I ACa 909/20

Sygn. akt I ACa 909/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Elżbieta Karpeta Protokolant : Justyna Skop po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2022 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa Agencji (...) Spółki Akcyjnej w S. przeciwko D. M. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt I C 199/19 1) 
        zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala powództwo i zasądza od powódki na rzecz pozwanej 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów procesu; 2) 
        zasądza od powódki na rzecz pozwanej 4 050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Elżbieta Karpeta Sygn. akt I ACa 909/20 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od pozwanej D. M. na rzecz powódki Agencji (...) Spółki Akcyjnej w S. kwotę 101.709,97 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 12 listopada 2008r. do 31 grudnia 2015r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r. do zapłaty (pkt 1.); zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.600 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 18 stycznia 2019r. do zapłaty (pkt 2.); zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.889,66 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 18 stycznia 2019r. do zapłaty (pkt 3.); zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 34.984,84 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 18 stycznia 2019r. do zapłaty (pkt 4.); zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 12.527 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 5.) oraz przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach na rzecz radcy prawnej M. D. kwotę 4.428 zł tytułem zwrotu kosztów udzielenia pozwanej pomocy prawnej z urzędu z tym zastrzeżeniem, iż powyższa kwota zawiera podatek VAT (pkt 6.). W uzasadnieniu Sąd podał, że powódka domagała się zasądzenia od pozwanej kwoty łącznej 142.185 zł podnosząc, że dnia 28 lutego 2007r. (...) Sp. z o.o. w Z. zawarła z powódką umowę poręczenia w ramach, której powódka zobowiązała się do poręczenia za (...) Sp. z o.o. spłaty kredytu w wysokości 300.000 zł do wysokości 40% aktualnego zobowiązania spółki. Jako zabezpieczenie (...) Sp. z o.o. złożyła weksel in blanco. Kredyt miał być udzielony przez (...) SA . Wobec braku spłaty kredytu do powódki, jako poręczyciela, skierowano żądnie zapłaty. Powódka spełniła świadczenie w wysokości 138.279,97 zł oraz wypełniła weksel podpisany przez spółkę (...) . W stosunku do (...) Sp. z o.o. wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, jednak wobec ogłoszenia upadłości przez tę spółkę postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Dalej powódka wskazała, że odpowiedzialność pozwanej D. M. względem powódki potwierdzona została prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 czerwca 2016r., sygn. V K 112/13, którym pozwana została uznana winną tego, iż działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej będąc zatrudniona w (...) ułatwiła popełnienie przestępstwa oszustwa na szkodę (...) co do zamiaru spłaty kredytu w kwocie 300.000 zł udzielonego dla firmy (...) Sp. z o.o. w Z. . Podczas zawierania umowy przyjmowała i akceptowała nierzetelne dokumenty zaniechując ich weryfikacji. Nie dokonała oględzin pojazdów M. , które stanowiły przedmiot zabezpieczenia oraz zaniechała sprawdzenia tych pojazdów. Uznano ją winną czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 18 § 3 k.k.w. zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 k.k. i art. 297 k.k. oraz wymierzono jej karę. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017r., wydanym w sprawie II AKa 85/17, Sąd Apelacyjny w Katowicach dodatkowo orzekł wobec D. M. obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz (...) kwoty 42.353 zł i Agencji (...) SA w S. kwoty 34.570 zł. Skazany został również A. C. wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014r., wydanym w sprawie V K 3/14. Powódce została wyrządzona szkoda w wysokości należności zasądzonych od (...) Sp. z o.o. w kwocie 138.279,97 zł z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu. Powódka wystąpiła też z roszczeniem cywilnym przeciwko A. C. . Dnia 12 kwietnia 2016r. (INc 165/16) wydany został nakaz zapłaty zasądzający od pozwanego A. C. kwotę 103.709,97 zł z odsetkami za opóźnienie, kwotę 32.346,89 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz 3.600 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a także odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 34.070 zł. Zasądzono też koszty procesu. Wysokość dochodzonego roszczenia powódka oznaczyła wskazując, że 101.709,97 zł stanowi należność zasądzoną od (...) Sp. z o.o. w wysokości 138.279,92 pomniejszoną o należność 34.570 zł zasądzoną od pozwanej wyrokiem karnym, a także o 2.000 zł uiszczone przez A. C. . Nadto powódka domagała się kwoty 1.889,66 zł jako odsetek za opóźnienie w zapłacie kwoty 2.000 zł, kwoty 34.984,84 zł jako odsetek od zapłaconej z opóźnieniem kwoty 34.570 zł oraz kwoty 3.600 zł z tytułu kosztów procesu w sprawie XIV GNc 304/08/14 przeciwko (...) Sp. z o.o. w Z. . Łącznie 142.184,47 zł. Pozwana nie zgodziła się z żądaniami pozwu. Podniosła zarzut przedawnienia roszczenia. Wskazała nadto, że zapłaciła zasądzoną wyrokiem kwotę oraz że nie była jedyną oskarżoną. Wyznaczony dla pozwanej pełnomocnik z urzędu złożył wnioski zmierzające do powtarzania czynności procesowych wykonywanych w postępowaniu karnym (k. 145-147 akt). Ponowione zostało twierdzenie, że pozwana szkodę naprawiła. Nadto powołano się na sytuację materialną pozwanej. Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 28 lutego 2007r. (...) Sp. z o.o. w Z. zawarła z powódką umowę poręczenia nr (...) . Powódka zobowiązała się do poręczenia spłaty przez (...) Sp. z o.o. w Z. kredytu w wysokości 300.000 zł do wysokości 40 % aktualnego zobowiązania spółki. Jako zabezpieczenie (...) Sp. z o.o. w Z. złożyła weksel in blanco. Kredyt miał być udzielony przez (...) SA . Spłata kredytu nie nastąpiła, wobec czego do powódki, jako poręczyciela, skierowano żądanie zapłaty. Powódka spełniła świadczenie w wysokości 138.279,97 zł. Następnie wypełniła weksel podpisany przez spółkę (...) Sp. z o.o. w Z. . W stosunku do (...) Sp. z o.o. w Z. w sprawie XIV GNc 304/08 Sądu Okręgowego w Katowicach wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Wobec ogłoszenia upadłości przez tę spółkę postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. W związku z udzielanym kredytem pozwanej D. M. zostały przedstawione zarzuty w postępowaniu karnym. Odpowiedzialność pozwanej względem powódki za szkodę potwierdzona została prawomocnym wyrokiem karnym. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 czerwca 2016r., sygn. V K 112/13, pozwana została uznana winną tego, iż działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej będąc zatrudniona w (...) chcąc aby inne osoby dokonały czynu zabronionego ułatwiła popełnienie przestępstwa oszustwa na szkodę (...) polegającego na wprowadzeniu w błąd co do prawdziwości przedłożonych dokumentów przy zawieraniu umowy kredytowej przez spółkę (...) , zamiaru spłaty kredytu w kwocie 300.000 zł i celu przeznaczenia kredytu udzielonego dla firmy (...) sp. z o.o. w Z. . Podczas zawierania umowy przyjmowała i akceptowała nierzetelne dokumenty, zaniechując ich weryfikacji. Nie dokonała oględzin pojazdów M. , które stanowiły przedmiot zabezpieczenia, zaniechała sprawdzenia tych pojazdów. Pozwaną uznano winną czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 18 § 3 k.k.w. zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 k.k. i art. 297 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. i wymierzono jej karę. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017r. wydanym w sprawie II AKa 85/17 Sąd Apelacyjny w Katowicach dodatkowo orzekł wobec D. M. obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz (...) kwoty 42.353 zł i Agencji (...) SA w S. kwoty 34.570 zł. Skazany został również A. C. wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014r. w sprawie V K 3/14 m.in za doprowadzenie (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd co do prawdziwości dokumentów wiedząc, że samochód M. (...) był w stanie uszkodzenia, nie był własnością W. B. , że spółka (...) nie miała możliwości spłaty kredytu, działając na szkodę (...) oraz Agencji (...) SA w S. . Powódce została wyrządzona szkoda w wysokości należności zasądzonych na jej rzecz od (...) Sp. z o.o. w kwocie 138.279,97 zł z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu. Jak opisane zostało wyżej spółka upadła, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Powódka wystąpiła także z roszczeniem cywilnym przeciwko A. C. . Dnia 12 kwietnia 2016r. (I Nc 165/16) wydany został nakaz zapłaty zasądzający od pozwanego C. kwotę 103.709,97 zł z odsetkami za opóźnienie, kwotę 32.346,89 