I ACa 924/12

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2012-10-16
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaapelacyjny
zadośćuczynienieodszkodowaniewypadek komunikacyjnyodsetki ustawowewymagalność roszczeniaubezpieczeniak.c.

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, korygując datę początkową naliczania odsetek ustawowych od zasądzonego zadośćuczynienia.

Powód domagał się zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia od ubezpieczyciela po wypadku komunikacyjnym. Sąd Okręgowy zasądził kwotę główną, ale ustalił datę początkową odsetek na dzień wyroku. Powód złożył apelację, kwestionując tę datę. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację, zmieniając datę początkową naliczania odsetek na datę doręczenia pisma rozszerzającego powództwo, uznając ją za skuteczne wezwanie do zapłaty.

Sprawa dotyczyła powództwa K. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, w którym powód domagał się zasądzenia kwoty 95.818,37 złotych tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za zwiększone potrzeby po wypadku komunikacyjnym. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził żądaną kwotę, jednak ustalił datę początkową naliczania odsetek ustawowych od zadośćuczynienia na dzień wydania wyroku (31 maja 2012 r.). Powód wniósł apelację, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego (art. 455 i 481 § 1 k.c.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że odsetki należą się dopiero od dnia wyroku, a nie od dnia wymagalności świadczenia. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację, częściowo ją uwzględnił. Zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym daty naliczania odsetek, uznając, że skutecznym wezwaniem do zapłaty było doręczenie stronie pozwanej odpisu pisma procesowego z dnia 26 sierpnia 2011 r. rozszerzającego powództwo. W związku z tym, Sąd Apelacyjny ustalił początkowy termin płatności zasądzonego zadośćuczynienia na datę 13 września 2011 r. i zmienił wyrok w tym zakresie. W pozostałej części apelacja powoda została oddalona. Koszty postępowania apelacyjnego zostały zniesione wzajemnie między stronami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe od zasądzonego zadośćuczynienia należą się od dnia, w którym nastąpiło skuteczne wezwanie do zapłaty, co w tym przypadku nastąpiło z dniem doręczenia stronie pozwanej odpisu pisma procesowego rozszerzającego powództwo.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy. W sytuacji, gdy kwota zadośćuczynienia została sprecyzowana dopiero w toku postępowania sądowego, skutecznym wezwaniem do zapłaty jest doręczenie pisma rozszerzającego powództwo, a nie dzień wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku częściowo i oddalenie apelacji w pozostałej części

Strona wygrywająca

K. K. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 455 i 481 § 1 k.c. przez sąd pierwszej instancji w zakresie daty początkowej naliczania odsetek ustawowych od zadośćuczynienia.

Odrzucone argumenty

Żądanie zasądzenia odsetek ustawowych za okres poprzedzający datę 13 września 2011 r.

Godne uwagi sformułowania

Wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczenia odsetek za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy. W tej sytuacji faktycznej za skuteczne wezwanie do zapłaty zasądzonego zadośćuczynienia w wysokości 80.000 zł należy uznać doręczenie stronie pozwanej odpisu pisma procesowego z dnia 26 sierpnia 2011r.

Skład orzekający

Andrzej Struzik

przewodniczący

Anna Kowacz-Braun

sędzia

Maria Kus-Trybek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty wymagalności roszczenia o zadośćuczynienie i początku biegu odsetek ustawowych w sprawach o wypadki komunikacyjne, gdy kwota roszczenia została sprecyzowana w toku postępowania sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kwota zadośćuczynienia była przedmiotem rozszerzenia powództwa w trakcie procesu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację momentu wymagalności roszczenia o zadośćuczynienie i początku biegu odsetek, co jest częstym zagadnieniem w praktyce.

Kiedy zaczynają biec odsetki od zadośćuczynienia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 95 818,37 PLN

