I ACA 923/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki M. U. o zasądzenie od (...) S.A. zadośćuczynienia i renty w związku z ciężkimi obrażeniami ciała doznanymi podczas wypadku. W dniu 9 stycznia 2010 roku, podczas próby wypchnięcia zablokowanego na oblodzonej nawierzchni samochodu, powódka upadła i uderzyła głową o maskę pojazdu, doznając urazu kręgosłupa szyjnego. Sąd Okręgowy w Krakowie uznał odpowiedzialność ubezpieczyciela na zasadzie ryzyka, uznając roszczenie za usprawiedliwione co do zasady. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących odpowiedzialności na zasadzie ryzyka oraz naruszenie przepisów procesowych. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego (a tym samym ubezpieczyciela) za szkodę wyrządzoną ruchem pojazdu zasadniczo oparta jest na zasadzie ryzyka, a wyjątki od tej zasady (np. wyłączna wina poszkodowanego) nie miały zastosowania. Sąd Apelacyjny rozróżnił szkodę na osobie od szkody majątkowej, wskazując, że wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych dotyczy jedynie szkód majątkowych wyrządzonych posiadaczowi pojazdu, a nie szkód na osobie. Sąd uznał również, że istniał adekwatny związek przyczynowy między ruchem pojazdu a doznaną przez powódkę szkodą, mimo że wypadek miał charakter losowy i wystąpiły trudne warunki atmosferyczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odpowiedzialności ubezpieczyciela na zasadzie ryzyka za szkodę na osobie współposiadacza pojazdu, interpretacja art. 38 ust. 1 pkt 1 u.u.o., analiza adekwatnego związku przyczynowego w kontekście wypadków komunikacyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku podczas pchania pojazdu na oblodzonej nawierzchni, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkodę na osobie doznaną przez współposiadacza pojazdu mechanicznego, gdy szkoda powstała w związku z ruchem tego pojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkodę na osobie doznaną przez współposiadacza pojazdu, nawet jeśli szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu, którego jest współposiadaczem.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego jest zasadniczo oparta na zasadzie ryzyka. Wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych dotyczy jedynie szkód majątkowych, a nie szkód na osobie. W przypadku szkody na osobie, prawo do odszkodowania przysługuje niezależnie od statusu współposiadacza.
Czy istnieje adekwatny związek przyczynowy między ruchem pojazdu a szkodą na osobie doznaną przez powódkę podczas pchania samochodu na oblodzonej nawierzchni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje adekwatny związek przyczynowy między ruchem pojazdu a szkodą na osobie doznaną przez powódkę.
Uzasadnienie
Szkoda jest normalnym następstwem zdarzenia, jeśli zwiększa się prawdopodobieństwo jej wystąpienia. W sytuacji pchania samochodu na oblodzonej nawierzchni, prawdopodobieństwo upadku i doznania urazu jest wysokie, co uzasadnia istnienie adekwatnego związku przyczynowego.
Czy wyłączna wina poszkodowanego lub działanie siły wyższej wyłączają odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie ryzyka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyłączna wina poszkodowanego lub działanie siły wyższej stanowią okoliczności egzoneracyjne zwalniające posiadacza pojazdu mechanicznego z odpowiedzialności na zasadzie ryzyka.
Uzasadnienie
Przepis art. 435 k.c. wymienia siłę wyższą oraz wyłączną winę poszkodowanego lub osoby trzeciej jako okoliczności wyłączające odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wyłącznej winy powódki ani działania siły wyższej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. U. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w związku z ruchem tego środka.
k.c. art. 436 § 1
Kodeks cywilny
W razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody, posiadacze tych środków byliby odpowiedzialni za szody wyrządzone sobie nawzajem na zasadach ogólnych; można jednak w takim wypadku do odpowiedzialności posiadacza mechanicznego środka komunikacji za szkodę wyrządzoną innym posiadaczom zastosować zasady powyższe.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Odszkodowanie obejmuje straty, które poniósł poszkodowany oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Pomocnicze
k.c. art. 822 § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
u.u.o. art. 23
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
u.u.o. art. 34
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Odszkodowanie z OC przysługuje, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną ruchem szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.
u.u.o. art. 35
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Ubezpieczeniem OC objęta jest odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w zakresie objętym ubezpieczeniem wyrządziła szkodę w związku z ruchem pojazdu.
u.u.o. art. 38 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu mechanicznego; dotyczy to również sytuacji, w której posiadacz pojazdu mechanicznego, którym szkoda została wyrządzona, jest posiadaczem lub współposiadaczem pojazdu mechanicznego, w którym szkoda została wyrządzona.
u.u.o. art. 34 § 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą przy wsiadaniu do pojazdu mechanicznego i wysiadaniu z niego, bezpośrednio przy załadowaniu i rozładowywaniu pojazdu mechanicznego, podczas zatrzymania, postoju lub garażowania.
k.c. art. 436 § 2
Kodeks cywilny
Przepisów art. 435 i 436 § 1 nie stosuje się w wypadku, gdy szkoda wynikła z siły wyższej albo z wyłącznej winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność ubezpieczyciela na zasadzie ryzyka za szkodę na osobie współposiadacza pojazdu. • Istnienie adekwatnego związku przyczynowego między ruchem pojazdu a szkodą. • Wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.u.o. nie dotyczy szkód na osobie.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność powinna być oceniana na zasadzie winy, a nie ryzyka. • Brak związku przyczynowego między ruchem pojazdu a upadkiem powódki. • Zachowanie kierującego pojazdem było zawinione (zarzut procesowy).
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka obejmuje również wypadki w takich sytuacjach, jak wsiadanie i wysiadanie z samochodu, szkody spowodowane przy otwieraniu drzwi pojazdu. • Wyłączenie tej odpowiedzialności normuje art. 38 wymienionej ustawy. • Przepis ten nie obejmuje jednak powyższym wyłączeniem szkody na osobie. • Szkoda na osobie stanowi naruszenie praw podmiotowych przynależnych wyłącznie poszkodowanemu, niezależnie od jego statusu współposiadacza. • Wobec jednoznacznego ograniczenia przewidzianego w art. 38 ust. 1 pkt 1 in principio u.u.o. wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń jedynie w odniesieniu do wyrządzonych przez kierowcę szkód w mieniu posiadacza, nie ma podstaw do rozciągnięcia zastosowania tego przepisu na przypadki wyrządzonej przez kierowcę posiadaczowi pojazdu szkody na osobie.
Skład orzekający
Paweł Rygiel
przewodniczący
Piotr Rusin
sędzia
Teresa Rak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności ubezpieczyciela na zasadzie ryzyka za szkodę na osobie współposiadacza pojazdu, interpretacja art. 38 ust. 1 pkt 1 u.u.o., analiza adekwatnego związku przyczynowego w kontekście wypadków komunikacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku podczas pchania pojazdu na oblodzonej nawierzchni, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet w nietypowych sytuacjach (pchanie samochodu) i przy trudnych warunkach, ubezpieczyciel może ponosić odpowiedzialność za szkodę na osobie, co jest istotne dla praktyki prawniczej i ubezpieczeniowej.
“Czy pchanie samochodu na lodzie może skończyć się odszkodowaniem? Sąd Apelacyjny wyjaśnia zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela.”
Dane finansowe
WPS: 400 000 PLN
zadośćuczynienie: 400 000 PLN
renta: 3000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.