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz 3.600 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a także odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 34.070 zł. Zasądzono też w tej sprawie przeciwko A. C. koszty procesu. Dłużnik A. C. dokonał spłaty 2.000 zł w ratach po 50 i 100 zł w okresie od 17 kwietnia 2014r. do 7 sierpnia 2018r. Pozwana wykonując wyrok karny uiściła na rzecz powódki kwotę 34.570 zł. Łączna zaległość względem powódki wobec wykonania umowy poręczenia, czyli szkoda, stanowi kwotę 142.184,47 zł. W tak ustalony stanie faktycznym Sąd Okręgowy zważył, że treść prawomocnego wyroku w sprawie V K 112/13 Sądu Okręgowego w Katowicach, którym Sąd cywilny jest związany ( art. 11 k.p.c. ) wskazuje, że pozwana wyrządziła powódce szkodę. W postępowaniu cywilnym pozwana odpowiada na podstawie art. 415 k.c. Powódce została wyrządzona szkoda w wysokości należności zasądzonych od (...) Sp. z o.o. w wysokości 138.279,97 zł z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu oraz w związku z dochodzeniem roszczeń cywilnych od A. C. . Dnia 12 kwietnia 2016r. (INc 165/16) wydano nakaz zapłaty zasądzający od pozwanego C. kwotę 103.709,97 zł wraz z odsetkami za opóźnienie, kwotę 32.346,89 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz 3.600 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a także odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 34.070 zł. Zasądzono też w tej sprawie przeciwko A. C. koszty procesu. Zobowiązanie A. C. wykonał jedynie do kwoty 2.000 zł. Dalej Sąd I instancji stwierdził, że wysokość dochodzonego roszczenia wyliczona została prawidłowo. Kwota 101.709,97 zł stanowi należność zasądzoną od (...) Sp. z o.o. w wysokości 138.279,92 pomniejszoną o należność w wysokości 34.570 zł zasądzoną od pozwanej wyrokiem karnym, a także o kwotę 2.000 zł uiszczoną przez A. C. . Zdaniem Sądu zasadnie powódka domaga się nadto kwoty 1.889,66 zł, jako odsetek za opóźnienie w zapłacie kwoty 2.000 zł, skoro zapłata nastąpiła z takim opóźnieniem. Podobnie kwoty 34.984,84 zł, jako odsetek od zapłaconej z opóźnieniem kwoty 34.570 zł oraz kwoty 3.600 zł z tytułu kosztów procesu w sprawie XIV GNc 304/08/14 przeciwko (...) Sp. z o.o. w Z. . Był to też koszt dochodzenia roszczenia. Łącznie kwota szkody wyliczona została prawidłowo na 142.184,47 zł. Sąd Okręgowy uznał nadto, że niedopuszczalne jest czynienie przez Sąd cywilny jakichkolwiek nowych ustaleń, co do roli pozwanej i przypisanego jej czynu, w związku z czym Sąd ten nie mógł przeprowadzać dowodów na te okoliczności. Ustalenia sądu karnego w prawomocnym wyroku skazującym, że kilka osób wspólnie działających wyrządziło szkodę wiąże sąd cywilny ( art. 11 k.p.c. ) co do ich – jako współsprawców - solidarnej odpowiedzialności wobec poszkodowanego, niezależnie od tego jaki był stopień przyczynienia się poszczególnych osób do wyrządzenia szkody. Solidarna odpowiedzialność kilku podmiotów na podstawie art. 441 § 1 k.c. dotyczy przypadków gdy konsekwencją ich zachowania jest jedna szkoda (por. wyrok SA K-ce z dnia 13 czerwca 2016r., V ACa 659/14). Nadto nie jest dopuszczalne dowodzenie, że jedna z osób przyczyniła się do szkody w mniejszym stopniu niż inna. Jednocześnie art. 194 k.p.c. pozwala na wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego inne osoby w sytuacji gdy okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna w sprawie być strona pozwaną. Tutaj taka sytuacja nie zachodziła. Pozwana została pozwana prawidłowo jako odpowiedzialna za szkodę. Odpowiedzialność solidarna polega na tym, że to do wierzyciela należy wybór od kogo dochodzić roszczenia ( art. 366 k.c. ). Nie ma obowiązku pozywania wszystkich. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji stwierdził, że gdyby nie czyn pozwanej do szkody powódki mogłoby nie dojść. Występuje zatem związek przyczynowo skutkowy. Wysokość szkody została przez powódkę wskazana prawidłowo i bezpodstawne jest twierdzenie, że jedyną szkodą powódki jest kwota opisana w wyroku karnym, którą pozwana uiściła. Szkodą powódki są wszelkie kwoty zapłacone, koszty poniesione wobec udzielonego poręczenia. Pozwana za czyn niedozwolony odpowiada na podstawie art. 415 k.c. , a zatem dowodzenie mniejszej roli pozwanej w procesie przestępczym było bezcelowe i nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Sąd rozstrzygał co do szkody powódki, a nie (...) czy innego podmiotu. Odnośnie zarzutu, że pozwana zapłaciła kwotę wyższą Sąd