zadośćuczynienie: 80 000 PLN

odszkodowanie za zwiększone potrzeby: 15 818,37 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 924/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Struzik Sędziowie: SSA Anna Kowacz-Braun SSA Maria Kus-Trybek Protokolant: st. prot. sądowy Marta Matys po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa K. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt I C 2397/11 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że słowa „od dnia 31 maja 2012 r.” zastępuje słowami „od dnia 13 września 2011 roku”; 2. oddala apelację w pozostałej części; 3. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. Sygn. Akt I ACa 924/12 UZASADNIENIE W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu powód domagał się zasądzenia od strony pozwanej (...) S.A. w W. kwoty 95.818,37 złotych, w tym 80.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i cierpienie oraz kwoty 15.818,37 złotych tytułem odszkodowania za zwiększone potrzeby w zakresie dojazdów do placówek medycznych oraz opieki osób trzecich za okres od dnia 22 maja 2005 roku do dnia 30 czerwca 2009 roku. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 30 maja 2012 roku zasądził od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda K. K. kwotę 95.818,37 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot : 15.818,37 złotych od dnia 17 lipca 2008 roku do dnia zapłaty, 80.000 złotych od dnia 31 maja 2012 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 3.617 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt I i III) ; a w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt II). Tytułem brakujących zaliczek na koszty opinii biegłych oraz brakującego wpisu, od którego uiszczenia powód był w całości zwolniony zasądził od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 6.010,85 złotych (pkt IV). Wyrok uprawomocnił się części zasądzającej zadośćuczynienie w wysokości 80.000 złotych oraz odszkodowanie w kwocie 15.818,37 złotych. Od powyższego wyroku wniósł apelację powód, zaskarżając go w części oddalającej roszczenie o odsetki ustawowe od zasądzonego zadośćuczynienia pieniężnego. Zaskarżonemu wyrokowi powód zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 455 i 481 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że odsetki od należności głównej należą się dopiero od dnia wyroku, a nie od dnia wymagalności świadczenia. Powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od strony pozwanej odsetek od zasądzonego zadośćuczynienia, liczonych od kwot : - kwoty 10.000 złotych od dnia 17.07.2008 roku; - kwoty 34.000 złotych od dnia 26.08.2008 roku; - kwoty 35.000 złotych od dnia 16.09.2011r ; - kwoty 1.000 złotych od dnia 31 maja 2012 roku do dnia zapłaty. W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości, za przyznaniem kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja powoda jest częściowo usprawiedliwiona. Sąd Apelacyjny nie podziela stanowiska Sądu Okręgowego odnośnie początkowego terminu płatności odsetek ustawowych od zasądzonego zadośćuczynienia, ustalonego na dzień 31 maja 2012r. W aktualnym orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczenia odsetek za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy. Terminem od którego należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc w zależności od okoliczności sprawy zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynienie, jak i dzień tego wyrokowania (por. wyrok SN z dnia 18 lutego 2011 r., I CSK 243/10, Lex nr 848109, wyrok SN z dnia 16 grudnia 2011 r., V CSK 38/11, Lex nr 1129170, wyrok SN z dnia 18 lutego 2010 r., II CSK 434/09, Lex nr 602683). W przedmiotowej sprawie przesłanki stanowiące podstawę faktyczną roszczenia i pozwalające na ustalenie odpowiedniej kwoty zadośćuczynienia w wysokości 80.000 zł powstały dopiero w toku postępowania, tj. po ustaleniu przez biegłych sądowych trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda na 50 % w wyniku wypadku komunikacyjnego. Stąd też nie zasługuje na uwzględnienie wniosek apelacji o ustalenie początkowej daty naliczania odsetek ustawowych od przyznanego zadośćuczynienia za okres poprzedzający datę 13 września 2011r. W dniu 9 lipca 2009r - w chwili wytoczenia powództwa - powód pozostawał w leczeniu neurologicznym po doznanym urazie kręgosłupa w czasie wypadku komunikacyjnego. Prawidłowe ustalenia Sądu Okręgowego wskazują, iż powód pozostawał w leczeniu neurologicznym od 22 listopada 2005r do 27 kwietnia 2010r. W postępowaniu likwidacyjnym prowadzonym przez pozwanego ubezpieczyciela trwały uszczerbek na zdrowiu powoda ustalony został na 10%. Przy ustalonym uszczerbku na zdrowiu przez pozwanego ubezpieczyciela powód w pozwie domagał się zasądzenia od pozwanego ubezpieczyciela dalszego zadośćuczynienia w wysokości 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 17 lipca 2008r, po uwzględnieniu wypłaconej w postępowaniu likwidacyjnym kwoty 6.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Dopiero po ustaleniu przez biegłych sądowych trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda na 50%, w wyniku wypadku komunikacyjnego zostało rozszerzone powództwo w zakresie zadośćuczynienia do kwoty 80.000 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 10.000 zł od dnia 17 lipca 2008r, od kwoty 34.000 zł od dnia 26 sierpnia 2008r i od kwoty 35.000 zł od dnia doręczenia pisma rozszerzającego powództwo (k. 353 akt sprawy). Na powołane pismo procesowe powoda z dnia 26 sierpnia 2011r pozwany ubezpieczyciel udzielił odpowiedzi pismem z dnia 13 września 2011r, wnosząc o oddalenie powództwa w całości. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia stronie pozwanej odpisu pisma procesowego powoda z dnia 26 sierpnia 2011r. Jednakże niewątpliwe jest w sprawie, iż w chwili udzielenia odpowiedzi pozwany ubezpieczyciel wiedział o rozszerzonym powództwie. W tej sytuacji faktycznej za skuteczne wezwanie do zapłaty zasądzonego zadośćuczynienia w wysokości 80.000 zł należy uznać doręczenie stronie pozwanej odpisu pisma procesowego z dnia 26 sierpnia 2011r. Stąd też Sąd Apelacyjny ustalił początkowy termin płatności zasądzonego zadośćuczynienia od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powoda na datę 13 września 2011r, a żądanie zasądzenia odsetek ustawowych za okres poprzedzający datę 13 września 2011r uznał za nieuzasadnione. Uwzględniając zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony w apelacji powoda Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, na zasadzie art. 386 § 1 kpc , a w pozostałym zakresie oddalił apelację powoda w oparciu o art. 385 kpc . Wobec częściowego uwzględnienia apelacji o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono stosownie do art.100 zd. 1 kpc w związku z art. 391 § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI