero bowiem wtedy, w granicach związania zarzutem sąd odwoławczy ma możliwość dokonania oceny, czy w istocie wytknięte nieprawidłowości w sprawie miały miejsce, a jeśli tak, czy w istotny sposób wpłynęły na treść rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast wystarczające ogólnikowe powołanie się na bliżej niesprecyzowane dowody, z którymi mają pozostawać w sprzeczności fakty przyjęte za podstawę orzekania. Ponadto sprzeczność ma dotyczyć faktów, a nie oceny prawnej. Dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości finansowej na okoliczności wskazane w pozwie poprzez wyliczenie łącznej wartości rat kredytu, które powód zobowiązany był uiścić na rzecz pozwanego od 30.04.2010 r. do 31.10.2019 r. przy założeniu, że powód nie jest związany postanowieniami umownymi w części, tj. saldo kredytu 275 543,24 zł nie uległo indeksacji do waluty CHF, kredyt jest oprocentowany według stawki i marży pozwanego, wskazanych w umowie kredytowej, kredyt podlegał spłacie zgodnie z treścią umowy kredytowej z późniejszymi zmianami – z pominięciem kwestionowanych postanowień w zakresie klauzuli indeksacyjnej oraz różnicy pomiędzy łączną kwotą uiszczoną przez powoda a tak obliczoną według powodów kwotą należną w wymienionym wyżej okresie okazał się nieprzydatny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z uwagi na brak możliwości zastosowania oprocentowania LIBOR dla kredytów w złotych polskich, co zostanie omówione poniżej. Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, że wyrok Sądu I instancji rozstrzygał kwestię wyłącznie roszczenia głównego. Żądanie ewentualnie rozpoznawane jest na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego, z tego powodu sąd orzeka o nim tylko w przypadku, gdy oddali żądanie zgłoszone w pierwszej kolejności. W takich sytuacjach sąd orzeka o żądaniu ewentualnym poprzez jego uwzględnienie, bądź oddalenie. Powyższe oznacza, że istnienie rozstrzygnięcia o żądaniu ewentualnym uzależnione jest od negatywnego orzeczenia odnośnie roszczenia głównego. Zgodnie z art. 321 § 1 k.p.c. sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Ponieważ Sąd I instancji częściowo uwzględnił roszczenie główne, należy uznać, że rozpoznał istotę sporu i tym samym nie podjął się analizy roszczenia ewentualnego. Wyrok w części zasądzającej nie został zaskarżony, w związku z czym Sąd II instancji nie może rozstrzygnąć o żądaniu ewentualnym. Kwestie te zostały szczegółowo wyjaśnione w uchwale Sądu Najwyższego z 3.07.2024 r., III CZP 61/23, OSNC 2025, nr 4, poz. 40, a Sąd w niniejszym składzie wskazaną tam ocenę w pełni podziela. Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 385 ( 1 ) § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawach nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sąd II instancji podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym niemożliwe było utrzymanie umowy zgodnie z żądaniami powodów przy usunięciu całości klauzuli indeksacyjnej. Bez tych klauzul wykonywanie umowy w ogóle nie byłoby możliwe bez zasadniczej zmiany jej charakteru prawnego, który oddawał prawną i gospodarczą przyczynę jej podpisania przez obie strony. W świetle orzeczenia TSUE z 29.04.2021 roku (C-19/20) wykładnia art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy dokonywać w ten sposób, że z jednej strony nie stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy zniechęcający cel tej dyrektywy jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru. Z drugiej strony, przepisy te stoją na przeszkodzie temu, by sąd odsyłający usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty, czego zbadanie należy do tego sądu. W przypadku całkowitego usunięcia zapisów dotyczących indeksacji umowa w ogóle nie mogłaby obowiązywać, a powodowie żądali w roszczeniu głównym wyłącznie zasądzenia 76 647,92 zł tytułem nienależnie pobranych przez pozwanego rat kapitałowo – odsetkowych w wyżej wysokości niż rzeczywiście powinni oni spłacać w okresie od 30.04.2010 roku do 31.10.2019 roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 10.01.2020 roku do dnia zapłaty. Nie budzi obecnie żadnych wątpliwości, że wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy kredytu indeksowanego kursem CHF jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki LIBOR. Brak jest bowiem podstaw do zastąpienia stawki oprocentowania LIBOR stawką WIBOR (między innymi wyroki Sądu Najwyższego z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22). Sąd pierwszej instancji uwzględnił częściowo żądanie główne, które opierało się na utrzymaniu umowy w mocy z usunięciem z niej klauzul abuzywnych. Prawidłowo oddalił je w dalszym zakresie, uznając za niemożliwe i niezgodne z porządkiem prawnym usunięcie z umowy klauzuli indeksacyjnej. W związku z tym, że Sąd pierwszej instancji uwzględnił częściowo żądanie główne i nie objął rozstrzygnięciem żądań ewentualnych, a orzeczenie w części zasądzającej nie zostało zaskarżone, brak było podstaw do oceny przez Sąd drugiej instancji zasadności apelacji w zakresie zarzutów dotyczących roszczeń ewentualnych, nieobjętych zaskarżonym wyrokiem. Ocena pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego była więc zbędna. Ze względu na powyższe wyrok w niezmienionym kształcie musiał się ostać. Jako, że apelacja strony powodowej została oddalona, Sąd drugiej instancji na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. k.p.c. , w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. obciążył skarżącego kosztami postępowania apelacyjnego, na które składają się koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej określonej w § 2 pkt. 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sędzia Ewa Majwald-Lasota