stwierdził, że istotnie tak było, bo zapłaciła jeszcze na rzecz (...) do czego była zobowiązana wyrokiem karnym. Kwota 42.353 zł uiszczona z tytułu szkody na rzecz (...) nie zmniejszała szkody powódki, czyli Agencji (...) SA w S. . Odnośnie aktualnej sytuacji życiowej i materialnej pozwanej Sąd Okręgowy dał w pełni wiarę pełnomocnikowi pozwanej. W aktach sprawy są też jej oświadczenia majątkowe. Sąd przyjął, że pozwana istotnie jest w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Nie znalazł jednak podstaw do zastosowania art. 5 k.c. i uznania, że powódka dochodząc naprawienia szkody sprzed wielu lat, której zaspokojenia nie dostąpiła, nadużywa prawa. Zdaniem Sądu trudno uznać roszczenie powódki o naprawienie szkody za sprzeczne ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego, w sytuacji gdy udzieliła poręczenia i z tego się wywiązała, a pozwana brała udział w przestępstwie „w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”. Za niezasadny Sąd uznał także zarzut przedawnienia. Roszczenia o naprawienie szkody powstałej w wyniku czynu niedozwolonego w przypadku powódki przedawniają się na podstawie art. 442 § 2 k.c. Jeżeli bowiem szkoda wynika ze zbrodni lub występku roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa. Taki okres nie minął. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji zasądził dochodzoną w pozwie kwotę od pozwanej na rzecz powódki. Odnośnie odsetek od kwoty 101.709,97 Sąd Okręgowy podzielił wywody strony powodowej zawarte w pozwie. Kwota ta stanowi szkodę powstałą w chwili spełnienia świadczenia. Pozwana wykonała zobowiązanie powstałe w skutek tego, że doszło do przestępstwa. Pozwana znała wysokość udzielonego kredytu ( art. 481 k.c. ). Co do pozostałych roszczeń zastosowanie winien znaleźć art. 455 k.c. Wezwanie z dnia 20 lipca 2018r. dotyczyło kwoty 101.759,97 zł, dlatego Sąd uznał, iż pozwana o pozostałym roszczeniu dowiedziała się z pozwu doręczonego 18 stycznia 2019r. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. (DZ U z 12.10. 2016 poz .1668 ) § 1 (odnośnie zmiany § 2 punkt 6 poprzedniego rozporządzenia z dnia 22 października 2015r.) oraz na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016r., poz. 1715 w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (§ 8 punkt 6). Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana skarżąc wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w celu ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę przez oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. Nadto pełnomocnik pozwanej oświadczył, że przedmiotowe koszty nie zostały pokryte w całości ani w części. Pozwana zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) art. 5 k.c. albowiem roszczenie powódki stanowi nadużycie prawa, powódka narusza powszechnie obowiązujące normy pożądanego zachowania, bezzasadnie dochodzi całości roszczenia, postępowanie było prowadzone z wyłączeniem pozostałych dłużników solidarnych, zachowanie powódki jest nieetyczne; 2) art. 6 k.c. albowiem Sąd I instancji bez jakiejkolwiek analizy zasądził roszczenie powódki, które nie zostało udowodnione, postępowanie było prowadzone z włączeniem pozostałych dłużników solidarnych, a pozwana jako jedyna zapłaciła zasądzoną wyrokiem karnym kwotę; 3) art. 415 k.c. przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie spełnione były przesłanki odpowiedzialności deliktowej i pozwana w całości odpowiada za szkodę; 4) art. 455 k.c. przez przyjęcie, że pozwana została wezwana do zapłaty należności przez doręczenie pozwu. II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c. przez jego niezastosowanie polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów w postaci bezzasadnego pominięcia przyznania faktu zapłaty przez pozwaną kwoty tytułem wyroku karnego oraz brak analizy, że pozwana zaspokoiła powódkę w oparciu o art. 46 k.k. ; 2) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 243 2 k.p.c. przez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego bądź dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z materiałem dowodowym w postaci złożonych do akt sprawy dokumentów oraz przyjęcie, że mimo iż pozwana naprawiła szkodę zasądzoną wyrokiem to postępowanie było prowadzone z wyłączeniem pozostałych dłużników solidarnych, a pozwana jako jedyna zapłaciła zasądzoną wyrokiem karnym kwotę; 3) art. 299 k.p.c. i pominięcie dowodu z przesłuchania stron, podczas gdy żądanie powódki stanowi naruszenie prawa, nadto był to dowód niezbędny w celu wykazania, że pozwana zapożyczyła się i zapłaciła swoją część. Pozwana zapłaciła 70.000 zł albowiem zapłaciła jeszcze wynikającą z tego samego kredytu należność na rzecz (...) . W opisie czynu, za który pozwana została skazana nie figuruje powódka. Z opisu czynu nie wynika też, że to powódka była bezpośrednio pokrzywdzona przestępstwem; 4) art. 271 k.p.c. przez bezzasadne oddalenie wniosku o przesłuchanie świadków; 5) art. 248 k.p.c. przez oddalenie wniosku o wystąpienie do (...) o wskazane przez pozwaną dokumenty; 6) art. 84 k.p.c. przez brak przypozwania dłużników solidarnych; 7) art. 207 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 7 listopada 2019r. oraz aktualny art. 205 3 § 2 k.p.c. albowiem wnioski dowodowe pozwana składała od początku postępowania i w żadnym razie nie zostały one uwzględnione przez Sąd; 8) art. 205 12 k.p.c. albowiem w niniejszej sprawie nie było postępowania przygotowawczego, które limitowało stronie pozwanej składanie wniosków dowodowych i podnoszonych twierdzeń, z których część podnoszono wcześniej; 9) art. 227 k.p.c. albowiem fakt ciężkiej sytuacji zdrowotnej pozwanej jest istotny z uwagi na zarzut nadużycia prawa przez powódkę; 10) art. 243 2 k.p.c. przez niewydanie postanowienia o pominięciu zgłoszonego dowodu z dokumentów; 11) art. 11 k.p.c. przez przyjęcie, że prawomocny wyrok wydany w sprawie V K 112/13 Sądu Okręgowego w Katowicach powoduje, że Sąd cywilny jest związany wyrokiem w sposób zobowiązujący do zasądzenia szkody od kogokolwiek się jej poszkodowany domaga; 12) art. 98 k.p.c. przez przyjęcie, że pozwana przegrała proces w całości, podczas gdy powódka dochodziła niewymagalnego roszczenia; 13) art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. przez niezawieszenie postępowania. III. błąd w ustaleniach faktycznych, które pozostają w oczywistej i rażącej sprzeczności ze zgodnymi oświadczeniami stron zawartymi w niekwestionowanych dokumentach prywatnych oraz w złożonych zeznaniach i przyjęcie, że nie zachodzi konieczność wezwania dłużników solidarnych, roszczenie powódki jest wymagalne, roszczenie powódki jest udowodnione, nie zachodzi ciężka sytuacja materialna pozwanej, dochodzenie roszczenia przez powódkę nie stanowi nadużycia prawa. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanej jest uzasadniona. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji w przeważającym zakresie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd II instancji w pełni podziela i akceptuje. Równocześnie stwierdzić jednak trzeba, że Sąd Okręgowy dokonał nieprawidłowej oceny prawnej tak ustalonego stanu faktycznego, co skutkowało uznaniem apelacji pozwanej za trafną. Powódka dochodzone w niniejszej sprawie roszczenia wywodzi ze szkody, jakiej miała doznać wskutek działania pozwanej polegającego na dokonaniu czynu opisanego w wyroku karnym skazującym Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 czerwca 2016r., V K 112/13, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2017r., II AKa 85/17. Podniosła, że odpowiedzialność pozwanej została potwierdzona prawomocnym wyrokiem karnym skazującym. Zgodnie zaś z art. 11 k.p.c. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Powyższe stanowisko powódki Sąd I instancji w pełni podzielił, co skutkowało uwzględnieniem powództwa w całości. Tymczasem wskazać trzeba, że wyrokiem z dnia 13 czerwca 2016r. Sądu Okręgowego w Katowicach, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2017r., oskarżoną D. M. (pozwaną w niniejszej sprawie) uznano za winną popełnienia czynu polegającego na tym, że w lutym 2007r. w K. , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc zatrudnioną w Banku (...) Oddział w K. na stanowisku analityka, działając w zamiarze, aby inne ustalone osoby dokonały czynu zabronionego – oszustwa na szkodę Banku (...) , polegającego na wprowadzeniu w błąd co do zamiaru spłaty kredytu i jego przeznaczenia przy zawieraniu umowy kredytowej nr (...) z dnia 23 lutego 2007r. dla firmy (...) Sp. z o.o. w Z. na kwotę 300.000 zł, stanowiącą mienie znacznej wartości, ułatwiła jego popełnienie w ten sposób, że podczas zawierania wskazanej umowy kredytowej zaniechała dokonania oględzin pojazdów marki M. (...) o numerach rejestracyjnych (...) , które to pojazdy stanowiły przedmiot zabezpieczenia wskazanego kredytu, zgodnie z umowami przeniesienia własności pojazdów z dnia 23 lutego 2007r. oraz zaniechała weryfikacji przedłożonych dokumentów w zakresie ubezpieczenia AC pojazdu marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , co wyczerpywało znamiona przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. W wyroku tym na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono też wobec D. M. obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz (...) SA kwoty 42.353 zł oraz na rzecz Agencji (...) SA w S. kwoty 34.570 zł (powódki w niniejszej sprawie). Z treści przedmiotowego wyroku sądu karnego wynika, że orzeczeniem tym pozwana została prawomocnie skazana za popełnienie przestępstwa na szkodę Banku (...) SA , a nie na szkodę powódki, tj. Agencji (...) Spółki Akcyjnej w S. , mimo że ostatecznie również i na rzecz tego podmiotu orzeczono obowiązek zapłaty przez D. M. kwoty 34.570 zł. Zgodnie z art. 11 zd. 1 k.p.c. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Powyższe związanie wyraża się w tym, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym wyroku karnego skazującego zawarte w jego sentencji wiążą sąd cywilny co do faktu popełnienia przestępstwa, czyli zarówno co do popełnienia czynu przez określoną osobę na szkodę konkretnej osoby, jak też co do kwalifikacji prawnej tego czynu i stopnia winy, okoliczności jego popełnienia, np. czasu, miejsca i sposobu oraz poczytalności sprawcy. Sąd cywilny jest pozbawiony możliwości dokonywania odmiennych ustaleń w tym zakresie. Oznacza to, że sąd musi przyjąć, iż zaistniały wszystkie okoliczności faktyczne konieczne dla bytu przestępstwa, za które skazany został sprawca, a w szczególności wszystkie okoliczności należące do znamion strony przedmiotowej i podmiotowej przestępstwa (por. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 4 kwietnia 2014r., II CSK 405/13; 24 czerwca 2013r., II PK 352/12; 25 czerwca 2010r., I CSK 520/09; 10 lutego 2010r., V CSK 267/09; 5 grudnia 2008r., III CSK 191/08; 17 czerwca 2005r., III CK 642/04; 18 lipca 1972r., I PR 343/71 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1984r., III CZP 71/83). W tym stanie rzeczy, wobec wyraźnego stwierdzenia w sentencji wyroku karnego skazującego pozwaną, na który powołuje się powódka w niniejszej sprawie, że pozwana wyrządziła szkodę na rzecz Banku (...) , uznanie przez Sąd Okręgowy, że powódka przedkładając powyższy wyrok sądu karnego wykazała, że przestępstwem tym pozwana wyrządziła szkodę także Agencji (...) Spółce Akcyjnej w S. , stanowiło wniosek zbyt daleko idący, a tym samym nieprawidłowy. Kolejno wskazać trzeba, że strony niniejszej sprawy nie były związane żadnym węzłem obligacyjnym. Powódka dochodzi od pozwanej odszkodowania opartego na przepisach o czynach niedozwolonych, a konkretnie na podstawie art. 415 k.c. Przepis ten stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Powszechnie przyjmuje się, że przesłanką odpowiedzialności deliktowej jest wina, a dla powstania odpowiedzialności deliktowej niezbędne są: czyn niedozwolony, szkoda oraz związek przyczynowy pomiędzy czynem niedozwolonym, a szkodą. Związek ten podlega udowodnieniu przez poszkodowanego zgodnie z ogólną regułą art. 6 k.c. Oznacza to, że w niniejszej sprawie to na powódce spoczywał ciężar tego dowodu, któremu w ocenie Sądu Apelacyjnego powódka nie sprostała. Jak już wyżej wskazano powstanie odpowiedzialności deliktowej uzależnione jest w każdym przypadku od zaistnienia trzech przesłanek: wyrządzenia szkody rozumianej jako spowodowanie uszczerbku w dobrach osoby poszkodowanej wbrew jej woli, szkoda musi być spowodowana przez jakiś fakt (działanie ludzkie lub inne zdarzenie), z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy i między tym faktem (tj. czynem niedozwolonym), a szkodą musi istnieć adekwatny związek przyczynowy (J. Mojak, Czyny niedozwolone w Zarys prawa cywilnego i rodzinnego, Lublin 1995, s. 256). Mając powyższe na uwadze w niniejszej sprawie ustalić przede wszystkim należało, czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem pozwanej opisanym w wyroku karnym skazującym polegającym na zaniechaniu przez pozwaną dokonania oględzin pojazdów, które stanowiły przedmiot zabezpieczenia kredytu oraz zaniechaniu weryfikacji przedłożonych dokumentów w zakresie ubezpieczenia AC pojazdu, a szkodą, którą powódka poniosła w związku z dokonaną przez nią spłatą zobowiązania zaciągniętego przez (...) Sp. z o.o. , którego spłatę przez tę spółkę poręczyła. Odkodowanie związku przyczynowego w zarysowanym zakresie nie jest w rozpoznawanej sprawie łatwe. Z uwagi na współzależność zjawisk między sobą istnieje często duża trudność w wykazaniu związku przyczynowego między jakimś zdarzeniem a szkodą. Z drugiej strony, prawo może statuować reguły umożliwiające dokonanie selekcji w łańcuchu zdarzeń prowadzących do powstania szkody, aby w ten sposób nie rozszerzać nadmiernie odpowiedzialności odszkodowawczej. W związku z tym art. 361 § 1 k.c. stanowi, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Jest to teoria adekwatnego związku przyczynowego, zgodnie z którą, szkoda pozostaje w związku przyczynowym tylko z takimi zdarzeniami, które w typowym (normalnym) biegu zjawisk powodują skutek w postaci określonego uszczerbku (szkody). Wszelkie zdarzenia o charakterze szczególnym, nadzwyczajnym są wyłączone z tego łańcucha przyczynowo- skutkowego i tym samym nie są objęte odpowiedzialnością odszkodowawczą. Przepis art. 361 § 1 k.c. stanowi podstawę dla akceptowanej w orzecznictwie i doktrynie teorii adekwatnego związku przyczynowego (przyczynowości adekwatnej), w wersji obiektywnej, zwanego też "normalnym związkiem przyczynowym". Teoria ta zakłada, że związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy w grupie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy więc stwierdzić istnienie związku przyczynowego jako takiego, lecz należy stwierdzić, że chodzi o następstwa normalne (a nie niezwykłe, nadzwyczajne). Ogólnie rzecz ujmując, następstwo ma charakter normalny wtedy, gdy w danym układzie stosunków, w zwyczajnym biegu spraw określony skutek można uznać za zwykłe następstwo danego zdarzenia; typowym jest skutek występujący w zwykłym porządku rzeczy, taki, który na podstawie zasad doświadczenia życiowego można uznać za charakterystyczny dla danej przyczyny jako jej normalny rezultat (por.m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 18 maja 2000r., III CKN 810/98; 26 stycznia 2006r., II CK 372/05; 19 marca 2008r., V CSK 491/07 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2019r., I ACa 589/18). W ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie trudno uznać, by wskazywane przez powódkę zaniechania pozwanej, która będąc pracownikiem Banku (...) , przy zawieraniu umowy kredytu przez spółkę (...) . o.o. poręczonego przez powódkę, przyjęła nierzetelne dokumenty zaniechawszy ich weryfikacji oraz nie dokonała oględzin pojazdów stanowiących przedmiot zabezpieczenia umowy kredytu, pozostawało w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą jaką powódka poniosła spłacając, jako poręczyciel, kredyt zaciągnięty przez spółkę (...) Sp. z o.o. Wskazywane przez powódkę pojazdy istotnie stanowiły zabezpieczenie spłaty kredytu przez spółkę (...) Sp. z o.o. , ale dla Banku, który tego kredytu udzielił. Tym samym brak możliwości spłaty zobowiązania przy pomocy stanowiących przedmiot zabezpieczenia pojazdów, mógłby pozostawać w związku przyczynowym ze szkodą jaką mógłby ponieść Bank, który tego kredytu udzielił, jeżeli nie zostałby spłacony, a nie ze szkodą jaką poniosła powódka w związku ze spłatą tego zobowiązania z uwagi na wiążącą ją ze spółkę (...) Sp. z o.o. umowę poręczenia kredytu. Podkreślić należy, że z twierdzeń powódki wynika, że w odniesieniu do umowy poręczenia, jaką powódka zawarła ze spółką (...) Sp. z o.o. , formę zabezpieczenia dla powódki stanowił wystawiony przez (...) Sp. z o.o. w Z. weksel in blanco. Powódka spłacając, jako poręczyciel, kredyt zaciągnięty przez tę spółkę przedmiotowy weksel wypełniła. Następnie w stosunku do (...) Sp. z o.o. w Z. w sprawie z powództwa Agencji (...) Spółki Akcyjnej w S. o sygn. akt XIV GNc 304/08 Sądu Okręgowego w Katowicach wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Wobec ogłoszenia upadłości przez tę spółkę postępowanie egzekucyjne zostało jednak umorzone. Powyższe oznacza, że bezpośrednią przyczyną powstania szkody po stronie powódki w związku ze spłatą kredytu zaciągniętego przez (...) Sp. z o.o. był: po pierwsze, fakt niespłacenia przez spółkę (...) Sp. z o.o. zobowiązania kredytowego, a po drugie, bezskuteczność wszczętego przeciwko temu podmiotowi przez powódkę postępowania egzekucyjnego. Nie stanowiło go zaś zachowanie pozwanej, z którym powódka wiąże powstanie szkody, tym bardziej że powódka nie wykazała, by warunkiem zawarcia przez nią umowy poręczenia kredytu było ustanowienie zabezpieczenia na rzecz kredytodawcy przy pomocy przedmiotowych pojazdów oraz by jej odpowiedzialność z tytułu umowy poręczenia aktualizowała się jedynie w przypadku niemożności zaspokojenia Banku z ustanowionego na jego rzecz zabezpieczenia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że powódka spłacając, jako poręczyciel, kredyt zaciągnięty przez spółkę (...) Sp. z o.o. w Z. poniosła szkodę, jednakże wobec opisanej powyżej sekwencji zdarzeń trudno uznać, by jej powstanie stanowiło normalne następstwo zaniechania pozwanej, z którym powódka wiąże powstanie szkody, a tym samym by zachowanie pozwanej pozostawało w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą, którą poniosła powódka. Wbrew stanowisku Sądu I instancji powódka nie wykazała także wysokości szkody, jaką na skutek zaniechania pozwanej miałaby ponieść. W aktach niniejszej sprawy brak dokumentacji potwierdzającej wyliczenia powódki. Za niewystarczający w tym kontekście uznać trzeba powołany przez powódkę dowód z dokumentacji dołączonej do pozwu w sprawie Sądu Okręgowego w Katowicach, sygn. akt XIV GNc 304/08/14, albowiem nie określono precyzyjnie, które z dokumentów tam znajdujących się miałby stanowić dowód w sprawie niniejszej. Stwierdzając zatem, że nie istnieje związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. pomiędzy zachowaniem pozwanej, a szkodą poniesioną przez powódkę, której naprawienia domaga się w niniejszej sprawie oraz że powódka nie wykazała wysokości szkody Sąd Apelacyjny uznał powództwo oparte na zasadzie art. 415 k.c. za niezasadne. Niewykazanie przez powódkę chociażby jednej z trzech przesłanek odpowiedzialności opartej na tym przepisie skutkuje koniecznością oddalenia powództwa w całości. Tym samym zbędnym było prowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do wykazania przez pozwaną, że zaniechanie w którym powódka upatruje podstaw jej odpowiedzialności odszkodowawczej nie było przez pozwaną zawinione, a także prowadzenie rozważań na temat wpływu spełnienia nałożonego na pozwaną wyrokiem sądu karnego obowiązku naprawienia szkody na zakres odpowiedzialności cywilnej pozwanej. Za niezasadne Sąd II instancji uznał natomiast zarzuty apelującej dotyczące naruszenia art. 5 k.c. sprowadzające się do stwierdzenia, że dochodzenie przez powódkę roszczeń względem pozwanej stanowi nadużycie prawa. W tej kwestii stwierdzić trzeba, że mimo iż pozwana znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, to powódka dochodząc naprawienia szkody sprzed wielu lat nie czyni ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Powódka poręczyła spłatę kredytu, spełniła wiążące się z tym obowiązki i do chwili obecnej nie udało się jej naprawić wynikłej stąd szkody w pełnej wysokości. Norma zawarta w art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko po wykazaniu wyjątkowych okoliczności, których w niniejszej sprawie brak. Zgodnie z art. 441 § 1 i 2 k.c. jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. Jeżeli szkoda była wynikiem działania lub zaniechania kilku osób, ten, kto szkodę naprawił, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej części zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody. Odpowiedzialność osób, które dokonały czynu niedozwolonego jest odpowiedzialnością solidarną, która polega na tym, że wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia od każdego z dłużników z osobna ( art. 366 § 1 k.c. ). Tym samym powódka korzystając z przysługującego jej prawa w ten sposób, że pozwała jedynie pozwaną D. M. , nie postąpiła w sposób sprzeczny z art. 5 k.c. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 84 k.p.c. przez brak przypozwania dłużników solidarnych albowiem wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione, a skierowanie przeciwko pozwanej powództwo zostało ostatecznie oddalone. Podobnie niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. przez nie zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na wniesienie przez pozwaną skargi nadzwyczajnej od wyroku sądu karnego albowiem przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego . Nadto podstawa prawna zawieszenia w postaci art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. nie jest obligatoryjna. Reasumując Sąd Apelacyjny uznał apelację pozwanej w opisanym wyżej zakresie za uzasadnioną, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku w ten sposób, że powództwo zostało oddalone, o czym orzeczono na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania przed Sądami I i II instancji orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. SSA Elżbieta Karpeta